Tag Archive: gynaecologisch onderzoek


“Veel vrouwen zijn bang voor de eendenbek.” 4 gynaecologen over hun remedies tegen onze ‘blotebillenschaamte’

“Hij kletste me op mijn billen om het onderzoek ‘af te ronden’. Zo ongemakkelijk.” Voor veel vrouwen gaat een bezoek aan de gynaecoloog gepaard met angst. Herkenbaar? Misschien heb jij ook ‘pelvic exam anxiety’. Gelukkig zijn gynaecologen zich steeds meer bewust van die angsten. Vier artsen verhelderen wat je als patiënt kan eisen om je in de beugels meer op je gemak te voelen. “Ik wil benadrukken dat wij niet bezig zijn met esthetiek. Jouw schaamhaarcoupe doet er echt niet toe.”

Met de billen bloot het gordijntje opzijschuiven (na het eeuwige sokken-aan-of-uit­dilemma), je naakte onderkant in de stijgbeugels hijsen en dan dat koude metalen ding met de weinig geruststellende bijnaam ‘eendenbek’ tussen je benen voelen: dat een gynaecologisch onderzoek bepaald geen aangename bedoening is, is een understatement van formaat. Of om het met de woorden van mijn eigen gynaecologe te zeggen: “Geen enkele vrouw komt graag bij mij langs, tenzij ze zwanger is.”
Daarom stellen we dat uitstrijkje net zo lang uit… tot er afstel van komt. Dat vermijdings­gedrag ziet het Centrum voor Kankeropsporing alvast terug in zijn cijfers: zij zien het aantal ‘instappers’, 25-­jarigen die voor het eerst deelnemen aan baarmoederhalskankerscreening, dalen. Een recente bevraging van de Onafhankelijke Ziekenfondsen (OZ) suggereert dat drempelvrees weleens de reden zou kunnen zijn. Zij stelden vast dat heel wat leden zelden of nooit een terugbetaling aanvragen.
En dat is niet omdat ze nooit ziek zijn: één op de zes blijft weg bij de dokter uit angst. Ze zijn bang voor de mogelijke diagnose (22%), of voor het onderzoek zelf (27%). In de top vijf van artsen die het vaakst gemeden worden, prijkt ook de gynaecoloog: zelfs als vrouwen een probleem hebben, laat één op de tien het nog na om een afspraak te maken bij hem of haar. Volgens de enquête boezemt de vrouwendokter evenveel angst in als de tandarts. Onze gynaefobie heeft inmiddels een Engelse naam: ‘pelvic exam anxiety’.

Uit de praktijk

Alison: “Toen ik laatst voor een check-up bij de dokter langsging, moest ik eigenlijk dringend plassen. Alleen durfde ik dat niet toe te geven. Tot bleek dat je een volle blaas ook op de echo ziet: toen de gynae vroeg of ik even wilde pauzeren, ben ik met mijn rok binnenstebuiten aan naar de wc gespurt. Achteraf kon hij er wel om lachen, en ik ook.”

“Waarom al die breed uitgesmeerde horror?”

“We hopen nochtans altijd dat de dames die bij ons buitengaan zeggen: ‘Bij de tandarts is het erger dan bij u’”, grapt gynaecoloog Toenga De Vos. Wat er precies aan de basis ligt van dat hardnekkige ima­goprobleem? Daarop kan de beroepsgroep niet direct de vinger leggen. Dr. De Vos: “Het zal wellicht te maken hebben met de inhoud van onze job: bij de gynaecoloog geef je jezelf letterlijk en figuurlijk bloot. En dat zorgt soms voor drempels. Terwijl het voor ons de normaalste zaak is om naar vrouwelijke geslachtsdelen te kijken of erover te praten, blijft seksualiteit en alles wat daarrond hangt voor veel Vlamingen toch nog steeds taboe.”
“Verder speelt de aard van het onderzoek natuurlijk ook mee. Heel wat vrouwen blijken toch wat bang voor de eendenbek”, vult dr. Isabelle Dehaene, adjunct-kliniekhoofd van de Vrouwenkliniek van het UZ Gent, aan. “Maar dat zo’n speculumonderzoek per definitie een pijnlijke bedoening is, is een hardnekkig misverstand. Het mag hoogstens onaangenaam aanvoelen. Als arts speel je daarbij een grote rol. Het is de kunst om de patiënt zo op haar gemak te stellen dat ze ontspant, zodat het onderzoek vlotter en dus comfortabeler verloopt.”
“Kijk, we beseffen heus wel dat zo’n intiem onderzoek voor vrouwen lastiger ligt dan pakweg een oogscreening, en dus met het volste respect moet gebeuren”, benadrukt dr. De Vos. “Al zijn er nog tal van andere onderzoeken die patiënten als gênant of vervelend ervaren – denk maar aan een darmonderzoek of het laten steken van een blaassonde. Maar daar wordt amper met een woord over gerept, terwijl de horrorverhalen over het gynaecologisch onderzoek breed uitgesmeerd worden in de pers of tijdens een avondje onder vriendinnen.”
“Daaruit vloeien termen als ‘obstetric violence’ (een term om handelingen tijdens de bevalling te benoemen die als gewelddadig ervaren werden, red.) en ‘pelvic exam anxiety’ voort. Als gynaecologen zijn we absoluut niet blij met die forse woordkeuze. Die wekt namelijk de indruk dat we allemaal geweldenaars zijn en dat pijn er dus per definitie bij hoort. Tegelijk zet het ons ook aan het denken: de enige manier om dit misverstand uit de wereld te helpen, is om onze zorg nog patiëntvriendelijker te organiseren.”

Uit de praktijk

Maartje: “Ik ben 27 en heb nog nooit seks gehad. Toen ik onlangs voor mijn eerste uitstrijkje ging, was ik erg nerveus. Ik had de indruk dat de dokter met moeite haar lach inhield. Waarna ze ook nog eens fijntjes zei dat de screeningsleeftijd voor HPV vanaf 25 begint, omdat de ‘overgrote meerderheid van de vrouwen’ dan al seksuele ervaring heeft. Ik voelde me haast een alien.”

De onderzoeken zijn al een pak vrouwvriendelijker geworden, zeggen de artsen

“De invulling van dat begrip onderging de laatste decennia een heuse evolutie”, vervolgt dr. De Vos. “Decennialang stond ‘patiëntvriendelijkheid’ gelijk aan het gezond houden van een vrouw en haar eventuele kind. Anno 2022 zijn we er medisch zo op vooruitgegaan dat we dat haast als vanzelfsprekend beschouwen. Patiënten willen zich nu ook gezien en gehoord voelen als individu.”
Al houdt dat ‘gezien’ worden tegenwoordig toch iets anders in dan vroeger, legt dr. Firas Cha’ban uit. “Hoewel ik al 25 jaar gynaecoloog ben, herinner ik me bepaalde lessen uit de algemene artsenopleiding nog goed: ‘De patiënt moet zich geheel ontkleden en vervolgens voor u plaatsnemen en ronddraaien, zodat u als dokter alle aspecten van de patiënt kunt beoordelen en bekijken’, luidde de teneur toen.”
Ook bij de gynaecoloog moesten vrouwen met de borsten en billen bloot, zodat er geen tijd verloren ging tussen het borstonderzoek en het intieme onderzoek. “Maar dat heb ik in die 25 jaar nooit aan patiënten gevraagd, simpelweg omdat ik het zelf ook niet aangenaam zou vinden om volledig naakt uit zo’n kleedhokje te schuifelen. Intussen zal je nog maar weinig gynaecologen vinden die de onderzoeken niét opsplitsen – al was het maar omdat patiënten zoiets nu niet meer pikken.”
“Daarnaast heeft de technologische vooruitgang ons werk veel vrouwvriendelijker gemaakt. Vroeger was gynaecologie veelal een ‘voelkwestie’: via een inwendig onderzoek met de hand brachten we de grootte, beweeglijkheid en eventuele pijngevoeligheid van de baarmoeder en eierstokken in kaart. Dankzij de vaginale echoscopie zijn klachten zichtbaarder geworden, en is het onderzoek ernaar een pak minder onaangenaam.”

MAN OF VROUW

Meer dan de helft van onze lezeressen gaat voor een gynaecologisch onderzoek naar een vrouwelijke arts, blijkt uit een bevraging via sociale media. Voelen de mannen dat hun populariteit vermindert? “Aangezien ons beroep de laatste decennia enorm vervrouwelijkt is, kan je het fenomeen ‘pelvic exam anxiety’ niet louter wijten aan brute mannelijke artsen”, klinkt het bij dr. De Vos. “Ik denk dat vrouwen vaak voor een vrouw kiezen omwille van haar ervaringsdeskundigheid: “zij heeft ook haar regels, dus zij weet wat het is” – dat idee.”

“Er zijn inderdaad al enorme verbeteringen geboekt”, vindt dr. De Vos. “Maar als het gaat over oog hebben voor de noden van de patiënt, lopen we in België toch nog wat achter. Om een voorbeeld te geven uit mijn eigen behandelkamer: bij ons in het ziekenhuis krijgt elke vrouw een handdoek, zodat ze zich toch een beetje bedekt voelt als ze op de behandeltafel ligt. Wij dachten daarmee al vooruitstrevend te zijn op privacyvlak. Tot we een Spaanse dame over de vloer kregen, die zich zichtbaar ongemakkelijk voelde. Blijkt dat er in Spanje standaard een kamerjas klaar hangt in het kleedhokje.”
Ook op puur praktisch vlak kan het soms nog beter. Zo kan de opdeling van de behandelruimte opendeurdagvrees uitlokken. “Niet zelden staat de gynaecologische stoel vlak naast of zelfs in de richting van de uitgang. Voor patiënten voelt dat heel ongemakkelijk aan: stel dat er iemand per ongeluk de deur opentrekt, dan liggen zij daar in vol ornaat.”

Uit de praktijk

Leyla: “Omdat mijn vaste gynaecoloog met vakantie was, stuurde zijn secretaresse me naar zijn vervanger. Een vriendelijke man. Tot hij op mijn billen kletste om het onderzoek ‘af te ronden’. Achteraf hoorde ik dat hij dat wel vaker doet. Hij bedoelde het vast goed, maar ik voelde me er ongemakkelijk bij.”

Blotebillenschaamte: hoe vang je dat als dokter op?

Elke drie jaar krijgen alle Vlaamse vrouwen van 25 tot en met 64 jaar een uitnodiging in de bus om langs te gaan bij hun huisarts of gynaecoloog voor een uitstrijkje – een belangrijk middel in de strijd tegen baarmoederhalskanker. Zo’n 40 procent van de vrouwen gaat niet op die oproep in. Sara Willems, professor Volksgezondheid en Eerstelijnszorg aan de UGent, onderzocht wat hen tegenhoudt.“Een eerste belangrijke drempel is gezondheidsgeletterdheid: ze begrijpen de vaktaal waarin de screeningsuitnodigingen opgesteld zijn niet, en haken daardoor af. Een tweede drempel heeft te maken met de aard van de screening. Dat het gynaecologisch onderzoek hen angst inboezemt of een bron van schaamte vormt, is een factor die hierbij zeker meespeelt. Wat ze dan precies zo lastig vinden? Eenzelfde ervaring komt opvallend vaak terug: het ergste moment van het onderzoek is blijkbaar in je blote billen van het kleedhokje naar de onderzoekstafel moeten lopen.”
Van de Spaanse badjas tot een Noors schortje: individuele artsen en ziekenhuizen passen ieder op geheel eigen wijze een mouw aan het privacyprobleem, merkte prof. Willems. “Wat patiënten vooral verwachten, is dat de dokter hen op hun gemak stelt. Dat kan met zo’n handdoek. Maar nog belangrijker is de manier waarop een arts met hen omgaat. ‘Mevrouw, gaat u maar zitten’ geeft een heel ander gevoel dan ‘juffrouwtje, hijs je beentjes eens in de beugels’. Patiënten willen als een volwaardige persoon behandeld worden, niet als een nummertje.”
“De drie allerbelangrijkste zaken zijn communicatie, communicatie en communicatie”, beaamt Toenga De Vos. “Ook bij de patiënt: geef gerust aan wat jij nodig hebt om te ontspannen. Voor de ene vrouw zijn dat yoga-oefeningen, een andere wil juist niét te veel uitleg, omdat ze zich anders opspant. Door goed te luisteren naar de individuele noden, voorkom je dat je als gynaecoloog als een bruut bestempeld wordt.”
Dr. Cha’ban: “Detecteer ik schroom of terughoudendheid, dan probeer ik dat op een rustige en menselijke manier op te vangen. Een vleugje humor helpt vaak. Als ik vrouwen bijvoorbeeld vraag om zich onderaan uit te kleden, krijg ik soms vanuit het kleedhokje een aarzelende ‘Mijn onderbroek ook?’ terug. Die vraag mag je niet zomaar afdoen als dom. Want wie tussen de regels door leest, merkt dat deze patiënt zich niet helemaal op haar gemak voelt. Mijn standaardantwoord: ‘Kijk, mevrouw, bij de gynaecoloog is het heel normaal dat je je slipje uitdoet, maar bij de tandarts zou dat inderdaad nogal raar zijn.’ Dan moeten ze lachen, en zo is het ijs meteen gebroken.”

Uit de praktijk

Laura: “Ik dacht dat ik mentaal was voorbereid op de vaginale echografie bij mijn zwangerschapscontrole. Maar in het zicht van mijn man mijn benen in die stijgbeugels hijsen? Dat vond ik toch gênant. Gelukkig zag de dokter dat ik me oncomfortabel voelde, en vroeg ze mijn man om aan het hoofdeinde van de stoel te gaan staan.”

“Ik heb eendenbekken in vier maten. Ook dat is zorg op maat”

Bij ons is ‘pelvic exam anxiety’ (voorlopig) nog geen populair onderzoekstopic. In het buitenland wel: in een literatuurstudie naar het fenomeen beschrijven wetenschappers van de Amerikaanse Mayo Clinic dat het percentage vrouwen dat met angst voor het uitstrijkje kampt, tussen 21 en 64% schommelt. Angst voor het onderzoek of de diagnose zijn daarbij vaakgehoorde redenen, terwijl 22 tot 68% ‘pijn’ als reden noemt.
Prof. Willems: “Weten wat er gaat gebeuren en waarom, neemt heel wat angst en ongemak weg. Daarnaast is het belangrijk om aan te geven dat de patiënt mee de touwtjes in handen heeft en ook ‘nee’ mag zeggen.”
Dr. Dehaene: “Een onderzoek als een uitstrijkje is voor een arts dagelijkse kost, terwijl een patiënt het als erg ingrijpend kan ervaren. Lang werd te weinig stilgestaan bij dat verschil in perspectief. Intussen is de artsenopleiding wel helemaal mee. Terwijl het gynaecologisch onderzoek vroeger geoefend werd op een pop, worden er nu vrijwilligsters ingeschakeld. Zo trainen studenten ook hun omgang met patiënten.”
“Ik merk vooral bij jonge meisjes die voor het eerst komen een zeker ongemak’, stelt dr. Cha’ban. “Je zou voor minder, met al die gruwelverhalen die de ronde doen. Om het fysieke aspect wat aangenamer te maken, heb ik in mijn praktijk vier verschillende formaten van eendenbekken. Ook dat hoort voor mij bij zorg op maat. Want de vagina van een pas bevallen vrouw verschilt nogal van die van een jong meisje.”

VAARWEL ENGE EENDENBEK

Omdat het metalen exemplaar koud en hard aanvoelt voor patiënten, schakelen steeds meer gynaecologen over op wegwerpspecula van kunststof. Die voelen minder akelig aan, maar zorgen wel voor een flinke afvalberg. Al is ook daarvoor een oplossing in de maak: zo bracht het Nederlandse Bridea Medical recent een milieuvriendelijk wegwerpspeculum op de markt dat gemaakt is van suikerriet.

Sm-verhalen en schaamhaarcoupes? De gynaecoloog ligt er niet van wakker

Een nog courantere reden uit de literatuurstudie is schaamte om vragen of problemen op tafel te gooien, of om zichzelf naakt aan de dokter te tonen. Nergens voor nodig, benadrukken de drie gynaecologen. Dr. Cha’ban: “Er is geen vraag of verhaal waar ik van schrik. Ooit had ik bijvoorbeeld een patiënte die aan sm deed, en even bij mij wilde checken of de plannen die ze op dat vlak had, medisch gezien wel verantwoord waren. Dat vond ik ontzettend slim van die mevrouw. Om maar te zeggen: een gynaecoloog is een vertrouwenspersoon die je vooral op je gemak moet stellen.”
“Geeft jouw huidige arts je niet het gevoel dat je alles kan vragen, of voel je je ongemakkelijk bij de stijl van een gynaecoloog? Zoek het probleem dan niet bij jezelf, maar ga voor je volgende uitstrijkje eens langs bij iemand anders. Een goede klik tussen arts en patiënt is echt belangrijk”, tipt dr. Dehaene. “Verder wil ik nog benadrukken dat dokters niet bezig zijn met esthetiek. De schaamhaarcoupe, die doet er voor ons echt niet toe. En om nog een laatste misverstand uit de wereld te helpen: ook wij laten ons werk op het werk. Als ik toevallig een patiënte tegenkom in de supermarkt, denk ik echt niet spontaan aan haar intieme onderzoek van de dag ervoor. (lacht)”

Op consult met een chaperon?

In de nasleep van #MeToo zijn gynaecologen in Engeland of de Verenigde Staten niet langer alleen met hun patiënten tijdens een onderzoek. Een goed idee?Dr. De Vos: “Ik hoop écht dat het chaperonsysteem nooit overwaait naar België. Wij zijn in eerste instantie een oplosser van vrouwenproblemen. Met een derde partij erbij zullen patiënten minder snel intieme verhalen durven te delen. Mij lijkt het alleen een meerwaarde te hebben bij patiënten die de Nederlandse taal niet machtig zijn.” Wel benadrukt de gynaecoloog dat hij geen problemen heeft met de aanwezigheid van de partner of mama’s die mee op consult komen. “Meestal vraag ik hen dan wel om de volgende consultatie alleen te komen, zodat zo’n vrouw toch de kans krijgt om eventuele problemen te ventileren. Zeker omdat het intrafamiliale geweld tijdens zwangerschappen toeneemt. Jonge meisjes geef ik dan weer standaard mijn kaartje mee, met de boodschap dat ze me hun vragen altijd mogen doormailen. De aanwezigheid van hun moeder werkt namelijk vaak geruststellend en remmend tegelijk.”

BRON: https://www.hln.be/nina/veel-vrouwen-zijn-bang-voor-de-eendenbek-4-gynaecologen-over-hun-remedies-tegen-onze-blotebillenschaamte~ac4885a0/?cb=962c573fbbf488482475402807d4d4e0&auth_rd=1

Ik kan best begrijpen dat jonge vrouwen en ook bepaalde volwassene een angst hebben om naar een gynaecoloog te gaan. Zeker als het gaat om een inwendig onderzoek. Je ligt tenslotte met heel je hebben bloot. En vrouwen die een trauma hebben meegemaakt zullen zeker niet happy zijn om hun benen te openen. En dan nog eens zo een metalen ding in je te laten gaan dat dan heel je vagina nog eens opentrekt. Zodat de gynaecoloog er eens lekker in kan kijken.
Toch is het nuttig om geregeld een uitstrijkje te laten nemen. Om dingen te voorkomen. Als men dan toch een angst heeft praat er eerst over. Tenslotte moet de gynaecoloog je ook een goed gevoel geven en jezelf op je gemak stellen.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Aum Shanti,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM PADME HUM MANI

DE EENDENBEK ‘UITSTRIJKJE’

Nu bekend is dat minder vrouwen een uitstrijkje laten doen voor het bevolkingsonderzoek, roepen vrouwen elkaar via sociale media op om het tóch te doen, voor hun gezondheid. Ondanks die middeleeuwse, pijnlijke metalen eendenbek. Dat roept de vraag op: is er geen alternatief?

Het woord ‘uitstrijkje’ hoefde maar te vallen en Helene van Santen dacht aan: eendenbek. En ook aan: pijn. “Dat ding is koud, hard en van metaal, en het heeft scherpe randjes. Echt niet prettig. En je bent al zo kwetsbaar als je daar ligt.”

De journalist schreef er eens een column over toen ze nog voor Libelle werkte. Daarin noemde ze de metalen eendenbek ‘middeleeuws’. “Serieus? We kunnen naar de maan en veilig weer terugkeren, maar we kunnen geen alternatief bedenken voor de eendenbek?”

Kan dat niet anders?

Helene is niet de enige. De woordvoerder van patiëntenorganisatie Olijf beaamde dat het onderzoek ‘vervelend’ is nadat bekend werd dat minder vrouwen een uitstrijkje laten doen. En actrice Chantal Janzen schreef: “Ik weet wel leukere dingen te verzinnen dan wijdbeens in zo’n stoel te hangen waarna de arts een soms ijskoude eendenbek bij je naar binnen schuift.”

Kan dat niet anders?

Ja, dat kan anders zegt Ruud Bekkers, gynaecoloog bij het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven en voorzitter van een werkgroep van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). “De meeste ziekenhuizen zijn tien jaar geleden al overgestapt naar een kleiner, gladder, kunststof exemplaar. Vrouwen vinden die veel minder pijnlijk.”

Wat was het nieuws?

Deze week bleek dat 6 op de 10 vrouwen gehoor geven aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Dat blijkt uit cijfers van Olijf, een patiëntenorganisatie voor vrouwen met gynaecologische kanker.

Een woordvoerster van Olijf stelt dat dat komt omdat het voor veel vrouwen een ver-van-hun-bedshow is.

Afschrikken

De invoer van de kunststof eendenbek werd in eerste instantie gedaan vanuit kostenbesparing, weet Bekkers nog. “In een ziekenhuis doe je veel uitstrijkjes per dag, dus ze konden in grote hoeveelheden aankopen.”

De metalen variant moet je helemaal schoonmaken, en opnieuw verpakken. Dat kostte aan mankracht meer geld dan de plastic wegwerpexemplaren.

Opgeluchte vrouwen

Al snel merkte Bekkers dat vrouwen opgelucht waren. “Ze voelden er minder van bij het inbrengen.” Toch zijn er ook nog veel huisartsen die nog wel met de metalen variant werken, weet Bekkers. Vanwege financiële redenen. “Die kunststof specula zijn vaak pas goedkoper als je er heel veel gebruikt. Dat heb je natuurlijk bij een gemiddelde huisarts niet.”

Bovendien is al dat wegwerpplastic niet goed voor het milieu. Komt bij: de metalen eendenbek geeft een betere houvast en weerkaatst licht. Daardoor is de baarmoederhals beter zichtbaar. “En ik denk ook dat veel artsen er niet echt over nadenken”, aldus Bekkers.

“Veel huisartsen of assistenten gebruiken de metalen eendenbek ook vanuit gewenning”, zegt Patricia Kley, huisartsassistente bij huisartsenpraktijk Grou. “Het is echt nog een heel gangbaar instrument. Ik kan het me ook wel voorstellen. Hij is steviger dan de kunststof variant.”

Prettiger, maar onhandiger

In huisartsenpraktijk Grou zijn ze sinds 2017 gestopt met de metalen eendenbek. “Ik moest er wel even aan wennen, hoor, toen ik hem voor het eerst bij een patiënt gebruikte”, zegt Kley. “Hij is wat gladder. Prettiger voor de vrouw, iets onhandiger voor de dokter of assistent.” Maar, zegt ze, ze merkt dat alle vrouwen die er komen, opgelucht zijn.

Zo ook Fokelien, die patiënt is in de praktijk in Grou. “Het was echt een vooruitgang”, zei ze. “Ik heb er zelfs over getwitterd, in de hoop dat meer huisartsen overstappen.”

Ze denkt dat het voor veel vrouwen misschien net dat éne duwtje de goede richting is om wél dat uitstrijkje te laten maken. “Ik pleit voor de plastic eendenbek.”

‘Schandalig’

Helene sluit zich daar bij aan. “Een kunststof eendenbek? Ik wist niet eens dat die al bestónd! Als dat dan vanwege de kosten nog niet overal in Nederland wordt gebruikt door elke huisarts, vind ik dat schandalig.”

Gynaecoloog Bekkers vindt ook dat alle huisartsen eens moeten kijken naar het plastic speculum. “Ik kan het eens aankaarten bij het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Het zou voor veel vrouwen de drempel naar de huisarts wat lager maken.”

Reactie NHG

Een woordvoerder van de NHG laat weten dat het genootschap neutraal kijkt naar de kwestie. “Wij pleiten niet voor het gebruik van het ene instrument of het andere. We hebben wel richtlijnen en daarin staat wel aangegeven dat het instrument altijd verwarmd dient te worden voordat het wordt ingebracht.”

Daarnaast stelt de NHG dat er meer onderzoek moet komen of daadwerkelijk het gros van de vrouwen de metalen eendenbek als onprettig ervaart, of dat het slechts om ‘een klein deel’ gaat. “Dat is ons nu niet duidelijk.”

De zelftest

Wat gynaecoloog Bekkers nog wel wil benadrukken: vrouwen hóéven in eerste instantie, voor het uitstrijkje, niet naar de huisarts. Ze kunnen het ook thuis, zonder eendenbek, doen, met een soort lange wattenstaaf. “Heel makkelijk, spreekt voor zich want er zit een duidelijke handleiding bij.”

Maar: als vrouwen daarna te horen krijgen dat ze bijvoorbeeld HPV hebben, moeten ze alsnog naar de huisarts toe voor een vervolgonderzoek.

BRON: https://www.msn.com/nl-be/gezondheid/other/die-middeleeuwse-eendenbek-bij-een-uitstrijkje-moet-dat-nou/ar-BBZdlQ8?li=BBDNPrw

Daar ben ik volledig mee eens. Want als ik de meeste vrouwen hoor gaan ze niet omdat ze het niet leuk vinden wijd met hun benen te gaan openliggen. Dan wordt er nog eens even iets ijzer en kouds ingestopt. Vervolgens gaan ze het nog wat opentrekken met dat spul (eendenbek). Om dan nog even met een staafje het nodige eruit te halen. Dan houden velen het voor bekeken. De meeste vrouwen zijn dat ook niet ontspannen en krijgen daardoor ook nog eens af te rekenen met pijnen. Ook mag men niet vergeten dat sommigen er ook niet heen gaan doordat ze ooit iets hebben meegemaakt. Als je 100 vrouwen zou vragen ga je graag zo een onderzoek laten doen, zal het merendeel zeggen nee.
Er zijn gezelliger dingen om te doen dan.

Gerelateerde afbeelding

 

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

Een Facebookpost van Chantal Janzen (40) maakt deze week de tongen los. In het bericht roept de presentatrice vrouwen op om zich regelmatig te laten controleren op onrustige cellen. In Nederland krijgen alle vrouwen tussen de 30 en 60 jaar een uitnodiging om een uitstrijkje te laten maken, maar deze wordt vaak genegeerd. Waarom eigenlijk? En wat zijn de risico’s? Zeven vragen aan gynaecoloog Remko Bosgraaf.

Elk jaar wordt bij ongeveer 750 vrouwen in Nederland baarmoederhalskanker vastgesteld. Per jaar overlijden 200 tot 250 vrouwen aan de ziekte. Hoewel het bevolkingsonderzoek gratis is, laten nog lang niet alle vrouwen zich testen. Remko Bosgraaf, gynaecoloog van het Jeroen Bosch Ziekenhuis, was samen met het onderzoeksteam van het Radboudumc betrokken bij de ontwikkeling van een zelfafnameset, in de volksmond ook wel de HPV-zelftest.

1. Hoeveel vrouwen negeren de oproep voor een uitstrijkje?

“Helaas neemt maar minder dan de helft van de opgeroepen vrouwen op hun 30e levensjaar deel aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uit onderzoek weten we dat juist in de groep die níet deelneemt, het vaakst baarmoederhalskanker wordt vastgesteld. Baarmoederhalskanker komt vooral voor bij jonge vrouwen tussen de 35 en 45 jaar. Dit is anders dan bij de meeste kankersoorten. Daarom is het extra belangrijk om vrouwen in deze leeftijdscategorie te screenen.”

“We weten uit onderzoek dat de belangrijkste redenen waarom vrouwen geen gehoor geven aan de oproep, praktisch van aard zijn: een druk leven, geen tijd hebben. Op de tweede plaats staan angst voor pijn en schaamde voor de huisarts.”

2. Waarom is een uitstrijkje zo belangrijk?

“Baarmoederhalskanker en de voorstadia daarvan zijn gemakkelijk op te sporen. In een vroeg stadium zijn ze goed te behandelen. Omdat baarmoederhalskanker en de voorstadia vaak geen of weinig klachten geven, word je niet altijd door klachten gealarmeerd. Als je er vroeg bij bent, kun je baarmoederhalskanker voorkomen.”

3. Waarom hoef je pas op je 30e een uitstrijkje te laten maken – en niet eerder?

“Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door een virus: het humaan papillomavirus (HPV). Meisjes worden gemiddeld rond hun 15e jaar seksueel actief en vanaf dat moment kunnen ze besmet raken met HPV. Een HPV-infectie kan zich ontwikkelen tot baarmoederhalskanker. Gemiddeld duurt dit 10 tot 15 jaar. Daarom komt baarmoederhalskanker vooral voor bij vrouwen vanaf 30 jaar en wordt er ook vanaf die leeftijd pas getest in het bevolkingsonderzoek.”

4. Maar je kunt nu ook zelf testen op HPV?

“Ja, het HPV-virus zit in de vagina en rondom de baarmoedermond. Een HPV-zelftest is een vrouwvriendelijke zelfafnameset waarmee een vrouw eenvoudig en betrouwbaar vaginaal materiaal kan afnemen. Zo kunnen vrouwen meedoen met het bevolkingsonderzoek, zonder langs de huisarts te hoeven. Je krijgt een envelop thuisgestuurd met daarin een dunne huls (dunner dan een tampon), die een stukje vaginaal ingebracht dient te worden. Door op een knop te duwen, komt er een klein borsteltje uit het hulsje. Deze moet een paar keer rondgedraaid worden om voldoende materiaal te verzamelen. Vervolgens gaat het borsteltje weer terug in de huls en wordt de huls afgesloten. De huls stuur je op naar het laboratorium.”

5. Wat zijn de mogelijke uitkomsten van een HPV-test?

“In het laboratorium wordt het materiaal beoordeeld op de aan- of afwezigheid van HPV. Bij minder dan 1 op de 10 vrouwen wordt HPV gevonden. Dit betekent dat er een verhoogd risico is op baarmoederhalskanker en er geen vervolgonderzoek nodig is. HPV is een virus dat de cellen in de baarmoederhals kan veranderen. Bijna iedereen loopt een keer een HPV-infectie op. Dat is niet erg, want het lichaam ruimt het virus in de meeste gevallen zelf op. Lukt dit niet, dan zal blijken dat er toch afwijkende cellen zijn en is een vervolgonderzoek nodig.”

6. Is een HPV-test even betrouwbaar als een uitstrijkje?

“Ja. Met het onderzoeksteam van het Radboudumc heb ik kunnen concluderen dat met een zelftest, het HPV-virus even effectief kan worden vastgesteld als met een regulier uitstrijkje bij de huisarts. In vele onderzoeken hierna is dit nogmaals bevestigd.”

7. Hoe kom ik aan zo’n HPV-zelfafnameset?

“Vrouwen tussen de 30 en 60 jaar worden automatisch uitgenodigd voor bevolkingsonderzoek. Deze uitnodiging bevat ook informatie over de aanvraag van een zelfafnameset. Alle vrouwen kunnen deze test aanvragen, via mijn bevolkingsonderzoek. Ook kun je contact opnemen met je regionale screeningsorganisatie.”

BRON: https://www.msn.com/nl-be/gezondheid/medisch/d%c3%adt-is-waarom-je-een-uitstrijkje-moet-laten-maken/ar-BBYZ5iN?li=BBDNPrw

Als ik dit lees vind ik dat zo erg dat vrouwen niet jaarlijks dit laten doen. Een gynaecologisch onderzoek jaarlijks is voor je eigen goed. Ik begrijp als man ook wel dat het even geen pretje is. Zeker als je jong bent en dit voor de eerste keer laat doen. Kan ik ook wel begrijpen dat het niet leuk is. Je ligt tenslotte met je benen open als ik het zo even uitdruk. Dan gaan ze er nog wat in kijken en steken ze een eendenbek er rustig in om alles goed te kunnen onderzoeken en het uitstrijkje te nemen. Dat kan zeker vervelend zijn en soms pijnlijk. Ook mogen we niet vergeten dat bepaalde vrouwen het niet willen laten doen door een trauma dat ze opgelopen hebben. Ook is het van belang om bij je gynaecoloog een goed gevoel te hebben. Het is niet verkeerd om er eerst een gesprek mee te doen voor je het onderzoek laat doen. De leeftijd om met zo een onderzoek te starten is vanaf 25 jaar.
Deze link kan dan toch nog een hulp zijn om op je vragen een antwoord te krijgen: https://www.allesoverkanker.be/baarmoederhalskanker-opsporen-het-uitstrijkje
Nu zou de mogelijkheid er al zijn om het zelf thuis te doen.
https://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=7300

Afbeeldingsresultaat voor uitstrijkje

 

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

 

Krijgt het vervelendste werktuig van de gynaecoloog eindelijk een nieuw design?

Krijgt het vervelendste werktuig van de gynaecoloog eindelijk een nieuw design?
Foto: Shutterstock
Een bezoekje aan de gynaecoloog is voor de meeste vrouwen niet bepaald het hoogtepunt van het jaar en als het speculum, in de volksmond beter bekend als de eendenbek, in zicht komt is het vaak helemaal gedaan met de pret. Maar goed nieuws, het lijkt er op dat het bekkenonderzoek misschien binnenkort wat aangenamer zal verlopen, want het ondertussen meer dan 170 jaar oude toestelletje kreeg een nieuw design.

Het was de Amerikaanse dokter James Marion Sims die het speculum bedacht rond 1840 en het gebruikte om baanbrekend gynaecologisch onderzoek te doen. Veel van zijn experimenten vonden plaats op zwarte slaven en dus werd het toestelletje niet meteen ontworpen met veel comfort voor de patiënt in het achterhoofd. Vandaag zijn we meer dan 170 jaar verder en is de eendenbek haast ongewijzigd gebleven. De vroegere editie bestond uit tin, anno 2017 gaat het om staal of plastic, maar behalve het materiaal veranderde er weinig.

Niet dat er de laatste jaren werd stilgezeten wat innovatie van het apparaat betreft. Ontwikkelaars, studenten of vrouwengroepen bedachten varianten of compleet nieuwe toestellen, maar de meeste flopten. Toch raadt zelfs het American College of Physicians al sinds 2014 aan om op zoek te gaan naar een andere manier om het bekkenonderzoek uit te voeren omdat het huidige “pijn, angst en schaamte” met zich kan meebrengen. Enter Hailey Stewart, designer bij Frog dat onder meer ooit de eerste Macintosh van Apple mee vorm gaf.

Eigen ervaringen 

De voorbije maanden werkte ze samen met een andere designer, Sahana Kumar, aan het speculum. Ze hadden daarbij voor ogen wat ze zelf onaangenaam vonden bij het gynaecologisch onderzoek zoals het geluid, de kille temperatuur en het gevoel vanbinnen waarbij je de indruk krijgt dat je wordt uitgerokken als een elastiek. Ze gingen op zoek naar nieuwe mechanismen om het instrument in te brengen, naar nieuwe materialen die een aangenamer gevoel opleverden en naar iets dat er niet uitzag als een middeleeuws marteltuig. En ook aan de dokters en hun ergonomie werd gedacht.

(De nieuwe eendenbek rechts versus de oude)

Stressbal en meditatie

Het resultaat van al hun opgeofferde vrije tijd kreeg uiteindelijk de naam Yona mee, maar het gaat om meer dan enkel een nieuw speculum uit silicone. Ook de totaalervaring van een gynaecologisch onderzoek werd naderbij bekeken en aangenamer gemaakt. Het project omvat daarom ook richtlijnen voor dokters, een meditatie-oefening voor de patiënten voor de aanvang van het onderzoek, een app en een compleet pakket met stressballetje en sokken om praktisch in de beugels te liggen.

Grootste uitdaging

Maar nu komt de grootste uitdaging, want het hele project moet nu ook de dokters in kwestie bereiken en dat is net waar hun voorgangers faalden, iets waar Stewart en Kumar zich zeker van bewust zijn. “Je kunt het meest prachtige, unieke en gebruiksvriendelijke apparaat ontwikkelen, maar als een dokter niet wil leren hoe het werkt dan zal de patiënt het nooit te zien krijgen”, zegt Stewart. “Als je dokters de keuze geeft tussen een slechte en een goede optie dan zullen ze voor de goede kiezen, maar dat kunnen ze niet weten tot ze die optie voorgeschoteld krijgen.”

BRON: http://www.gva.be/cnt/dmf20171009_03121078/het-meest-vervelende-werktuig-van-de-gynaecoloog-wordt-herbekeken

Voor bepaalde vrouwen is het een angst om een controle te laten doen bij de gynaecoloog. Er naar toegaan is al beangstigend en dan moet je nog heel wat bloot geven dat voor sommigen toch niet leuk is. Om je zo bloot te geven aan een vreemde. Dan komt het onderzoek de eendenbek. Een ijskoud ding in het ijzer dan in je vagina geschoven wordt. Dan nog eens opengetrokken wordt tot de gynaecoloog er de baarmoedermond en vaginawand kan bekijken en een uitstrijkje kan nemen. Zeker geen pretje.
Als men dat zou veranderen kunnen zou het voor de vrouw zeker aangenamer zijn.

Afbeeldingsresultaat voor hoe oud is de eendenbek

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

Laat jij vaak genoeg een uitstrijkje nemen?

Afbeeldingsresultaat voor uitstrijkje

Het stond in alle kranten: lang niet alle vrouwen bezoeken tijdig een arts voor een gynaecologisch onderzoek. Zo zou slechts 60% van de vrouwen op regelmatige basis een uitstrijkje laten nemen. Een jammerlijk cijfer, vindt Jan Bosteels van de Vlaamse Vereniging voor Gynaecologie. “Door tijdige controles kunnen in principe immers alle gevallen van baarmoederkanker vermeden worden.”

“Met de kennis die we nu hebben zou in principe geen enkele vrouw aan baarmoederhalskanker mogen overlijden.”

Algemeen genomen is het de regel dat vrouwen zich best één keer om drie jaar melden voor een gynaecologisch onderzoek, maar dat geldt enkel voor kerngezonde vrouwen.

“Ieder jaar krijgen zo’n 650 vrouwen het nieuws te verwerken dat ze baarmoederhalskanker hebben. Een derde van hen zal uiteindelijk aan de gevolgen van deze van kanker overlijden,” vertelt Bosteels. Een schokkend aantal, al helemaal aangezien deze kankervorm eigenlijk makkelijk te bestrijden is.

Voldoende kennis
De ontwikkeling van deze kanker verloopt erg traag, zo kunnen er wel tientallen jaren verstrijken tussen het prille begin en het uiteindelijke ontstaan van de kanker. “Dat maakt dat die evolutie makkelijk in kaart te brengen is,” verklaart Bosteels. Daar komt nog bij dat we via een optimale screening en vaccinatie de geschikte middelen voorhanden hebben om baarmoederhalskanker tijdig op te pikken en te behandelden. “In principe zou dus geen enkele vrouw aan deze ziekte mogen overlijden. Maar het grootste probleem is en blijft dat niet alle vrouwen tijdig een gynaecologisch onderzoek plannen.”

Mazen van het net
De drempel voor zo’n gynaecologisch onderzoek is nochtans niet hoog. Je kan namelijk zowel bij de gynaecoloog als de eigen huisarts terecht voor een uitstrijkje. “En toch plant slechts 60% van de vrouwen op regelmatige basis een onderzoek in,” betreurt Bosteels. Zo’n 40% laat zelden of zelfs nooit een uitstrijkje nemen. “Dat kan te maken hebben met het profiel van de vrouwen,” legt Bosteels uit. “Zo zou het kunnen dat hooggeschoolde vrouwen er helemaal geen tijd voor hebben of dat mensen die het financieel minder breed hebben, terugschrikken voor de kostprijs, maar echt zicht op concrete oorzaken hebben we niet. Wat wel buiten kijf staat is dat zolang niet iedereen zich tijdig laat nakijken, er altijd vrouwen zullen zijn die door de mazen van het net glippen.”

Bewustzijn
Tegenwoordig zijn er tal van intiatieven om een soort van bewustzijn te creëren, zoals het vaccineren van jonge meisjes tussen 12 en 18 jaar oud. In Vlaanderen is die campagne een groot succes, maar in Brussel liggen de resultaten helemaal anders. “Dat zou te maken kunnen hebben met de samenstelling van de bevolking,” legt Bosteels uit. “Wellicht kan het groter aantal mensen van vreemde origine in Brussel ermee te maken hebben dat die bewustzijnscampagne daar minder goed aanslaat.”

Eén keer om 3 jaar?
“Punt één op de agenda is om die 40% van de vrouwen aan te spreken en hen het belang van het uitstrijkje te doen inzien. Momenteel loopt een studie van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid met de steun van de Vlaamse overheid om te onderzoeken hoe we die vrouwen toch kunnen bereiken.”

Daarnaast raadt Bosteels ook voorzichtigheid aan als het gaat om het doorgaans voorgestelde regel van één gynaecologisch onderzoek om de drie jaar. “Algemeen genomen is het inderdaad de regel dat vrouwen zich één keer om drie jaar melden voor een gynaecologisch onderzoek, maar daarbij is het belangrijk om op te merken dat het dan enkel om kerngezonde vrouwen met een laag risico gaat. Wanneer iemand met een borstletsel of eierstokletsel drie jaar niet wordt onderzocht of wanneer iemand een groter risico heeft (bijvoorbeeld omwille van roken, verschillende seksuele partners of iemand in de familie met baarmoederhalskanker) zou slechts één onderzoek om de drie jaar wellicht een gemiste genezingskans kunnen betekenen.”

Meer informatie over dit onderwerp kan je vinden in deze brochure.

BRON: http://www.goedgevoel.be/gg/nl/9/Gezondheid/article/detail/2314108/2015/05/09/Laat-jij-vaak-genoeg-een-uitstrijkje-nemen-.dhtml

Buiten een mammografie en echografie van de borsten, is dit toch ook een van de belangrijkste mag jaarlijks te laten onderzoeken. Het is geen pijnlijk onderzoek, misschien geen leuk onderzoek. Want je moet toch met je benen open liggen voor een vreemd iemand. Jaarlijks een uitstrijkje laten nemen is zeker nodig. Wil je toch nare ziektes buiten houden. Dus vrouwen zo een onderzoek zou je niet mogen uitstellen. Net zoals je thuis al heel wat aan zelf onderzoek kan doen, zowel aan borsten en aan vagina. 

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

http://users.telenet.be/Boeddha_Bruno/

 

AUM MANI PADME HUM

VAGINALE KANKER

Geen kwestie om mee te lachen: vaginale kanker

Vagina, een woord dat velen nog steeds niet zonder giechelen kunnen zeggen. Het vrouwelijke voortplantingsorgaan is geen onderwerp voor aan tafel, toch is je gynaecologische gezondheid een belangrijke kwestie. Veel dames schamen zich nog steeds om bij problemen naar de dokter te stappen, tot het te laat is. Dat geldt zeker voor vaginale kankers.

Een recent Brits onderzoek heeft aangetoond dat 65 procent van de jonge vrouwen moeite heeft om woorden als vagina of vulva in de mond te nemen. Een op de vijf vrouwen tussen 16 en 25 jaar kon geen correct symptoom van vaginale kanker benoemen. Ook bleek dat slechts de helft van degenen tussen 26 en 35 jaar de juiste delen van de vagina konden benoemen. Daarom leggen we de vijf verschillende types vaginale kankers uit tot in de puntjes uit.

Baarmoederkanker
Dit is een kanker aan het baarmoederslijmvlies en de vierde meest voorkomende vorm bij vrouwen en dit cijfer stijgt nog jaarlijks door veranderingen in levensstijl. De symptomen zijn vaginale bloedingen na de menopauze en tussentijdse bloedingen.

Baarmoederhalskanker
Deze vorm ontwikkelt zich aan de baarmoederhals, dit is de verbinding tussen de baarmoeder en de vagina. De ziekte kan vrouwen van alle leeftijden treffen, maar komt het vaakst voor bij dames tussen 30 en 45 jaar. Wie jonger dan 25 jaar is, zal er hoogst uitzonderlijk mee te maken krijgen. Ongewone bloedingen aan de vagina, bijvoorbeeld na het vrijen of na de menopauze, kunnen een symptoom zijn. Ook bij vaginale afscheiding met bloed of een ongename geur, stap je best naar de dokter.

Eierstokkanker
Tumoren aan de eierstokken eisen meer doden dan alle andere gynaecologische kankers samen. Deze vorm komt het vaakst voor bij vrouwen ouder dan 50 jaar, maar kan iedereen treffen. Mogelijke signalen zijn pijn aan het bekken en buikpijn. Een chronisch opgeblazen gevoel of een opmerkbaar dikkere buik is ook alarmerend, net als moeilijkheden bij het eten en een snel voldaan gevoel. Ook problemen aan de urinewegen, bijvoorbeeld het gevoel hebben dat je vaker dan gewoonlijk moet plassen, kunnen een signaal zijn.

Vaginale kanker
Dit is een uiterst zeldzame vorm van kanker die het vaakst voorkomt bij zestigplussers. Het is een gevolg van cellen in de vaginawand die veranderen. Deze veranderingen zijn vaak niet voldoende om de cellen kwaadaardig te maken. Maar zonder behandeling kan het wel schadelijk zijn. De symptomen zijn abnormale bloedingen, ook na de geslachtsgemeenschap. Abnormale afscheiding, met bloed of een onaangename geur, kan ook de ziekte duiden. Laat je onderzoeken door een dokter bij pijn tijdens het vrijen of een gezwel of abnormale groei in de vagina, chronische jeuk die niet weggaat . Een op de vijf patiënten merkt echter niets abnormaal op.

Vulvakanker
Ook dit is een meer zeldzame vorm. 80 procent van de gevallen komt voor bij zestigplussers, maar het stadium voor de kanker zich ontwikkelt, wordt vaak eerder vastgesteld. Dat is vooral bij vrouwen tussen 30 en 50 jaar. Jeuk, pijn, verdikkingen, rode, witte of donkere plekken aan de huid van de vulva kunnen signalen van de ziekte zijn. Dat geldt ook voor een open wonde of zichtbare groei op de huid. Je gaat ook best naar de dokter wanneer je een brandend gevoel ervaart bij het plassen en bij een abnormale afscheiding. Ook een moedervlekje in die regio dat van vorm of kleur verandert, een knobbeltje of zwelling van de vulva laat je best nakijken.

BRON: http://www.goedgevoel.be/gg/nl/74/Baarmoederhalskanker/article/detail/2031643/2014/09/04/Geen-kwestie-om-mee-te-lachen-vaginale-kanker.dhtml
Borstkanker en vaginale kanker komt toch veel te vaak voor bij vrouwen. Zeker het laatste, omdat eigenlijk niet veel vrouwen jaarlijks een uitstrijkje laten nemen of bij problemen er met een arts of gynaecoloog over praten. Vrouwen heb toch nog een bepaalde angst om over hun eigen vagina te praten met vreemde. Ze gaan het wel aan vriendinnen vertellen hun probleem of zoeken het op op internet. Maar hoe sneller je een onderzoek laat doen hoe beter voor jezelf. 
Bij de vagina komen heel wat bepaalde kankers voor die zelfs heel agressief kunnen zijn. 
Daarom vrouw net als borsten is je vagina jouw vrouwelijkheid wees er zuinig op.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

http://users.telenet.be/Boeddha_Bruno/

 

AUM MANI PADME HUM

Multidimensional_Art

L'illusione, la realtà oltre lo specchio.

deniseblogt

Blogs over van alles en nog wat

Leven met Endo

Laten we samen endometriose overwinnen

Pensieri Parole e Poesie

Sono una donna libera. Nel mio blog farete un viaggio lungo e profondo nei pensieri della mente del cuore e dell anima.

zinderen

op weg naar authentiek leven

Nadia wandelt

Wandelblog

Tiernnadrui

Dans in de regen

Myrela

Art, health, civilizations, photography, nature, books, recipes, etc.

Levenslange blog

levenslessen

Tistje

ervaringsblog autisme sinds 2008

Yab Yum

Yab Yum

Vreemde avonturen in een klein dorpje

Met Nonkel Juul, Bieke en tal van anderen

MyView_Point

Right <> correct of the center

Bio-Blogger

Bio-Blogger is an excellent source for collaborations and to explore your businesses & talents.

Regenboogbui

~ Leren, creëren, inspireren ~

saania2806.wordpress.com/

Philosophy is all about being curious, asking basic questions. And it can be fun!

newtoneapblog

A Discarded Plant

Inhale Peace; Exhale Love. Joy will Follow! - RUELHA

As long as there's breath, there will always be HOPE because nothing is pre-written and nothing cannot be re-written!

Looking for cbd supplements?🌿

HEMP up your life! The power of nature🌿

YOUNGREBEL

Blog about life, positivity, selfcare, food and beauty.

Chateau Cherie

Exposing Bullies and Liberating Targets to Make The World a Safer Place for All

bewustZijnenzo

Magazine: Inspiratie voor een gezond gelukkig en bewust leven

Beaunino loopt de Camino

‘Gewoon doorlopen!’

Blog with Shreya

A walk through the blues of life!

Soni's thoughts

No Fear, Express dear

%d bloggers liken dit: