Category: Psychologische teksten


Waar doe ik het eigenlijk allemaal voor?

Vrijwel elk mens stelt zichzelf deze vraag op een bepaald moment in het leven. Je doet wat je altijd doet. Je hebt op zich een prima leven. Maar toch heb je het gevoel dat je niet echt voluit leeft. Je hebt meer het gevoel dat je geleefd wordt of achter de feiten aan het aanrennen bent. En je vraagt je af wat het eigenlijk allemaal voor zin heeft. Maar zingevingsvragen kunnen ook voortkomen uit heftige gebeurtenissen, zoals een naaste die overlijdt of een ongeluk of ziekte. Door dit soort heftige gebeurtenissen komt je leven even op zijn kop te staan en dat zorgt ervoor dat jij je afvraagt wat de zin van het leven eigenlijk is.

Wat is de zin van het leven?

Iedereen heeft een andere kijk op de zin van het leven. Feit is dat niemand die vraag met zekerheid kan beantwoorden. We weten het niet, dat maakt dat alle antwoorden die gegeven worden op deze vraag een visie van die persoon betreft. Mijn visie is dat het leven bedoeld is om te leven, te leren, te genieten en te ervaren. Het heeft geen groter doel maar het doel is dat je het maximale uit je leven haalt, je eigen potentie benut. De lessen oppakt die je te leren hebt. En probeert de aarde een stukje mooier achter te laten dan je hem aangetroffen hebt. Dat is voor mij de zin van het leven.

Wat is jouw WHY?

Waarin veel mensen vastlopen is dat ze niet precies weten wat hun persoonlijke waarden zijn. Waar ze elke ochtend hun bed voor uit komen. Welke zin zij aan het leven willen geven. Waar ze het voor doen. En als je dat niet weet dan ga je leven volgens “de wetten”, volgens de normen van de maatschappij, dan ga je doen wat je denkt dat er van je verwacht wordt. Dan ga je doen “wat hoort”. Je missie wordt dan eigenlijk om de perfecte leerling te zijn en het goed te doen in de ogen van de buitenwereld. Maar als jij het voor iedereen goed wil doen, dan blijf je onzeker. Dan heb je veel last van stress, want iedereen verwacht iets anders van je. Je weet nooit precies waar je aan toe bent en of je het wel goed doet.

Je leeft van buiten naar binnen.

De buitenwereld, de normen van de maatschappij, de mening en verwachtingen van de mensen om je heen worden dan leidend voor hoe jij je leven leeft. Je bent je constant aan het aanpassen. En je leeft dus in dienst van de buitenwereld. Van buiten naar binnen. Maar gelukkig zul je daar niet van worden. Sterker nog, een burn-out ligt op de loer. En de meeste mensen wachten onbewust tot het zover is voor ze verandering gaan aanbrengen. Burn-out is dan wel een hele goede oefening voor zingeving. Maar eentje die ik niemand gun. Ik spreek helaas uit ervaring.

Burn-out als oefening voor zingeving.

Als je burn-out bent, je bed niet meer uit kan komen, niet meer kan werken, niet meer voor je kinderen kan zorgen, je hobby’s en sociale contacten niet meer aan kan, alleen nog maar onder de dekens kan liggen en kan huilen… Oftewel, als alle zinvolle activiteiten uit je leven wegvallen, wie ben je dan nog? Dat is de ultieme les op het gebied van zingeving. Teruggeworpen worden op de basis en van daaruit ontdekken wat voor jou het leven de moeite waard maakt. Wat jou de kracht geeft om dit diepe dal weer uit te klimmen.

De sleutel, stop met rennen en start met leven.

De meeste mensen komen er op dat punt achter dat het niet gaat om alles wat er in de buitenwereld speelt. Maar dat het gaat om je verlangen, je behoefte en je innerlijke motivatie. Je Why. Pas als je dat op nummer 1 gaat zetten, als je van binnen naar buiten gaat leven, jouw innerlijke kompas gaat volgen, dan zul je merken dat er rust komt. Dat de onzekerheid vermindert en jij gelukkiger wordt. Weten wat jouw Why is, waar jij het voor doet, is dus de basis om jouw leven vorm te geven.
Dit klinkt misschien groot en een beetje vaag maar begin eens heel klein en praktisch met jezelf gedurende dag te bevragen. Wil ik dit eigenlijk wel? Wat wil ik dan? Waar heb ik nu eigenlijk behoefte aan? En dat kan gaan om de simpelste dingen, bijvoorbeeld een afspraak waar zomaar vanuit gegaan wordt dat je erbij bent. Heb je daar eigenlijk wel zin in? Die traditie die je al jaren hebt, past die nog wel bij jou? Of die boterhammen die je uit gewoonte elke dag eet, heb je niet stiekem trek in iets anders? Zo kom je stapje voor stapje steeds dichter bij jouw eigen behoefte en kom je er langzaam aan achter wat voor jou belangrijk is.
Heel veel bezig zijn met de vraag “wat is de zin van HET leven” is dus niet zo zinvol. Veel belangrijker is het om stil te staan bij wat het leven voor JOU zinvol maakt. Wat vind jij belangrijk? Waar kom jij elke ochtend weer je bed voor uit? Die waarden centraal zetten in je leven en je leven van daaruit gaan leven. Vanuit je eigen WHY, je eigen verlangen en je eigen behoefte. Daar ligt jouw pot met goud. Denk dan bijvoorbeeld aan meer tijd maken voor de belangrijkste personen in je leven. Meer tijd maken voor je hobby of je passie. Of misschien een baan zoeken waar jouw WHY meer ruimte krijgt. Beter je eigen grenzen aangeven, duidelijker communiceren over jouw wensen en behoeften. Het gaat niet om de eindbestemming, er is geen doel dat je moet behalen. Het gaat om de reis, en hoe je daar optimaal van kunt genieten. We zijn hier maar voor even, en we zijn hier om te leven.

BRON: https://www.nieuwetijdskind.com/waar-doe-ik-het-eigenlijk-allemaal-voor/

Het leven is niet altijd makkelijk. En dan stel je soms de vraag voor wat doen we het eigenlijk. Is het om je beter te voelen of om erbij te horen. Is dat het leven. Het leven heb jezelf in de hand en soms ook weer niet. Denk maar aan bepaalde verplichtingen die men moet nakomen. Toch zou men moeten genieten van het leven. En dat is niet voor iedereen weggelegd. Allemaal kampen we met bepaalde tegenslagen. Maar het is niet hoe men ermee omgaat. Men kan erin blijven hangen of men kan het positief opnemen en zoeken naar hoe kan ik het veranderen. Dan pas leef je en geniet men. Dit vind ik dan ook een gepaste tekst om erover na te denken.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

Helft van de Vlaamse singles vindt flirten moeilijker geworden: “De spelregels zijn niet veranderd. We denken er alleen meer over na”

Flirten anno 2022? Verdomd lastig, vindt meer dan de helft van de Vlaamse singles. Dat blijkt uit de grote seksenquête van Goed Gevoel en Nina. Iemand juist aanvoelen vanachter een schermpje? Niet simpel. En zomaar een arm om de schouder, is dat in tijden van de MeToo-beweging nog wel oké? “Er wordt snel getoeterd dat niets nog mag, maar eigenlijk is het net goed dat we nu nadenken over ons geflirt”, zegt seksuoloog Wim Slabbinck.

Eerst en vooral: flirten mag nog steeds. Flirten kan nog steeds. Flirten gebeurt nog steeds. En gelukkig maar. Toch vindt maar liefst 54 procent van de Vlaamse vrijgezellen dat een portie verleiding en geflikflooi moeilijker is geworden. Moeilijker dan voor de coronapandemie, moeilijker dan voor de MeToo-beweging en moeilijker dan voor Tinder, Parship of Grindr. Vooral mannen hebben last van verleidingsonzekerheid. Wel 78 procent zegt dat flirten vandaag geen simpele opdracht meer is. Ook 39 procent van de vrouwen vindt dat, trouwens. Dat blijkt uit de grootschalige seksenquête die Goed Gevoel en Nina deden bij 1.000 Vlamingen.

We zijn opgegroeid met ‘meisjes plagen is liefde vra­gen’-vers­jes. Maatschap­pe­lijk leer je eigenlijk: stribbelt ze tegen, dan moet je doorgaan. Die onderlig­gen­de rolpatro­nen durven we vandaag op de rooster te leggen.Wim Slabbinck, Seksuoloog

Meisjes plagen, liefde vragen

54% van de vlaamse singles vindt flirten moeilijker
78% bij jonge mannen
39% bij vrouwen

“Ach, we mogen tegenwoordig niets meer”, klinkt vandaag tussen pot en pint bij de opmerking of het handje te veel. Maar aan die 54 procent flirtdrempelvrees hoeft geen negativiteit te hangen, vinden seksuologen. “Deze resultaten tonen louter aan dat de manier waarop we mensen aanspreken en verleiden verandert. En dat is goéd”, vindt seksuoloog Wim Slabbinck. “Het toont aan dat mannen en vrouwen hun eigen gedrag duidelijk meer in vraag stellen. Is de manier waarop ik hier toenadering zoek eigenlijk wel oké?”
Slabbinck omschrijft het als een overgangsperiode, met toestemming als scherprechter. “We zijn opgegroeid met ‘meisjes plagen is liefde vragen’-versjes. Met de logica dat vrouwen die neen zeggen, eigenlijk ja bedoelen. En met meisjes die wàchten op hun prins op het witte paard in plaats van er zelf achteraan te gaan. Ik geloof dat zo goed als niemand ‘s morgens wakker wordt met de intentie om ongepast te flirten, maar maatschappelijk leer je eigenlijk: stribbelt ze tegen, dan moet je doorgaan. Die onderliggende rolpatronen durven we vandaag op de rooster te leggen.”

Het is niet verkeerd om even af te toetsen. Het zijn net kleine contract­jes. ‘Is het goed dat ik hier kom zitten?’, bijvoor­beeld.

Poepen?

23% vraagt hun sekspartner nu explicieter om toestemming

Toestemming dus. Voor elke hand op een schouder? Voor elk ‘toevallig’ knietje tegen de ander? Een iets te lange blik of een impulsief traktaat op café? Weg spontaniteit. “Helemaal niet. De spelregels zijn niet veranderd. Kruist de andere partij de armen voor je neus of kijk je plots tegen een rug of schouder aan, ga er dan maar van uit dat je je in eenrichtingsverkeer bevindt. Wijzen voeten daarentegen je richting uit, is er oogcontact, zet iemand een stapje dichter, dan staat de deur misschien wel open. Maar het is niet verkeerd om dat even af te toetsen. Het zijn net kleine contractjes. ‘Is het goed dat ik hier kom zitten?’, bijvoorbeeld. Ik denk dat we het er nu wel allemaal over eens zijn: ‘Poepen?’ is zowel on- als offline geen succesvolle openingszin. En als je aanbelt en de deur gaat niet wagenwijd open, ga je er ook je voet niet tussensteken, toch? Voor de ene is dat logisch, voor de andere lastiger. Op dat moment is het aan de sociale controle om over te nemen. Want ook daar komt, gelukkig maar, verandering in.”

Nieuwsgierig zijn

Het is uiteraard niet alleen de MeToo-beweging die van flirten een moeilijkere zaak zou maken. Er was ook een virus dat ons tussen vier muren dwong en daardoor de kans op een spontane ontmoeting compleet nihil maakte. En er zijn datingapps, die het allesbehalve eenvoudig maken om de tegenpartij vanachter het scherm correct in te schatten. “Online flirten is vrijblijvender, ik hoor er in de praktijk veel mensen over klagen. Ze zijn in gesprek en ineens stopt dat. Dat is alsof je op café zit en de ander plots z’n mond niet meer opendoet. Dat is heel pijnlijk. Het is netjes om het toch af te ronden als het contact je niet interesseert.”
Dé ultieme flirttip? “Een barometer is er voor deze kwestie niet. Geen rode, oranje of groene lichten. Wat voor de ene persoon oké is, is voor de andere een brug te ver. Stem af. En wees nieuwsgierig. Het voortdurend over jezelf hebben? Geen goed idee. Luister naar de ander en probeer te weten te komen wat zijn of haar hart sneller doet slaan. Zo kom je al een eind weg.” 

Cijfers uit de enquête van Goed Gevoel en Nina

21 procent zegt al eens het slachtoffer te zijn geweest van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vrouwen zeggen dat in 33 procent van de gevallen, mannen 10 procent.
9 procent van de Vlamingen zegt dat op seksueel vlak al gedwongen te zijn om dingen te doen die ze niet wilden.
63 procent heeft niet meer of minder losse seksuele contacten dan voor de pandemie. 34 procent zegt nu minder losse seksuele contacten te hebben.
23 procent vraagt hun sekspartner nu explicieter om toestemming.
2 op de 5 Vlamingen zeggen dat ze sinds corona minder uitgekeken zijn op hun partner.
33 procent droomt van een trio, 15 procent van partnerruil en 14 procent van polyamorie. Slechts 8 procent zette die fantasie van een trio al om in daden.
59 procent vindt partnerruil taboe.
41 procent van de mannen en 15 procent van de vrouwen masturberen minstens wekelijks.
12 procent van de Vlamingen met een partner wisselde al seksueel getinte tekstberichten, foto’s of video’s uit met iemand anders.
8 procent van wie momenteel in een relatie zit, heeft geen seks meer.
Vlamingen geven hun seksleven gemiddeld 6 op 10.

Met vragen over grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik kan je telefonisch, via chat of e-mail terecht bij 1712.

BRON: https://www.hln.be/seks-en-relaties/helft-van-de-vlaamse-singles-vindt-flirten-moeilijker-geworden-de-spelregels-zijn-niet-veranderd-we-denken-er-alleen-meer-over-na~a34b2551/

Vroeger was dit leuk om te doen. Iedereen trof men aan in een cafe of elders. Nu is dit helemaal anders. Men treft men elkaar aan op internet. Leuk misschien wel maar toch niet hetzelfde als toen. Ook de angst zit er bij vele jongeren in om geconfronteerd te worden met me too. Want te lang naar iemand kijken kan al voor problemen zorgen. Raakt men iemand aan kan dat ook al gezien worden als ongewenst. Dan kan ik ook best begrijpen dat jongeren het moeilijk vinden om te flirten.
Zelf heb ik het nog altijd moeilijk met het woord grensoverschrijdend gedrag. Een schouderklopje kan al in dat woord vallen. Maar goed dat is mijn mening. En van de ene kan je het wel verdragen en voor de ander gaat men een klacht neerleggen. Grenzen moet men stellen maar stel ze dan ook naar iedereen.
Als het dan gaat over het kijken naar. Men zou het moet waarderen als iemand naar je kijkt. Maar ook hier kan door de bepaalde een klacht voor neergelegd worden.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM


Waarom is deze pose zo populair bij vrouwen? Expert: “Je armen over je lichaam vouwen biedt bescherming”

Waarom nemen vrouwen zo vaak die houding aan, en mannen niet? En wat zegt de houding over hoe die vrouwen zich voelen? Lichaamstaalexperte Sofie-Ann Bracke geeft antwoord.

Als mens beschikken we over vier communicatiekanalen: woorden, intonatie, lichaamstaal en gezichtsuitdrukking. En vooral onze lichaamstaal en mimiek spreken boekdelen. We doen het grotendeels onbewust, maar je kan gedeeltelijk opzettelijk bepalen welke vibe je uitstraalt. Als je poseert voor een foto bijvoorbeeld, of — als je een superster bent — op de rode loper.
Opvallend: we zien dat veel bekende vrouwen — beroemd in Vlaanderen of over onze landsgrenzen heen — op foto’s dezelfde houding aannemen. Ze zetten één been lichtjes naar voren en brengen hun beide handen samen ter hoogte van de heup aan de andere kant van hun lichaam. 

Powerpose

Als we lichaamstaalexpert Sofie-Ann Bracke vragen waarom deze houding zo populair is onder vrouwen, steekt ze van wal met een belangrijke kanttekening: “We interpreteren lichaamstaal. Dat wil dus niet zeggen dat de persoon die de houding aanneemt de opgevatte boodschap ook zo heeft willen verspreiden. Bovendien zijn foto’s momentopnames. En al zeker als het gaat om foto’s in een geënsceneerde setting. Het kan zijn dat de fotograaf instructies heeft gegeven om het beeld op die manier wat dynamischer te maken.” 
Eén sluitende verklaring is er dus niet, benadrukt Bracke. Maar er zijn wel enkele non-verbale principes die zeer vaak terugkeren. “Interageren met anderen, dat brengt altijd spanning met zich mee”, aldus de expert. Dat kan een klein beetje spanning zijn, als je je op je gemak voelt bij de situatie bijvoorbeeld. Maar ook heel veel: zoals wanneer je je ook figuurlijk geen houding weet aan te nemen. 

Bij spanning helpt het om je eigen lichaam aan te raken.Lichaamstaalexpert Sofie-Ann Bracke

“Om die spanning iets draaglijker te maken, nemen we vaak iets vast. Wie een presentatie geeft voor een grote groep, heeft geregeld een balpen in zijn handen”, vervolgt Sofie-Ann Bracke. “Maar het helpt ook al om je eigen lichaam aan te raken. Bij een aanraking worden de zenuwuiteinden van de vingers geprikkeld, wat je hersenen een geruststellend signaal geeft. En je armen over je lichaam heen vouwen is daarbij ook een vorm van bescherming, naast de goede ondersteuning die het aanraken geeft.”
Armen in de zij zetten, met één of twee ellebogen naar buiten (zoals Sofie Van de Velde doet op de foto hieronder, nvdr), wordt een beetje gezien als een ‘power move’, zegt Bracke. “Het is een houding waarbij je jezelf groter maakt en meer ruimte geeft.”
Waarom de vrouwen ook een stap naar voren zetten en hun been zo in de kijker zetten? “Het zorgt ervoor dat je houding dynamischer is, bovendien toon je zo een pak eleganter dan wanneer je met je twee voeten naast elkaar staat.” 
Waarna de lichaamstaalexpert meteen de bedenking maakt: “Houdingen zijn gendergekleurd. Vrouwen zetten met hun houdingen hun vrouwelijkheid in de verf, ook mannen doen er hun voordeel mee om stoerder over te komen. Het is een interessante denkoefening om de rollen eens om te draaien: beeld jezelf een vrouw in die met de armen gekruist poseert, en een man die kiest voor de pose die we zonet bespraken. Zo word je je echt bewust van de houdingen die we als typisch mannelijk of vrouwelijk bestempelen.” 

BRON: https://www.hln.be/nina/waarom-is-deze-pose-zo-populair-bij-vrouwen-expert-je-armen-over-je-lichaam-vouwen-biedt-bescherming~aa32ebfee/

lichaamstaal spreek. En een voet vooruit komt ook overeen met een goedkeuring naar waar de voet wijst. De handen in je heupen kan ook staan voor een sterk ingesteldheid. De armen over elkaar doet men als bescherming. De handen op je lichaam leggen laat ook de andere persoon zijn gezichtsveld ernaar toe leiden. Dus eigenlijk kan het alle kanten uit. En is het aan de persoon zelf om te weten wat men doet en wilt laten aanvoelen of zien. Toch vergeten veel mensen dat lichaamstaal meer spreekt dan woorden soms. Ook zit er altijd een klein verschil tussen lichaamstaal van mannen en vrouwen. Als men het totaalplaatje gaat bekijken van lichaamstaal speelt alles een belangrijke rol. Voeten handen vingers maar ook de ogen en de houding van het hoofd.
Toch leuk om hiermee te experimenteren en anderen te bekijken.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

Kan je karakter nog veranderen op latere leeftijd? “Het Dolce Vita-effect maakt je stabieler en meer ontspannen”

Hoe ouder je wordt, hoe meer je karakter zogezegd in steen gebeiteld is. Maar dat klopt niet. “Je karaktertrekken veranderen je hele leven lang”, zegt prof. Wiebke Bleidorn, en die veranderingen heb je deels zelf in de hand. Twee deskundigen leggen uit hoe je je karakter kneedt naar wens en hoe je emotioneel stabieler wordt voor meer geluk. “Wil je extraverter worden, dan is ‘hallo’ zeggen tegen de kassière genoeg om van persoonlijkheid te veranderen.”
Lange tijd heerste de overtuiging dat iemands persoonlijkheid vaststaat eens je de dertig gepasseerd bent. Een populaire misvatting die we te danken aan de ­Amerikaanse psycholoog en filosoof ­William James. Hij stelde in 1890 dat je persoonlijkheid tegen je dertigste uitgehard is als gips. Ondertussen weten experts dat het anders zit: je persoonlijkheid heeft een stabiele basis, maar staat niet in steen gebeiteld. “Tegenwoordig weten we dat persoonlijkheid een leven lang plooibaar is, ook op latere leeftijd”, vertelt dr. Anne Reitz, assistent-professor ontwikkelingspsychologie aan de Tilburg University. “Sterker nog, de grootste veranderingen vinden plaats bij jongvolwassenen én ouderen. Onze persoonlijkheid is in de tussenliggende jaren eerder stabiel.”
Langetermijnstudies als die van prof. Wiebke Bleidorn, hoofd van het Personality Change Lab in Californië, laten met de jaren een shift in onze ‘ik’ zien. “Karaktertrekken veranderen een leven lang”, vertelt ook Bleidorn. “We noemen dat het plasticiteitsprincipe. Zelfs na je pensioen zien we dat je persoonlijkheid nog verandert.” Al die kleine stapjes tellen bij elkaar op. Zou je je persoonlijkheid als twintigjarige naast die van jezelf als hoogbejaarde leggen, dan herken je jezelf waarschijnlijk niet terug.

In je rol als werkend persoon groeien

Je persoonlijkheid rijpt als het ware met de jaren. Bepalend zijn levensgebeurtenissen. Het hebben van een langdurige relatie, het meemaken van een echtscheiding, moeder worden: ze hebben invloed op onze karaktereigenschappen. Die effecten kunnen per persoon verschillend zijn; terwijl de een na een reorganisatieontslag in zichzelf keert en somber wordt, grijpt een ander dat aan om een nieuwe weg in te slaan.

Zodra je gaat werken, wordt je doelmati­ger, ambitieu­zer en betrouw­baar­der.

De sociale rollen die je tijdens je leven op je neemt, blijken ook persoonlijkheidsbepalend. Zodra je bijvoorbeeld gaat werken, groei je in je rol als ‘werkend persoon’. Je wordt doelmatiger, ambitieuzer en betrouwbaarder. Kijk je door de bril van het Big Five-model (zie onder), de meest gebruikte manier om persoonlijkheid te omschrijven, dan verhoogt werken je zorgvuldigheid. Langzaam maar zeker worden die eigenschappen onderdeel van je karakter. Tegen de tijd dat we stoppen met werken, staan we (kortstondig) meer open voor nieuwe ervaringen, terwijl ordelijkheid en ambitie afnemen.

Wat is persoonlijkheid eigenlijk?

Persoonlijkheid is de mix van eigenschappen die elk mens uniek maakt. Om wijs te kunnen worden uit die oneindige stroom karaktercombinaties, gebruiken experts het liefst het Big Five­model. Deze vragenlijst is de meest gebruikte en meest onderzochte manier om persoonlijkheid te beschrijven. Aan de hand van de vragen word je beoordeeld op vijf dimensies die iedereen in meer of mindere mate bezit en die samen je unieke persoonlijkheidsprofiel ­bepalen. 

1. Extraversie, bepaalt o.a. je sociabiliteit, assertiviteit en avonturisme

2. Vriendelijkheid, bepaalt o.a. je oprechtheid, zorgzaamheid en bescheidenheid

3. Zorgvuldigheid, bepaalt o.a. je doelmatigheid, ordelijkheid en zelfdiscipline

4. Openheid, bepaalt o.a. je fantasie, gevoelens en veranderbereidheid

5. Neuroticisme, bepaalt o.a. je schaamte/verlegenheid, impulsiviteit en kwetsbaarheid

Een korte test volgens het ­­Big Five-­model vind je hier. Klik daar de test ‘Wat is je Big Five-persoonlijkheidstype?’ aan.

Het ‘dolce-vita-effect’

Sommige persoonlijkheidsveranderingen lijken universeel. Zo zijn de meeste mensen na hun vijftigste tevredener met zichzelf en hun leven dan toen ze jong waren. Dat wordt door onderzoekers het ­dolce-vita-effect genoemd. Niet naar de beroemde film van Fellini, maar naar de traditionele Italiaanse manier van leven, waarin zachtaardigheid, rust, geluk en mateloos genieten centraal staan. 
Een toepasselijke naam: onze karakters worden met de tijd vriendelijker, stabieler, meer ontspannen, minder ambitieus en minder doelgericht. We worden behulpzamer, zien sneller de humor van dingen in en zijn positiever. Bleidorn: “In onze latere jaren richten we ons eerder op positieve emoties, intimiteit en samenzijn. We nemen de rol aan van mentor voor volgende generaties.”
Het mooie is dat het dolce-vita-effect gelukkig maakt. Want hoe socialer, vriendelijker en relaxter, hoe groter je kans op geluk. Maar voor de meesten van ons is dat niet genoeg; we willen niet zitten wachten tot het dolce-vita-effect ons de goede kant op duwt. We willen zelf aan de slag. Anne Reitz ­beaamt dat. “Onderzoek laat zien dat ­ouderen een duidelijke wens hebben om hun persoonlijkheid te veranderen.”

Een leuker mens in een-twee-drie

Een belangrijke stap bij het veranderen van je persoonlijkheid is uitpluizen wat je precies anders wil. De meeste mensen, ook zestigplussers, willen min of meer hetzelfde. Intuïtief voelen we aan welke eigenschappen ons blijer, tevredener, gelukkiger zullen maken. 
Met stip op nummer een staat de zucht naar emotionele stabiliteit, zo laat onderzoek van de Amerikaanse persoonlijkheidspsycholoog Nathan Hudson zien. Best begrijpelijk, legt hij uit: “Mensen met een hoge emotionele stabiliteit ervaren relatief weinig negatieve emoties, zoals stress, angst, woede of verdriet.” Dus willen we kalmer en minder gestrest zijn, maar ook zorgzamer, socialer, berekenbaarder, avontuurlijker en creatiever.

Wil je meer openstaan voor kunst, dan hoef je niet ­meteen de Mona Lisa met eigen ogen te zien. Begin met een documentai­re over kunst op tv.Dr. Anne Reitz, assistent-professor ontwikkelingspsychologie aan de Tilburg University

Wil je je persoonlijkheid succesvol aanpakken, maak dan je wensenpakket zo concreet mogelijk. ‘Ik wil een leuker mens worden’ is niet duidelijk genoeg. Ga na wat jij vindt dat een ‘leuker mens’ precies doet. Hoe gedraagt ze zich? Geeft ze vriendinnen vaker complimentjes, is ze zelfverzekerder of is haar huis altijd opgeruimd? Hoe specifieker je het omschrijft, hoe makkelijker het is om dat ‘leuker mens’ te worden.
Bedenk nu heldere, haalbare ‘taken’, ­gedragingen die passen bij je wensen. “Blijvende veranderingen in persoonlijkheid beginnen klein, met veranderingen in alledaags ­gedrag”, legt Anne Reitz uit. Wil je meer openstaan voor kunst, dan hoef je niet ­meteen de Mona Lisa met eigen ogen te zien. Begin met een documentaire over kunst op tv of koop een kunstboek. Ook ‘als-danplannen’ helpen, met name om negatieve eigenschappen de kop in te drukken. Als ik voel dat ik ­geïrriteerd raak, ga ik een halfuur in de tuin werken. Maak een to-dolijstje van alle taken, zodat je ze ook echt kan ­afvinken. Dat geeft nog voldoening ook.

Bottom-upaanpak

Daarna komt het allerbelangrijkste: je moet je naar je eigen wensen gedragen. Wiebke Bleidorn noemt dat de ‘bottom-upaanpak’. “Je begint bij het veranderen van je gedrag, gedachten en gevoelens. Door hier gewoonten van te maken die je in verschillende domeinen en situaties toepast, ben je goed op weg. Vooral als je gemotiveerd en toegewijd bent.”

Wat we allemaal kunnen doen, zonder onze persoon­lijk­heid te hoeven veranderen, is kijken naar onze omgeving. Zorg dat die bij je past.

In een recent studentenonderzoek pakte de eerdergenoemde psycholoog Hudson het als volgt aan. Eerst identificeerden de deelnemers één of twee van de Big Five-pijlers als veranderdoelen. Vervolgens kozen ze elke week een aantal taken uit waarmee ze het bijbehorende gedrag konden oefenen. Die taken werden steeds moeilijker. Wilde iemand extraverter worden, dan was eerst ‘hallo’ zeggen tegen de kassière tijdens de wekelijkse boodschappen genoeg; later moest hij een goede vriend(in) openlijk over een persoonlijk probleem vertellen. Hudsons aanpak bleek te werken. Hoe meer taken de deelnemers uitvoerden, hoe sterker hun persoonlijkheid mee veranderde. Na vier maanden waren de veranderingen klein, maar merkbaar.
Hoe meer je de drie G’s — je gedachten, gedrag en gevoelens — aanpast aan je wenspersoonlijkheid, hoe groter het effect op lange termijn is. En al voelt het eerst ­onwennig, het kan.
Vind je het allemaal nogal veel gedoe? Wiebke Bleidorn heeft een alternatief plan van aanpak. “Wat we allemaal kunnen doen, zonder onze persoonlijkheid te hoeven veranderen, is kijken naar onze omgeving. Zorg dat die bij je past. Omring je met dingen waar je dol op bent, mensen van wie je houdt en dagelijkse gewoonten waar je blij van wordt. Laat hobby’s los die je misschien ooit leuk vond maar die nu niet meer bij je passen, en zoek iets nieuws waar je voldoening uit haalt.”

Minder snel uit balans raken en minder last hebben van stress, angst, woede of verdriet. Uit onderzoek blijkt dat die wens bovenaan staat op het verlanglijstje van de meeste ­mensen. Deze stappen helpen je op weg:

• Zeg bij het opstaan tegen jezelf: vandaag kies ik ervoor om gelukkig te zijn.

• Ben je zenuwachtig voor een bepaalde activiteit? Sta een paar minuten stil bij een vergelijkbare situatie uit het verleden die goed afgelopen is.

• Schrijf elke dag vijf minuten in een dagboek: wat is er ­gebeurd en wat deed het met je?

• Voel je je overspoeld? Haal een paar keer bewust diep adem.

• Ga met je smartphone op speurtocht en maak ten minste tien ­foto’s van dingen die je blij maken.

• Durf voor je mening uit te komen. Of het nu gaat om wat je vanavond wil eten, welk tv-programma je wil kijken of wat je van een stuk in de krant vindt.

• Bestudeer een negatieve gedachte in plaats van er meteen op te reageren. Wat doet de gedachte met je? Vaak verdwijnt de gedachte en het bijbehorende gevoel dan vanzelf.

• Vertel iemand in je omgeving wat je fijn vindt aan die persoon.

BRON: https://www.hln.be/psycho/br-kan-je-karakter-nog-veranderen-op-latere-leeftijd-het-dolce-vita-effect-maakt-je-stabieler-en-meer-ontspannen~a68ad149/

Je karakter kan je altijd zelf veranderen. Niemand kan dat voor jezelf doen.
Welke eigenschappen in een karakter vind men terug.
Welke soorten karakters zijn er?
Vier soorten persoonlijkheden

  • Blauw: mensen die vooral denken en introvert zijn.
  • Rood: mensen die vooral denken en extravert zijn. …
  • Geel: mensen die vooral voelen en extravert zijn. …
  • Groen: mensen die vooral voelen en introvert zijn.

Een karakter is een eigenschap van de persoon zelf. En als je ergens niet lekker bij voelt kan dit aan jouw karakter te wijden zijn. En dan kan het nuttig zijn om eens op zelfonderzoek te gaan. Karakter heeft te maken met gevoelens en gedachten. Grotendeels wordt ons karakter bepaald door de opvoeding. Nadien door ervaring op te doen van jouw leven. Toch zijn de kinderjaren het belangrijkste en wordt daar een grootste deel gevormd. Ook spreekt men soms van aangeboren of erfelijke eigenschappen. Maar ook dit heb je op een moment zelf in de hand om ze te veranderen.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

“Ouder worden is aftakelen? Onzin.” Experte legt uit hoe we negatieve stereotypen over ouderen verhelpen

Ze zijn zielig, zwak en hun beste tijd is voorbij: zo denken de meesten van ons over oude mensen. ‘Ageism’ heet dat. Vief, een vereniging voor 60-plussers, lanceert #denkFOUD: een campagne die die vele negatieve stereotypen over ouderen in de kijker zet. Ook Ashton Applewhite (69), experte in leeftijdsdiscriminatie, ergert zich dood aan ‘ageism’. Ze leert ons een ander, correcter beeld van verouderen. “Een negatieve kijk op ouder worden kan je leven met 7,5 jaar verkorten.”

“We willen bij de Vlaamse bevolking een mindshift opwekken over ouder worden.” Vief, een Vlaamse vereniging van en voor 60-plussers, heeft het gehad met de manier waarop de samenleving kijkt naar ouderen. Daarom lanceert ze de campagne #denkFOUD, waarmee ze de negatieve stereotypen over ‘oude knarren’ de wereld uit wil helpen. “We weerleggen die foute denkbeelden op een feitelijke en objectieve manier”, klinkt het op de website. De eerste denkfout in de kijker? Ouderen hebben geen seks meer. 

“Ageism zou weleens het laatste nog aanvaarde vooroordeel kunnen zijn”, zegt Ashton Applewhite. “In het hart van een vooroordeel zitten stereotypen: ouderen worden als zielig en zwak afgeschilderd, hun beste tijd is voorbij, ze zijn niet relevant meer. Ouder worden is in die optiek haast uitsluitend een verhaal van verlies en aftakeling, van incompetentie en afhankelijkheid. Wat onzin is. Maar het ergste is dat ageism zo wijdverspreid is en zo diep zit, dat we het allemaal een beetje zijn gaan geloven. En hoe idioot is dat? Iedereen wordt ooit ouder.” 
“Bij racisme en seksisme hebben we het over ‘de ander’, maar bij ageism hebben we het over ons toekomstige zelf. We moeten een einde maken aan dat negatieve discours. Verouderen is geen probleem dat opgelost moet worden of een ziekte waarvoor een remedie moet worden bedacht. Het is een natuurlijk, krachtig en levenslang proces dat iedereen treft. Het zou ons kunnen verenigen. Nu drijft het ons uit elkaar in twee grote groepen: jong en oud.”

Wie is Ashton Applewhite? 

Ashton Applewhite (69) wordt in de VS ­beschouwd als dé expert in leeftijdsdiscriminatie en ageism. Ze schrijft erover op haar blog ‘This Chair Rocks’, ook de titel van haar (nog niet vertaalde) boek. Ze geeft ­lezingen over het onderwerp voor o.a. de Verenigde ­Naties. Haar TED Talk ‘Laten we ophouden met leeftijdsdiscriminatie’ werd ondertussen meer dan anderhalf miljoen keer bekeken.

Gelukkiger op je tachtigste

Applewhite was niet altijd zo’n positief ingestelde ageismactivist. Haar zoektocht naar wat het nu eigenlijk betekent, ‘ouder worden’, begon met een opmerking van haar schoonmoeder. “Bobs ouders hadden een boekhandel. Zijn moeder, Ruth, was in de tachtig toen ze tegen me zei: ‘Men wil maar één ding van ons weten: wanneer we met pensioen gaan. Kan jij niet eens iets schrijven over waarom die vraag ons steeds weer wordt gesteld?’ Ja, waarom eigenlijk? Waarom zouden mijn schoonouders niet actief mogen blijven?” 
Het zaadje was geplant en Ashton begon een blog: Sowhenareyougoingtoretire.com. Ze interviewde tachtigjarigen die nieuwe passies hadden ontdekt, en ontmoette bejaarden die een actief en gelukkig leven leidden. Haar mening over de ­‘latere leeftijd’ werd grondig overhoopgehaald.

Dat ik op mijn tachtigste weleens gelukkiger zou kunnen zijn dan op mijn dertigste, was nooit bij me opgekomen.Ashton Applewhite

“Ik was heel naïef toen ik aan het boek begon, ­onwetend zeg maar. En bang. Als ik aan het verouderingsproces dacht, passeerden alle clichés: de angst dat mijn gezondheid dramatisch zou achteruitgaan, de overtuiging dat ik niet alleen mijn looks maar ook mijn individualiteit zou verliezen, en de hamvraag: zal ik hard vechten tegen dat proces of is het makkelijker om je erbij neer te leggen? Dat ik op mijn tachtigste weleens gelukkiger zou kunnen zijn dan op mijn dertigste, was nooit bij me opgekomen.”
“Maar het was wel de realiteit die ik vaststelde. Ik ontmoette massa’s actieve en gelukkige tachtigjarigen. Ik merkte hoe oudere mensen genieten van het leven, net omdat ze zich heel erg ­realiseren dat elke dag telt. Ik werd me bewust van die enorme discrepantie die er bestaat tussen de werkelijkheid van het ouder worden en het idee dat we ervan hebben. Waar komt ageism vandaan? Wie heeft ons in godsnaam wijsgemaakt dat het uitsluitend een verhaal is van dementie, depressie en ­incontinentie?”

Laten we die boosdoeners maar meteen noemen. Wie heeft ons dat wijsgemaakt?

Ashton Applewhite: “Als je hoopt dat ik een aantal sigaar ­rokende heren in een achterkamertje kan aanwijzen … Nou, nee. Een aantal ontwikkelingen hebben ouder worden in een ander daglicht gesteld. Allereerst was er de uitvinding van de drukpers en de verspreiding van kranten en boeken, waardoor ouderen niet langer de doorgevers van kennis en geschiedenis waren. Moet je die evolutie betreuren? Natuurlijk niet. Ik ben geen voorstander van een zogenaamde gerontocratie, waarbij ouderen alle macht hebben en vereerd worden. Maar ik ben evenmin liefhebber van onze maatschappij, waarin jong zijn de absolute standaard is.” 

Er is een hele industrie gebouwd op de angst rond ouder worden.

“Andere factoren waren de industrialisatie en verstedelijking, die families uit elkaar rukten en een einde maakten aan het intergenerationele wonen. Plots waren grootouders geen hulp meer, maar een zorg. Ze werden weggestopt in verzorgingstehuizen en ‘retirement villages’, gepensioneerdengetto’s, zodat we eigenlijk nog weinig met hen in contact kwamen. Ook de demografie speelde niet in het voordeel van bejaarden. De groep werd zo groot dat ze als last ­gezien werden, een probleem voor de sociale zekerheid en de gezondheidszorg. En ik wijs graag naar het kapitalisme en consumentisme als boosdoeners. Als je een natuurlijk proces – verouderen – problematiseert, dan kan je er geld aan verdienen door oplossingen te bieden. Van voedingssupplementen en vitamines tot inlegkruisjes en antirimpelcrèmes … Er is een hele industrie gebouwd op de angst rond ouder worden.”

Eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik erg bang ben van ouder worden. Want voor mijn beide ouders was dat wel het verhaal: dementie, depressie en incontinentie.

“Dementie is horror, daar heb ik geen ander woord voor, maar het is niet de enige manier om ouder te worden. Gelukkig maar. Cijfers van de alzheimervereniging in de VS stellen dat een op de tien ouderen de aandoening krijgt. Dat blijft veel in absolute cijfers, maar het betekent ook dat negentig procent het niet heeft. Bovendien dalen de cijfers, ook voor dementie. Maar als je dementie of alzheimer van dichtbij hebt meegemaakt, dan beïnvloedt dat je visie. Dan is het moeilijk om je te verzoenen met het ouder worden, dat begrijp ik. Maar ik raad je aan om het te proberen, want onderzoek heeft uitgewezen dat die donkere gedachtes een effect kunnen hebben op je levensduur. De stress van een negatieve kijk op het ouder worden zou je leven met 7,5 jaar kunnen verkorten.”

Vraag aan een 65-plus­ser of hij terug wil naar een vroegere ­periode in het leven, en hij zegt bijna ­altijd nee.Ashton Applewhite

“Ik wil niet zweverig doen: ‘eet boerenkool’ of ‘denk positief’ en alles zal wel in orde komen. Er zijn geen garanties, je kan pech hebben. Maar als je de feiten nuchter bekijkt, zijn er maar twee zaken over ouder worden die we zeker weten: we zullen afscheid moeten nemen van mensen die we vaak ons hele leven hebben gekend, en sommige lichaamsdelen zullen het laten afweten. Die twee zaken staan vast. De rest varieert per persoon. Het is geen zekerheid dat je verstandelijk zal achteruitgaan. Je zal niet per definitie ziek en zwak worden. De meeste mensen worden op een mooie en gelukkige manier oud, en blijven tot op hoge leeftijd zelfstandig. Dat moet je voor ogen blijven houden. Ouder worden is veel leuker dan we denken. Vraag aan een 65-plusser of hij terug wil naar een vroegere ­periode in het leven, en hij zegt bijna ­altijd nee. Haast niemand wil weer jonger zijn. De gelukscurve is een U-vorm. We zijn happy als kind en weer als oudere, maar tussenin niet zo.”

Wat is het geheim van goed en ­gelukkig ouder worden?

“Zoveel goeroes en wetenschappers hebben die vraag proberen te beantwoorden. Maar er is geen geheim. Verouderen is leven. Leven is verouderen. Je wordt geboren en vanaf dan komt er telkens weer een dag bij. Het geheim van goed ouder worden is dus: goed leven. Zin voor humor hebben, tolerant en open zijn, nieuwsgierig blijven. Wees een goed mens. Behandel anderen zoals je zelf behandeld wil worden. Sta midden in de wereld en beleef hem ten volle. Zit aan de zijkant van het leven en observeer. Koop een sportwagen of een schommelstoel. Doe waar je zin in hebt.”

Die schommelstoel is geruststellend, want het lijkt alsof je tegenwoordig de Mick Jagger-, Jane Fonda- of Sophia Loren-school van ouder worden moet volgen en hyperactief moet blijven: nog op tournee gaan op je zeventigste, of een nieuwe filmrol op je tachtigste.

“Goed voor hen, maar niets verplicht je om hetzelfde te doen. Je hoeft niet per se een marathon te lopen of een cursus paaldansen te volgen op je zeventigste. Breien is ook oké. Alle versies van ouder worden zijn goed, niet alleen de ‘sportieve’.”
“Mijn belangrijkste inzicht over ouder worden is dat onze individualiteit niet verdwijnt, maar met de jaren net meer uitgesproken wordt. Ageism heeft de neiging om van oudere mensen een homogene groep te maken. Ze hebben allemaal dezelfde leeftijd: oud, en delen allemaal dezelfde voorkeuren.”

Mijn moeder werd in het verzorgingstehuis steevast voor een liedjesprogramma op tv gezet waar ze absoluut niet van hield.

“Eenmaal de 65 voorbij moet je maar van schlagers houden. Terwijl experts net vastgesteld hebben dat hoe ouder we worden, hoe verschillender we allemaal zijn. Op mijn veertigste had ik meer gemeen met mijn leeftijdsgenoten dan nu op mijn 69ste. Toen zaten we allemaal in eenzelfde levensfase met gelijklopende problemen. Nu heb ik een erg specifiek traject achter de rug en ben ik tot zeer persoonlijke inzichten gekomen. Laat je dus niet vertellen dat er een juiste manier is om ouder te worden, er is alleen jouw manier.”

Dwingt ageism mensen om zich jong te blijven gedragen?

“Je hoort het bejaarden weleens zeggen: ‘Ik doe yoga, ik ga joggen, ik ben nog erg actief. Ik voel me helemaal niet oud.’ Ze nemen psychologisch afstand van hun leeftijdsgenoten omdat ze de heersende stereotypes geïnternaliseerd hebben. Ze zijn oud, maar ze willen het niet zijn. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft er een prioriteit van gemaakt om te vechten tegen ageism, en te werken aan een positieve beeldvorming. Net omdat die stereotypen zo’n grote invloed hebben op ons welzijn, onze eigenwaarde en ons zelfrespect.”

Als je als vrouw ­tekenen van ouderdom vertoont – grijze haren of rimpels – word je onzicht­baar.Ashton Applewhite

U had nog geen grijs haar, maar liet het op uw 55ste grijs verven, als reactie op de ongeschreven regel dat vrouwen moeite moeten doen om er jong te blijven uitzien.

“Vanaf het moment dat je als vrouw ­tekenen van ouderdom vertoont – grijze haren of rimpels – word je onzichtbaar. Dan ben je niet meer interessant en zeker niet langer aantrekkelijk. Daar wilde ik tegen reageren. ‘Iedereen grijs!’, riep ik enthousiast op een lezing. Ik kreeg een reactie die je hoogstens als lauw kan omschrijven, en dat was een verdiende les in nederigheid. Wie ben ik om andere vrouwen voor te schrijven wat ze met hun haar moeten doen? Ik zondigde tegen mijn eigen regel: doe waar je zin in hebt.”

U bent een groot gelover in bewustwordingsprocessen om ageism tegen te gaan.

“Kijk waar de vrouwenbeweging nu staat door het continue werken aan bewustwording. ‘The personal is political’ was dé slogan van het feminisme, maar is ook toepasbaar op leeftijdsdiscriminatie. Het persoonlijke is politiek. Stop met te denken dat jouw negatieve ervaringen met ouder worden alleen de jouwe zijn, en erger nog: dat het op een of andere manier ‘jouw schuld’ is dat het afrekenen aan de supermarktkassa wat minder vlot gaat of dat de bus wat langer moet wachten tot je opgestapt bent.”
“Het zijn de bestaande structuren en vooroordelen die je dat gevoel opdringen. Laat ik een vergelijking maken. Het feit dat je als man van een andere man houdt, is absoluut niet problematisch. Maar homofobie maakt er een probleem van. Het feit dat je een gekleurde huid hebt, bemoeilijkt je leven niet. Dat doet racisme. Het is niet het verloop van de tijd en het verouderen dat je in een hoekje duwt en als zwak neerzet, dat is ageism.”
“De negatieve opinies over oud worden zijn zo diep in onze maatschappij verankerd dat het me zou verbazen als er ­iemand vrij zou zijn van ageism. Als we liegen over onze leeftijd of onze gezichten laten botoxen tot onbeweeglijke maskers, zijn we medeplichtig. Als we op een feestje alleen maar met mensen van onze eigen leeftijd praten, zijn we ­medeplichtig. Als we van file veranderen in de supermarkt omdat er ‘een oud mevrouwtje’ voor ons staat, zijn we ­medeplichtig.”
“Je eigen vooroordelen onder ogen zien is moeilijk. Maar het kan het begin van een sterke beweging worden. Oud en jong, we moeten bondgenoten zijn, geen vijanden. Er zullen nog veel conversaties en coalities nodig zijn om een beweging tegen leeftijdsdiscriminatie op gang te brengen, maar het begin is gemaakt. We’re all in this together.”

Enkele startpunten

Onderzoek je eigen ‘ageistische’ reflexen in plaats van te proberen te bewijzen dat je absoluut niet aan leeftijdsdiscriminatie doet. Je moet de vooroordelen herkennen om ze te kunnen challengen.

• Als je eraan twijfelt of een uitspraak discrimineert, vraag je dan af of ze toepasselijk zou zijn op een jonger of ouder persoon. Wanneer wordt iemand een schattig meneertje?

Let op met ‘nog’. Oudere mensen rijden niet ‘nog’ met de auto, hebben niet ‘nog’ seks of gaan niet ‘nog’ op reis. Het zijn voor hen gewone handelingen die ze al jaren doen, zoals iedereen.

Vermijd stereotiepe adjectieven als kwiek, kranig, kras … Wat is er mis met energiek en sterk?

Zie de schoonheid in oude gezichten en lichamen, ze is er.

• Pas op met: “Wat zie je er nog goed uit.” Het wordt ongetwijfeld met de beste bedoelingen gezegd, maar volgens Ashton Applewhite is de uitspraak doordrenkt met ageïsme. “Het is een dubieus compliment. Je wordt verondersteld om je gevleid te voelen, maar eigenlijk benadrukt het alleen maar hoe oud je eigenlijk wel bent. Vroeger werd ik ongemakkelijk van die uitspraak. Sinds ik volledig vrede heb met mijn leeftijd, antwoord ik opgewekt: ‘bedankt, jij ook.’ Dat zorgt altijd voor verwarring, zeker als de persoon in kwestie jonger is.”
Geef een ouder persoon dus geen complimenten die alleen maar gebaseerd zijn op hoe anders (fitter, stijlvoller, sterker) die is dan de meeste personen van hun leeftijd. “Ik kan niet geloven dat u al 75 bent” is een compliment ten koste van alle andere 75-jarigen, en de formulering houdt in dat de bewondering gebonden is aan uitzonderlijk gedrag. Geef ‘gewoon’ een compliment: ‘wat bent u elegant’, of ‘wat ziet u er fit uit’, zonder de ‘voor uw leeftijd’.”

BRON: https://www.hln.be/psycho/ouder-worden-is-aftakelen-onzin-experte-legt-uit-hoe-we-negatieve-stereotypen-over-ouderen-verhelpen~a0588d51/

Allemaal worden we een dagje ouder. En is ons lichaam niet meer zoals we jong waren. Maar het is zo mooi om ieder jaartje een jaartje erbij te krijgen. Sommigen hebben spijtig genoeg af te rekenen met ziekte of dergelijke. Maar velen willen toch niet terug naar een bepaalde leeftijd. Omdat ze genieten van het leven. Omdat ze genieten van waarin ze zich bevinden. Men heeft al zoveel doorstaan men heeft al zoveel lessen gehad dat men ook op leeftijd mag en kan genieten. Ook is het dan zo mooi om anderen zien op te groeien en ook daarvan te leren. Ja we kunnen leren van kinderen van onze kleinkinderen. Het is niet omdat men een leeftijd heeft dat we niet van hen kunnen leren. Of zoals velen zeggen ik heb de leeftijd ik weet het toch zeker. Maar dat is zeker een verkeerde instelling. Bekijk maar eens die spellende kinderen hoe ze omgaan met elkaar. En bedenk dan eens hoe ouderen zich soms opsluiten en vereenzamen. Juist omdat ze niet meer buitenkomen of geen vrienden meer hebben.
En ja we zullen niet alles meer zo snel kunnen als vroeger. Maar als men zich daarbij kan neerleggen kan je van ieder moment zo genieten. Zelfs ook van de kleine dingen.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

Bepaalde mensen gaan van het ergste uit als ze iets voelen of hebben.

Je hebt zo van die mensen. Als ze iets voelen van pijn of ziek zijn al gelijk van het ergste uitgaan.
De naam voor dit is hypochondrie.
Bij hypochondrie denkt u vaak dat u een erge ziekte heeft. U let steeds op uw lichaam en voelt daardoor van alles. Bij klachten die iedereen wel eens heeft, denkt u meteen dat u erg ziek bent. Bijvoorbeeld bij een steek, jeuk of kramp.
Net zoals men mensen heeft als men er iets van een ziekte tegen vertelt hebben ze dat ook gehad of is het bij hen veel erger geweest.
Mensen met hypochondrie gaan kampen met de volgende klachten.
Angsten om dood te gaan.
Hartkloppingen.
Benauwd gevoel.
Zelfs soms niet meer weten wie of waar ze zijn.
Ze maken van iets klein iets heel groot. En gaan zich daar ook op focussen.
Ze gaan hun levenswijze dan ook helemaal aanpassen naar die pijn dat kwaaltje dat ze hebben. Eigenlijk spelen ze hier gewoon een slachtoffer rol. Proberen om medelijden op te wekken en toch mee te gaan in hun verhaal. Vaak zijn het ook mensen die heel veel gaan google en zo het ergste voor hun ogen te zien krijgen. Het is dan ook soms moeilijk om te weten wat waarheid is en wat ze verzinnen. Ze zijn dan wel niet ziek maar moet wel geholpen worden om vanaf hun denkwijze van ziek zijn af te komen.
Het is dan niet altijd even makkelijk om met deze mensen een gesprek aan te gaan over ziekte of gezondheid.
Sommige mensen hebben angst om te leven om dood te gaan om te lijden. Niettegenstaande zijn het alle factoren van ons leven. Die we allemaal doorstaan vroeg of laat. Maar waar de meeste juist niet mee bezig zijn. En wat komt komt vaak word gezegd. Allemaal worden we wel eens ziek en dan zal ons lichaam het nodige doen om te herstellen. Soms moet behulp van een arts of specialist. Maar soms is het ook de ziekte het probleem te aanvaarden. Hoe moeilijk het ook is of hoe moeilijk het je leven veranderd. Want soms ken je kern gezond en krijg je toch af te rekenen met een ziekte die heel je leven 360 graden laat omdraaien. Dat is vaak moeilijk te aanvaarden. Zowel voor de persoon als voor hun medemensen. Ik wijk nu wel af van de titel maar dit hoort ook bij ons om te leren aanvaarden. Het leven niet altijd op gebied van gezondheid optimaal. Als men dan van een klein kwaaltje iets groots gaat maken is het al helemaal niet meer gezond leven.
Wat ik wil meegeven is dat op ziekte lijden en dood geen leeftijd staat. Spijtig genoeg. Er zijn er die 90jaar worden zonder ziek te worden. En er zijn er die nog niet kunnen stappen en al een ziekte bij zich dragen. Op alle leeftijden is het zwaar om zoiets te verwerken.

Maar geestelijk jezelf ziek maken is dat stukje aanpakken.
Het leren van niet vanuit het ergste te gaan.
Doe geen opzoekwerk want dan kom je de ergste dingen tegen.
Doe je het wel zoek dan op betrouwbare sites.
Denk je dat je lijd aan hypochondrie praat er met je arts over.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

‘Amai je hebt iets mooi aan! Och, ’t was maar een soldeke.’ Tips om complimenten in ontvangst te nemen

Op 1 maart is het Complimentendag. De dag bij uitstek om complimentjes te krijgen en ermee rond te strooien als was het confetti. Of ben jij zo iemand die complimentjes steeds afwimpelt à la ‘Ach, ‘t was een soldeke’? En wat zegt dat over jezelf? Klinisch psychologe Lynn Jespers legt uit waarom we zo vaak stuntelen met lof en hoe we het met plezier in ontvangst kunnen nemen. “Meteen een compliment terugkaatsen komt geforceerd over.”

Vind jij het lastig om complimenten te aanvaarden? Je bent lang niet de enige. Misschien is het eigen aan onze Vlaamse bescheiden aard om alle lof weg te wuiven, maar er ligt vaak een veel diepere oorzaak aan ten grondslag: een laag zelfbeeld, aka een gebrek aan zelfvertrouwen. “Als je last hebt van een laag zelfbeeld, kan dat ervoor zorgen dat je anderen wantrouwt en je je snel schaamt. Twee emoties die getriggerd kunnen worden wanneer je een compliment krijgt. Dat heeft vaak te maken met negatieve ervaringen uit je verleden, zoals pesterijen”, zegt Lynn Jespers, klinisch psychologe en psychotherapeute en oprichter van de praktijk PSYLY.

Je gelooft dat je in essentie niet goed genoeg bent. Hoe zou iemand anders je dan wél goed kunnen vinden, laat staan geweldig of mooi?Klinisch psycholoog Lynn Jespers

“Je gelooft dat je in essentie niet goed genoeg bent. Hoe zou iemand anders je dan wél goed kunnen vinden, laat staan geweldig of mooi? Dus ga je twijfelen aan de oprechtheid van het compliment, en je daarbovenop vaak schamen dat je juist dié trui uit de kast getrokken hebt vanochtend, of dat je stoofvlees in plaats van kalkoen gemaakt hebt voor kerst. Een goedbedoeld compliment verandert op die manier snel in een bevestiging van je ‘falen’. En dan begin je te blozen, wimpel je het compliment af of klap je misschien dicht.”

Engeltje versus duiveltje

Bijna iedereen met een lage dunk van zichzelf heeft een sterke innerlijke criticus. Een stemmetje in hun hoofd dat hen constant afbreekt en bekritiseert. “Krijg je een compliment, dan schiet de criticus zonder dat we het goed en wel beseffen in actie. Dat zal wel niet gemeend zijn, denken we dan. Of: komaan, je ziet toch dat het niet perfect is?” 
Sommige mensen breken zichzelf af nog voor ze een compliment krijgen. Denk maar aan de typische gastvrouw die haar avondeten al mislukt noemt voor haar tafelgenoten er een hap van proeven. “De innerlijke criticus in actie’” zegt Jespers. “Deze gastvrouw probeert zichzelf te beschermen tegen de negatieve feedback die ze zou kunnen krijgen, door het zelf al te verzinnen. Het is een overlevingsstrategie, met een diepgewortelde angst voor ­afwijzing aan de basis.”
Het tegenovergestelde van de innerlijke criticus is onze empathische metgezel. En die is er, godzijdank, ook. Jespers: “Je kan het vergelijken met het engeltje op de andere schouder, de stem van zelfzorg en -liefde. Vaak een nauwelijks hoorbaar stemmetje, dat overheerst wordt door de bulderende, bange criticus. Je empathische metgezel gaat respectvol en warm om met je kwetsbaarheid, in plaats van die af te breken zoals de innerlijke criticus dat doet. Daardoor kan hij je helpen met het aanvaarden van een compliment, want dat vraagt om kwetsbaarheid en moed. Je laat je verdedigingsmechanisme namelijk vallen. Vraag je de volgende keer als je een compliment krijgt eens af wat dat liefdevolle stemmetje zou zeggen. Misschien reageer je wel heel anders?”

Complimenten aanvaarden, zo doe je dat!

• Appreciëren: Weet je niet wat gezegd wanneer ­iemand je een compliment geeft? “Een simpel ­dankjewel en een glimlach zijn vaak genoeg”, zegt Jespers. “Meteen een compliment terugkaatsen komt vaak geforceerd over. Wil je toch iets terugzeggen? Uit dan je appreciatie voor het complimentje: ‘Dank je wel, fijn dat je dat zegt!’”

Als iemand zegt dat je het goed doet op het werk en je kan dat moeilijk aanvaarden, vraag dan wát je goed doet.Klinisch psycholoog Lynn Jespers

• Doorvragen: Lynn Jespers: “Als iemand zegt dat je het goed doet op het werk en je kan dat moeilijk aanvaarden, vraag dan wát je goed doet. Als iemand je kapsel geslaagd vindt, vraag dan waarom. Misschien zijn het je nieuwe curtain bangs? Voor veel mensen is het zo gemakkelijker te geloven dat die lieve woorden gemeend zijn.”

• Complimentenboekje: Ons brein is geneigd om negatieve dingen te onthouden, omdat die belangrijker zijn om te overleven dan positieve. Daarom herinner je je complimenten vaak niet, terwijl die ene snerende opmerking weken door je hoofd blijft spoken. “Schrijf daarom de complimenten die je krijgt een maand lang op”, tipt de experte. “Je zal merken dat er thema’s zijn die terugkeren. ‘Als tien mensen je complimenteren met je mooie lach, kan je moeilijk blijven zeggen dat je lach ‘maar gewoontjes’ is. (lacht)”

• Klein begonnen, half gewonnen: “Wil je oefenen met het aanvaarden van complimenten? Start dan met je intieme kring, want die bestaat normaliter uit mensen die je al vertrouwt. Je kan ervan uitgaan dat hun complimenten oprecht zijn, en dat zorgt voor een veilig gevoel.”

Geef je innerlijke criticus een naam. Je zal Gargamel sneller herkennen en hem kunnen stoppen.Klinisch psycholoog Lynn Jespers

• Name it: “Geef je innerlijke criticus én je empathische metgezel een naam. Misschien teken je ze uit, ­bedenk je welke houding ze hebben of hoe hun stem klinkt. Dat leidt tot meer herkenbaarheid in je interne dialoog”, legt Jespers uit. “Je zal sneller herkennen wanneer Gargamel, of hoe je jouw criticus ook wil noemen, het woord neemt. Zodra je hem herkent, kan je hem stoppen en meer ruimte geven aan je empathische metgezel. Jij, en niet Gargamel, zit aan het roer van je leven.”

BRON: https://www.hln.be/psycho/amai-je-hebt-iets-mooi-aan-och-t-was-maar-een-soldeke-tips-om-complimenten-in-ontvangst-te-nemen~a16dc483/

Soms willen het niet maar hebben het moeilijk met het krijgen van een compliment. Vaak hebben ze daar negatieve gedachten bij of zoeken ze er iets in. Een compliment moet je niet altijd aan andere geven. Het is ook belangrijk om jezelf eens een complimentje te geven. Dat doet zoveel. Dus ga voor jezelf eens na of je het krijgen en geven van een complimentje je goed doet.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

Minder stress en angsten dankzij 8D-audio? Tiktokkers zijn in de ban van deze experimentele luistertechniek

Haal voor de nieuwste trend je hoofdtelefoon maar boven: TikTokkers zijn lovend over 8D-audio. Noem het een experimentele luistertechniek, de muziek is zo gemixt dat het lijkt alsof de melodie je langs alle kanten omringt. Jong en oud(er) zijn het unaniem eens: het geeft hun mentale welzijn een boost. Voor alle duidelijkheid, 8D-audio is niet nieuw. Twee jaar geleden al werden tracks die met deze techniek bewerkt zijn al gretig aangeklikt op YouTube. Dat is niet onlogisch: de clubs en concertzalen moesten dicht, de unieke muzikale beleving die zij bieden, dat werd bruusk on hold gezet. 8D-audio was als een pleister op de wonde. Het gevoel dat je in die zalen ervaart, daar kon je dankzij de techniek nog op zekere hoogte van blijven proeven.
Hoe dat komt? Door speciale software worden muzieknummers op zo’n manier bewerkt dat het lijkt alsof de muziek om je heen draait. Je kan het vergelijken met stereogeluid: de muziek komt vanuit verschillende richtingen. Volgens het Zweedse MusicTech-bedrijf Epidemic Sound laat 8D-audio “je hersenen denken dat je in een grotere ruimte bent.” 
De 8D-video van Billie Eilish’ nummer ‘Ilomilo’ is een goed voorbeeld van zo’n gretig aangeklikt YouTube-filmpje, met bijna 27 miljoen (!) weergaven sinds 28 maart 2020. 

Heilzamer dan een kopje thee

Helpt 8D-audio echt om stress en angsten te verminderen? Helaas is daar nog geen wetenschappelijk bewijs voor. Maar op zich is het niet onlogisch wat de TikTokkers en YouTubers van de daken schreeuwen. 8D-audio heeft namelijk veel weg van binaurale beats. Daarbij worden twee tonen afgespeeld die maar een paar hertz van elkaar verschillen: de tonen zijn net iets hoger of iets lager dan elkaar. Ze worden heel ritmisch afgespeeld. In je linkeroor hoor je de ene toon en in je rechteroor hoor je de andere toon.
Enkele studies hebben al aangetoond dat binaurale beats ervoor zorgen dat je beter slaapt, bovendien zou het verrassend effectief zijn bij ADHD, mentale vermoeidheid en pijnbestrijding, maar ook voor meditatie, diepe ontspanning en levendige dromen. 
Of het nu 8D-audio is of niet, muziek is hoe dan ook heilzaam, blijkt uit een een recente studie aan Sussex University. Dr. David Lewis van het Mindlab spreekt er klare taal: “Muziek heeft een positievere impact op je stress dan een kopje thee, een wandeling of een potje videogamen.” 

BRON: https://www.hln.be/psycho/minder-stress-en-angsten-dankzij-8d-audio-tiktokkers-zijn-in-de-ban-van-deze-experimentele-luistertechniek~a1701739/

Zelf had ik er nog niet van gehoord. Dus je gaan opzoek op spotify. En moet zeggen het klinkt rustig. Juist daardoor kan je tot rust komen. Maar hoe komt het nou dat je de muziek zo anders hoort dan bij ‘normale’ nummers? Dat is vrij simpel: normaal gesproken komt het geluid natuurlijk alleen van links en rechts, maar bij 8D wordt de muziek zo gesimuleerd – onder andere door echo’s – dat het klinkt alsof het geluid overal vandaan komt. Zo worden je hersenen dus voor de gek gehouden, want natuurlijk komt de muziek niet letterlijk van boven en achter. Sommige mensen worden zelfs duizelig van het 8D effect.
Het zal zeker niet voor iedereen helpen. Maar het is toch weer het proberen waard om de rust te vinden.

 

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

KOP OP

“Kop op!” Waarom je maar beter niet aan ‘toxic positivity’ doet: “Je leert je intuïtie te wantrouwen”

We leven in een positiviteitscultuur. Motiverende quotes en opgewekte lifecoaches zijn overal, want we doen maar beter ons best om zo gelukkig mogelijk te zijn. Een gevaarlijke trend, zeggen psychotherapeut Whitney Goodman en psycholoog dr. Elke Smeets. Ze leggen uit waarom al die ‘positieve vibes’ ons net ongelukkiger maken, en hoe we gezonder met onze emoties – én die van onze naasten – kunnen omgaan. “Zelfcompassie is een veel heilzamer alternatief. Let op: dat is niet hetzelfde als zelfmedelijden.” 

Idealiter gaan we … nee, huppelen we fluitend door het leven. Een pijnlijke relatiebreuk? Vervelend, maar je kan er waardevolle lessen uit trekken. De zwangerschap die maar ­uitblijft? Blijf erin geloven, dan gaat je ­kinderwens op een dag in vervulling. Sneuvelt je job door besparingen? Een uitgelezen kans om eindelijk werk te maken van wat je altijd al wilde doen. Borst vooruit en knop omdraaien. Doorgaan is het devies: hindernissen zijn kansen, triggers zijn lessen, verdriet is liefde die nergens heen kan, zwaktes zijn opkomende sterktes. De positiviteitscultuur, met de wet van de aantrekkingskracht als stokpaardje, is vanuit de VS naar onze contreien overgewaaid. De boodschap is duidelijk: we zijn maar één positieve ­gedachte verwijderd van eeuwig geluk.

Psychotherapeut Whitney Goodman wil daar voorgoed komaf mee maken. We verdienen meer dan alleen goede vibes, zegt de Amerikaanse. “Positief denken wordt verpakt én verkocht als de remedie voor al onze problemen. Van ‘life is good’-sweaters tot motiverende quotes op Instagram en goeroes die ons op het hart drukken dat we dingen altijd van de zonnige kant moeten bekijken. Geluk en positiviteit zijn niet alleen het doel, maar ook een verplichting geworden.”

Pleister op schotwond

Voor alle duidelijkheid: Whitney ­Goodman houdt geen pleidooi voor ­pessimisme. Positiviteit is iets goeds. Met emoties als dankbaarheid, tevredenheid en zelfvertrouwen geef je je levenskwaliteit een boost. “Optimisten hebben meer kans op een rijk sociaal leven, zijn actiever en lopen minder risico op gezondheidsproblemen. Het is goed om positief te zijn … als de emotie oprecht is. Maar vaak leggen we onszelf optimisme op. Negativiteit wordt dan de vijand. Terwijl we naast hoop ook de realiteit in rekening moeten nemen.”
“Het is helend om het gouden randje te zien in dingen, maar de slinger mag niet doorslaan”, bevestigt dr. Elke Smeets, docent positieve psychologie.
“Dan krijg je te maken met geforceerd positivisme, een onhandig copingmechanisme. Het zorgt ervoor dat je alles weglacht. Dat je te licht over de zaken heen gaat, terwijl het leven ook tegenslagen in petto heeft. Als je die altijd lacherig omzeilt, lijk je wel de ‘grote optimist’, maar dat is niet oprecht en het staat het tonen van kwetsbaarheid in de weg.”
Op die manier werkt optimisme als een pleister op een schotwond. Goodman: “We onderdrukken tijdelijk en oppervlakkig onze gevoelens. Bovendien versterk je zo het idee dat negatieve emoties slecht of gevaarlijk zijn. Je vermogen om de pijn het hoofd te bieden neemt af, en je emoties verdoezelen kost je tonnen energie.” 
Op de lange termijn wreekt zich dat. De lijst met mentale en fysieke gevolgen is lang: een slecht humeur, chronische stress, maar ook meer angsten, depressie, spierpijn, spijsverteringsproblemen, slaapstoornissen, vergeetachtigheid, een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten.

Jong geleerd, oud geforceerd

Het is ook de wens van iedere ouder: dat je kroost gelukkig is. “Heb je een ­vrolijk kind? Dat wil zeggen dat je als ouder je werk goed gedaan hebt”, zegt Whitney Goodman. Maar ook die aanname heeft grote gevolgen: vanaf het moment dat we het levenslicht zien, wordt ons de druk opgelegd om positief en gelukkig te zijn. “Omdat de emotionele gezondheid van jonge kinderen rechtstreeks verband houdt met de emotionele en sociale kenmerken van de omgeving waarin ze worden grootgebracht, hebben verzorgers een enorme invloed. In veel gezinnen waar bepaalde emoties worden ontmoedigd of te schande worden gemaakt, wordt positiviteit de standaard en de emotionele reactie die wordt aangemoedigd.”

Al op jonge leeftijd leer je zo dat je je eigen intuïtie moet wantrouwen. Net daarom is het belangrijk om als ouders zo authentiek mogelijk te zijn.Dr. Elke Smeets

“Zeg je als ouder dat alles goed gaat terwijl het niet zo is of categoriseer je bepaalde emoties als goed of slecht, dan pikken je kinderen dat op. Al op jonge leeftijd leer je zo dat je je eigen intuïtie moet wantrouwen”, zegt ook Elke Smeets. “Je leert niet ontvankelijk te zijn voor hoe je je werkelijk voelt of waarom dat ertoe doet. Net daarom is het belangrijk om als ouders zo authentiek mogelijk te zijn. Waarom moeten traantjes altijd snel gedroogd worden? Ruimte voor kwetsbaarheid is niet de makkelijkste weg, maar wel de gezondste.”

Gaslighting

In de kern is giftige positiviteit een vorm van gaslighting, een emotionele manipulatietechniek die vaak wordt toegeschreven aan narcisten. “Door elke ervaring met positiviteit in te kleuren, zorg je ervoor dat anderen hun overtuigingen en perceptie van de werkelijkheid in twijfel trekken”, zegt dr. Smeets. “Je geeft hun emoties met andere woorden geen bestaansrecht. Dat is uiteraard niet altijd met voorbedachten rade. Integendeel, ik ben ervan overtuigd dat het in de meeste gevallen goedbedoeld is. We grijpen eerder naar geforceerd optimisme uit ongemak.”
Met opzet of niet, het drukt wel zijn stempel op onze relaties én onze samenleving. ­Whitney Goodman: “Als we onszelf en anderen opleggen dat bepaalde emoties er niet mogen zijn, missen we de hechte band die voortvloeit uit ­gedeelde kwetsbaarheid. Positiviteit wordt ook gebruikt als wapen om dingen te minimaliseren. Prediken we ‘Kunnen we elkaar niet allemaal gewoon graag zien?’ als antwoord op discriminatie, dan marginaliseren we de ervaringen waar veel mensen dag in, dag uit mee geconfronteerd worden. In zo’n situatie zorgt toxic positivity ervoor dat alle verantwoordelijkheid op de schouders van het individu rust, in plaats van op het systeem.”

Rode vlaggen

Wil je iemand op een authentieke ­manier steunen, dan kan je volgens Whitney Goodman het best rekening houden met drie factoren: je timing, je gesprekspartner en het onderwerp. “We schakelen vaak snel over naar positiviteit omdat we oprecht willen dat de ander zich beter voelt. We hopen dat hun pijn zal weggaan als we het juiste zeggen. We hopen stiekem ook dat we dan niet langer over het moeilijke onderwerp hoeven te praten. Maar te snel gaan leidt tot teleurstelling op alle vlakken: de ander voelt zich ­beschaamd en de mond gesnoerd, jij voelt je gefaald en niet verbonden.”

Het is belangrijk dat je weet hoe je gespreks­part­ner geholpen wil worden. Als je twijfelt, vraag dan simpelweg wat voor steun de ander verkiest.Psychotherapeute Whitney Goodman

Voor je iemand stimuleert om het van de positieve kant te bekijken, raadt Goodman aan om in je achterhoofd te houden dat tijd niét alle wonden heelt, dat het oké is dat alle gevoelens er zijn en dat niet aan alle gebeurtenissen een positieve draai gegeven kan worden. En dat ook jouw gevoelens legitiem zijn: het is moeilijk om iemand pijn te zien hebben. “Het is belangrijk dat je je gesprekspartner goed kent, en weet hoe die geholpen wil worden. Als je twijfelt, vraag dan simpelweg wat voor steun de ander verkiest.”
Vanuit haar onderzoek en ervaring als familie- en gezinstherapeut weet ze dat bepaalde onderwerpen rode vlaggen zijn: onvruchtbaarheid of een miskraam, verdriet of verlies, een ziekte of beperking, relatiebreuken, gezinsproblemen, jobverlies, trauma’s, zwangerschap en ouderschap, haatmisdrijven en psychische problemen. “Het zijn topics die ons raken tot in onze kern. Emotionele verwerking is dan cruciaal en dat moeten we dus aanmoedigen. Word je in de verleiding gebracht om een positieve platitude te gebruiken, naar een ander toe of om je eigen gevoelens weg te duwen, druk dan de pauzeknop in en probeer de diepere emoties ruimte te geven.”

Gevoelen(s)

Voor het op een gezonde manier omgaan met je gevoelens, schuiven beide experts dezelfde oplossing naar voren: je emoties labelen. “Name it to tame it, het klopt als een bus”, zegt Elke Smeets. “Neurowetenschapper Matthew Lieberman heeft daar onderzoek naar verricht: twee groepen mensen kregen een ontroerend filmfragment te zien. Op hersenscans zagen de wetenschappers dat de groep die tijdens het bekijken van de film hun emoties benoemde op die manier het emotionele centrum in hun brein kalmeerde.”
Precies daarom vindt dr. Smeets zelfcompassie een heilzaam alternatief voor toxische positiviteit. Samen met prof. Kristin Neff, wereldwijd een zelfcompassie-autoriteit, deed ze er onderzoek naar en verzorgt ze retraites om mensen te helpen groeien in zelfcompassie. 

Wie zelfmede­lij­den heeft, plaatst zich in een slachtof­fer­rol. Terwijl zelfcompas­sie net draait om veerkrach­ti­ger worden.Dr. Elke Smeets

“Zelfcompassie houdt in dat je op een betrokken en ondersteunende manier met jezelf omgaat in tijden van stress en tegenslag. In plaats van jezelf te veroordelen bij moeilijkheden leer je met meer mildheid naar jezelf te kijken. Het bestaat uit drie componenten: opmerken wat moeilijk voor je is (mindfulness), zien dat je niet alleen staat in wat je ervaart (menselijkheid) en actief zorg dragen voor wat je nodig hebt (vriendelijkheid voor jezelf). Die principes kan je trouwens ook perfect op anderen toepassen: moedig hen aan om zelfcompassie te omarmen. We moeten elkaar én onszelf beter leren steunen en troosten.”

Vriendelijk voor jezelf

Bewust vriendelijk zijn voor jezelf kan in het begin wat ongemakkelijk aanvoelen, beseft de psychologe. “We zijn het gewoon om onze voelsprieten naar buiten te richten: hoe kunnen we een ander helpen? Maar het is minstens even belangrijk om jezelf onvoorwaardelijk te steunen. Wat de oorzaak van je pijn ook is, behandel jezelf op een warme en begripvolle manier. Maak ruimte voor vragen zoals: ‘Wat heb ik nu nodig?’ of ‘Wat zou ik op dit moment voor mezelf kunnen doen?’. En belangrijk: draag actief zorg voor je grenzen en je behoeften.”
Zelfcompassie lijkt in de verste verte niet op zelfmedelijden, benadrukt dr. Smeets. “Wie zelfmedelijden heeft, plaatst zich in een slachtofferrol. Terwijl zelfcompassie net draait om veerkrachtiger worden: door op die manier naar jezelf en naar je emoties te kijken, kan je je situatie beter in perspectief plaatsen en wijzer handelen.”

Een snelle les in toxic positivity

1. Zeg niet …

• Je raakt er wel overheen.
• Wees gewoon positief.
• Good vibes!
• Stop met zo negatief te zijn.
• Denk aan leuke dingen.
• Geef nooit op!
• Het had nog erger kunnen zijn.
• Alles gebeurt met een reden.
• Wees dankbaar dat het niet erger is.

En zeg wel …

• Dit is hard. We raken er samen doorheen.
• Wil je erover praten?
• Het is normaal dat je in deze situatie negatieve emoties hebt.
• Het is waarschijnlijk erg moeilijk om nu positief te zijn.
• Wil je samen iets doen vandaag?
• Ik ben er voor je.
• Dit is niet gemakkelijk, je hoeft dus ook niet te doen alsof.

2. Hoe kan positiviteit giftig worden?Volgens Whitney Goodman wordt positiviteit toxisch als het wordt gebruikt:

• in gesprekken waarin iemand uit is op steun, begrip, validering of compassie, en in plaats daarvan een positieve platitude voorgeschoteld wordt.
• om mensen zich te laten schamen, als ze het gevoel krijgen niet genoeg te doen, niet hard genoeg te werken of dat hun lastige emoties niet te rechtvaardigen zijn.
• om ervoor te zorgen dat we ons schamen omdat we niet blij of positief genoeg zijn.
• om iemand met legitieme zorgen of vragen het gevoel te geven dat zijn emoties niet gerechtvaardigd zijn of tot zwijgen te brengen.
• om mensen te vertellen dat alles wat verkeerd gaat in hun leven hun eigen schuld is.

3. Discriminatie met een glimlach“In de westerse cultuur zijn giftige positiviteit en het streven naar geluk eeuwenlang een drijvende kracht geweest”, zegt Whitney Goodman. “Ze spelen nog steeds een grote rol. Zo houdt het systemen overeind die veel mensen belemmeren.”

Enkele concrete voorbeelden:• “In plaats van ruimte te scheppen voor verschillende soorten lichamen en een einde te maken aan de dieetcultuur, zeggen we dat we bodypositivity en bodylove stimuleren. En dat terwijl we de miljardenindustrie die deze idealen in stand houdt niet veranderen.”

• “In plaats van de gezondheidszorg toegankelijker te maken, worden we aangemoedigd om de ziekte met onze manier van denken te ­genezen.”

• “In plaats van meer gendergelijkheid te creëren, zijn we nog steeds ­gericht op het ideaal van de ‘gelukkige huisvrouw’ en de vrouw ‘die alles heeft’, terwijl we de ‘boze feminist’ als puur slecht afschilderen.”

BRON: https://www.hln.be/psycho/kop-op-waarom-je-maar-beter-niet-aan-toxic-positivity-doet-je-leert-je-intuitie-te-wantrouwen~a18db69b/

Je gevoelen uiten er over praten. Soms beter dan ze weg te stoppen. Daar doe jezelf maar pijn mee. Niet iedere dag zijn we even gelukkig. Dat moet je ook kunnen aangeven. Daar is totaal niets verkeerds mee om je gevoelens echt te zeggen. Als men dat niet doet ga je merken dat je op een moment ziek gaat worden. Waar je dan niet echt van weet hoe het komt. Juist door je niet te uiten zoals men zich voelt.
Zou je durven om echt je gevoelens bespreekbaar te maken.
Zou je durven om je gevoelens te laten zien.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

Traumatherapie op basis van oogbewegingen raakt steeds meer ingeburgerd: “EMDR is geen wondermiddel, maar je kan er verrassend veel mee”

Het lijkt wel hocus pocus: snelle oogbewegingen van links naar rechts die helpen om een trauma te verwerken. Maar psychoanalyticus Freek Dhooghe ziet de effecten van oogbewegingstherapie (EMDR) elke dag. “Plots raken dingen opgelost waar patiënten soms al jaren mee worstelen.”

“Het is al een tijd lang erg druk”, zegt Freek Dhooghe, klinisch psycholoog en voorzitter van EMDR Belgium. “De tv-uitzending ‘Therapie’ heeft EMDR nog een extra duwtje gegeven, maar er waren al bijna overal wachtlijsten.”
Hoewel de therapie erg succesvol is en in de ons omringende landen voor diverse thematieken wordt toegepast, heeft EMDR – een afkorting van Eye Movement Desensitization and Reprocessing – in België lang op de reservebank gezeten: een interessante en bekwame speler, maar alleen te gebruiken als de rest van de ploeg het laat afweten. De techniek staat wat aanzien betreft nog steeds niet op dezelfde hoogte als in Nederland, Duitsland, Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk. “Ondanks het grote aantal patiënten dat een behandelaar zoekt, raakt het hier moeilijker geïntegreerd”, zegt Dhooghe. “Er zijn om te beginnen maar 200 therapeuten erkend door EMDR Europa. En er is slechts één erkende Belgische trainer die opleidingen mag geven.”

Waarom staan of stonden therapeuten en psychologen in België zo weigerachtig tegenover de aanpak?

“Er leefde lang een vertekend beeld van EMDR, dat gekleurd was door een vermoeden van kwakzalverij. Alsof het een magisch wondermiddel was. Begrijp me niet verkeerd, oogbewegingstherapie heeft een hoge genezingsscore en kan verbazend snel aanslaan, maar het is geen circusact. Je moet nog steeds een vertrouwensband met je patiënt ontwikkelen en een gedegen opleiding als basis hebben. Als je het reduceert tot wat gegoochel met oogbewegingen, doe je de therapie onrecht aan.” 
“Om aan het EMDR-traject te kunnen beginnen, moet je psycholoog of psychiater zijn, of een therapeutische opleiding van minstens drie jaar achter de rug hebben. EMDR is een erkende en wetenschappelijk onderzochte benadering, ontwikkeld door dr. Francine Shapiro. Vroeger werd het vooral gebruikt voor traumabehandeling. Omdat tegenwoordig wordt gedacht dat trauma ook een rol speelt bij andere menselijke problemen, wordt het nu ook ingezet bij angst, dwang, verslaving, burn-out, depressie en psychose.”

Wat is EMDR precies?

“Het is een therapeutische techniek waarbij de patiënt zich een negatieve levenservaring voor de geest haalt en die als het ware herbeleeft, terwijl hij met de ogen de vingers van de therapeut volgt die heen en weer gaan. Het kunnen ook bewegende lichtjes op een scherm zijn, tikjes op de knieën, of geluidjes links en rechts uit een koptelefoon.”

EMDR kan ons helpen om de bron van zelfheling aan te boren, als de patiënt er klaar voor is. Het vraagt therapeuti­sche voorberei­ding om een pijnlijk moment te willen herbeleven.

“Als mens hebben wij een zelfhelende kracht in ons. Als die kracht geblokkeerd is omdat het gebeurde te verschrikkelijk is, kan EMDR ons helpen om die bron van zelfheling terug aan te boren. Als de patiënt er klaar voor is tenminste; het vraagt therapeutische voorbereiding om een pijnlijk moment te willen herbeleven. Je hebt een goed opgeleide behandelaar nodig die je veerkracht voldoende kan inschatten, want je eigen trauma-film blijven bekijken, dat kan behoorlijk intens zijn. Maar als de patiënt er klaar voor is, stellen we vast dat door het herbeleven van de negatieve levenservaring, gecombineerd met de oogbewegingen, de pijn van de herinnering langzaamaan verdwijnt.”

Niet altijd langzaamaan, ik heb vrienden die zich na één of twee sessies al beter voelden. Uw collega Ad de Jongh in Nederland zegt dat hij ooit al een goed resultaat heeft bereikt na vijf minuten.

“Ad de Jongh is een gerespecteerd therapeut die al sinds 1993 met EMDR bezig is, en ik geloof hem als hij dat zegt. Maar Nederland is een ander land. Hun zorgverlening is anders gestructureerd, meer multidisciplinair. EMDR kadert er in een ruimere aanpak, heeft er een andere voorgeschiedenis en is al meer ingeburgerd.” 
“Wij willen niet het beeld benadrukken van EMDR als fast fix. Er gebeurt iets tijdens de sessies wat ik zelden bij andere therapieën heb meegemaakt, maar dat is niet in elke sessie zo, en het gebeurt ook niet per definitie meteen. Het zou jammer zijn als ‘snelheid’ deel gaat uitmaken van het verwachtingspatroon. Dat veroorzaakt alleen maar ontgoocheling als meerdere sessies nodig zijn. Het proces om zo’n negatieve levenservaring om te buigen, verschilt van patiënt tot patiënt. Soms kan je in één sessie al iets ontknopen, soms zijn er tien of twintig beurten nodig. We mogen niet per se snel willen gaan, dan loopt het mis.”

Duurt een sessie een uur zoals andere therapieën? Dat lijkt me lang om een trauma te herbeleven.

“Dat uur is een opeenvolging van verschillende korte oogbewegingsessies, maar het is intens, dat wel. De vermoeidheid na de behandeling is groot, maar het is een positieve moeheid, van de ontlading en ontspanning die de therapie met zich heeft meegebracht. Veel mensen worden loom tijdens een sessie. Voor mij is dat een teken dat dingen op hun plaats vallen.”

Vreemd genoeg weten we blijkbaar niet hoe EMDR werkt. 

Eén theorie stelt dat door de oogbewegingen de linker- en hersenhelft met elkaar communiceren, zodat de rationele linkerhelft, de rauwe emoties in de rechterhelft kan helpen verwerken. “Dat is inderdaad een hypothese, maar eigenlijk hebben we geen sluitende verklaring. Twee jaar geleden is er een Europees congres geweest daarover: hoe functioneert EMDR nu eigenlijk?” 
“Een andere, meer aannemelijke theorie is dat we door het oproepen van het trauma gecombineerd met de oogbewegingen het werkgeheugen overbelasten, waardoor de herinnering minder bedreigend wordt. Ons werkgeheugen kan in principe maar één ding tegelijk. Omdat de oogbewegingen ons brein bezighouden, is er minder aandacht voor de pijn van de negatieve levenservaring en nemen we wat afstand. Uiteindelijk wordt de kwetsuur een beetje weggewist, of beter: overschreven op een minder geladen manier. Het trauma krijgt draaglijke proporties, wordt vager, minder krachtig.” 
“Een derde theorie stelt dat EMDR de oogbewegingen nabootst die we in onze remslaap maken, het moment bij uitstek waarop we herinneringen verwerken en een plaats geven. Onze hersenen vertonen tijdens een EMDR-sessie inderdaad een gelijkaardig patroon als tijdens onze diepe slaap, dat heeft neurowetenschapper Marco Pagani onderzocht. In de drie hypotheses zit een kern van waarheid, maar geen enkele theorie is afdoende bewezen. Feit is: EMDR werkt.”

In Nederland gaat het niet alleen om bewegende vingers, maar daar laat men de patiënt ook wandelen of een computerspelletje spelen.

“In Nederland zet men vaker in op de werkgeheugentheorie. Daar laat men sommige patiënten tijdens het herbeleven van hun trauma Tetris spelen of hoofdrekensommetjes maken, in de overtuiging dat hoe meer je dat werkgeheugen belast, des te sneller het trauma overschreven wordt. Dat is niet de stijl in de rest van de wereld. Ook wij kiezen voor een rustigere aanpak. Zelfgenezing is niet alleen de lading van de herinnering halen, maar ook de verwerking en de nieuwe vrijgekomen perspectieven ruimte geven.”

Psychologe Francine Shapiro, die EMDR ontwikkelde, werkte met Vietnamveteranen. Daardoor bestaat de misvatting dat de techniek uitsluitend geschikt is voor erg zware trauma’s.

“EMDR haalt erg goede resultaten bij duidelijke kwetsuren en zeer concrete negatieve levenservaringen: een overval, aanranding, auto-ongeluk, seksueel misbruik… Bij trauma’s waarbij je een afgelijnd beeld of gevoel kan oproepen. Bij andere therapieën wordt er vooral veel gepraat, en dat kan erg nuttig en helend zijn, maar het unieke aan EMDR is dat je doorgaat waar woorden tekortschieten. Als de patiënt begint te huilen of buikpijn krijgt en niets meer kan uitbrengen, kan je met EMDR net heel goed verder.” 

Essentieel is dat de herinne­ring een herbele­ving is. Je moet er opnieuw middenin zitten.Freek Dhooghe

“Neem nu iemand die een auto-ongeval meemaakte. EMDR werkt met een gevoel (angst), een beeld (de andere auto die op je afkomt), zelfs met geluid (gierende remmen) of geur (verbrand rubber). Er is oneindig veel mogelijk. Essentieel is dat de herinnering een herbeleving is. Je moet er opnieuw middenin zitten. Dat is zwaar en daar moeten therapeut en patiënt op voorbereid zijn. Daarom is het belangrijk om goed opgeleide therapeuten te hebben die meer kunnen dan hun vingers heen en weer bewegen.
“Nu, het moet niet altijd om een zware geschiedenis gaan. Een trauma is zelden simpel, en kan ook het resultaat zijn van een opeenstapeling van zaken. Een timide kind dat door een leerkracht voor schut wordt gezet in de klas, zich buitengesloten voelt, misschien zelfs gepest wordt… Als je later op je werk in een situatie komt met een baas of collega die een soortgelijk gevoel opwekt, kan je vastlopen. Al die zaken apart zijn misschien geen schokkend zware kwetsuren, maar de combinatie van alle elementen kan heel pijnlijk zijn en sporen nalaten.”

Intussen gebruikt men EMDR-therapie ook voor andere aandoeningen: borderline, ingebeeld lelijkheidssydroom, autisme en zelfs slaapproblemen.

“Nogmaals, EMDR is geen wondermiddel, maar je kan er verrassend veel mee. We hebben er zelfs al tinnitus (oorsuizen) mee verholpen. Voor sommige problematieken is het beter als de techniek in een bredere context wordt ingeschakeld. Zo werd er verbazend werk geleverd bij anorexiapatiënten, omdat EMDR daar deel uitmaakte van een groter aantal behandelingen. Ook bij autisme of psychoses kan het iets betekenen, maar vooral als de hulpverlener al in de thematiek gespecialiseerd is. De techniek moet in een bredere kennis ingebed zijn.”

De meest gehoorde opmerking in mijn praktijk is: eigenlijk wist ik het allemaal wel, maar er veranderde nooit iets. Met EMDR is er eindelijk binnenin iets gewijzigd.Freek Dhooghe

Wat overtuigde u bij EMDR?

“Toen ik in 2006 met EMDR startte, was ik al vijftien jaar psychoanalyticus – een mooie en beproefde aanpak, maar wel een van de lange termijn en met veel gepraat – en werkte ik in de psychiatrie met erg zware problematieken. Ik had daar een aantal patiënten die schokkende zaken hadden meegemaakt, van wie ik me afvroeg: hoe gaan zij daar ooit doorkomen? Met EMDR zag ik na een aantal sessies al lichte verbetering, waar ze vroeger muurvast zaten.” 
“Ik herinner me een wat oudere, zwaar depressieve patiënt met drankproblemen. Hij wilde zelfmoord plegen en was met een revolver in zijn zak de tram opgestapt. We hebben het aangedurfd om dat moment te herbeleven. Die man heeft een uur oogbewegingen gedaan en verteld wat er toen door hem heen ging. Aan het eind van de sessie zei hij simpelweg: ‘Het is voorbij’. Dat is geweldig om mee te maken. Ik merk telkens weer de opluchting bij de patiënten, die elke sessie als een cadeau ervaren. De meest gehoorde opmerking in mijn praktijk is: eigenlijk wist ik het allemaal wel, maar er veranderde nooit iets. Met EMDR is er eindelijk binnenin iets gewijzigd.”

Wat is EMDR?

EMDR werd in 1987 ‘ontdekt’ door Francine Shapiro (1948 – 2019). Ze zat in de laatste fase van een studie Engels toen ze borstkanker kreeg. Ze ging op zoek naar hulp om de stress van de ziekte aan te kunnen, maar vond die nergens. Tijdens een wandeling in het park merkte ze volledig toevallig dat haar gepieker afnam door het snel heen en weer bewegen van haar ogen. Ze ging psychologie studeren, viel haar medestudenten lastig – “Denk aan iets wat je dwars zit en volg mijn vingers!” — perfectioneerde haar techniek en deed onderzoek bij Vietnamveteranen – “Een hele generatie mannen die nooit had leren praten over gevoelens”. Ze promoveerde met die studie in 1988. Haar techniek groeide uit tot de wereldwijd ingezette EMDR-therapie (Eye Movement Desensitization and Reprocessing).

Hoe bereid je je voor op een EMDR-sessie?

1) Kies een gedegen en goed opgeleide therapeut. De site van EMDR België wijst je de weg naar een erkende therapeut in je buurt en geeft informatie over de behandeling.

2) De meeste mensen vinden een EMDR-sessie vooraf best spannend. Ze geven aan dat ze niet zo goed weten wat ze kunnen verwachten. Begrijpelijk. Op het moment van de afspraak zijn ze wat gespannen, maar dat zakt snel weg. Bijna iedereen is opgelucht aan het eind van een sessie.

3) Je hoeft je niet speciaal voor te bereiden op een sessie. Tip: ga niet te veel op internet zoeken naar EMDR-ervaringen van anderen. Dat kan je juist extra spanningen geven, omdat je verhalen tegenkomt van complexe trauma’s en heftige ervaringen. Vind je het toch prettig om meer te weten over een EMDR-sessie? Bekijk dan getuigenissen op de website van EDMR België.

4) Zorg dat er rust en ruimte in je agenda is op de dag van de sessie en in de avonden en dagen erna. Je kunt gewoon naar je werk en voor je gezin zorgen, maar een EMDR-sessie kan vermoeiend zijn. Houd daar rekening mee. Plan wat tijd voor jezelf, bijvoorbeeld om even een lekker kopje thee te drinken, een warme douche te nemen of buiten te wandelen.

5) Bereid je gezinsleden en eventueel je collega’s erop voor dat je ‘uit je doen’ kunt zijn en anders kan reageren. Je hoeft niet alles uitgebreid uit te leggen, als je dat niet wil. Maar het is fijn als je omgeving weet dat jij wat anders kan reageren dan ze van je gewend zijn.

De expert: Freek Dhooghe (58)

• Is klinisch psycholoog, psychoanalyticus, EMDR-therapeut practitioner en supervisor. Hij is ook voorzitter van EMDR-Belgium. www.EMDR-Belgium.be
• Werkt halftijds bij VRINT (UPC Kortenberg) voor de vroege opsporing van psychotische stoornissen.
• Heeft zijn eigen praktijk als klinisch psycholoog voor mensen van alle leeftijden (ook kinderen) met uiteenlopende vragen. De basis is gesprekstherapie: doorheen het luisteren en spreken over wat er aan het gebeuren is, komt er vaak al rust, en van daaruit kan naar eventuele veranderingen gezocht worden. Indien er sprake is van duidelijk traumatische ervaringen kan het werken met EMDR aangewezen zijn. 
www.freekdhooghe.be

BRON: https://www.hln.be/mijn-gids/traumatherapie-op-basis-van-oogbewegingen-raakt-steeds-meer-ingeburgerd-emdr-is-geen-wondermiddel-maar-je-kan-er-verrassend-veel-mee~a51374fb/

In Nederland zijn ze er al meer met vertrouwd. Nu wordt Belgie wakker om ook dit mee te nemen in de psychologie. EMDR kan perfect helpen om trauma’s te verwerken maar ook om psychische klachten. Eye Maar ook voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van een schokkende ervaring, zoals een ongeval, seksueel geweld of een geweldsincident. Zo krijgt men de kans om het nodige te verwerken.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

De schaduw voorbij

De blog gaat over dat ik altijd in een schaduw heb geleefd, en er nu langzaam uit aan het krabbelen ben

Pensieri Parole e Poesie

Sono una donna libera. Nel mio blog farete un viaggio lungo e profondo nei pensieri della mente del cuore e dell anima.

zinderen

op weg naar authentiek leven

Nadia wandelt

Wandelblog

Tiernnadrui

Dans in de regen

Myrela

Art, health, civilizations, photography, nature, books, recipes, etc.

Levenslange blog

levenslessen

Tistje

ervaringsblog autisme sinds 2008

Yab Yum

Yab Yum

Dolle avonturen met nonkel Juul

Met Nonkel Juul, Bieke en tal van anderen

MyView_Point

Right <> correct of the center

Bio-Blogger

Bio-Blogger is an excellent source for collaborations and to explore your businesses & talents.

Regenboogbui

~ Leren, creëren, inspireren ~

saania2806.wordpress.com/

Philosophy is all about being curious, asking basic questions. And it can be fun!

newtoneapblog

A Discarded Plant

Inhale Peace; Exhale Love. Joy will Follow! - RUELHA

As long as there's breath, there will always be HOPE because nothing is pre-written and nothing cannot be re-written!

Looking for cbd supplements?🌿

HEMP up your life! The power of nature🌿

YOUNGREBEL

Blog about life, positivity, selfcare, food and beauty.

Chateau Cherie

Exposing Bullies and Liberating Targets to Make The World a Safer Place for All

bewustZijnenzo

Magazine: Inspiratie voor een gezond gelukkig en bewust leven

Beaunino loopt de Camino

‘Gewoon doorlopen!’

Blog with Shreya

A walk through the blues of life!

Soni's thoughts

No Fear, Express dear

ruhumayolculuk 🦋💗

kendime, ruhun katmanlarına doğru bi keşfe çıktım...🦋🧚‍♀️💫🌠

Ka Sry mala & INZICHT makerij

Inzicht in je eigen licht.

panono panono

STAP VOOR STAP OP ONTDEKKING

Unlocking The Hidden Me

Tranquil notions, melange of sterile musings & a pinch of salt

%d bloggers liken dit: