Trippen als therapie: kunnen paddo’s helpen bij een depressie? “Alcohol en sigaretten veroorzaken veel meer gezondheidsschade”

Paddestoelen, Psilocybe, Psychedelisch, Kunst

Zestien jaar lang nam zangeres Selah Sue (32) antidepressiva. Maar sinds kort is ze daarmee gestopt en is ze overgestapt op psychedelische truffels. Ze is niet alleen: wereldwijd doen wetenschappers onderzoek naar het therapeutisch gebruik van middelen als magic mushrooms, lsd, ecstasy, ayahuasca en zo meer. Gelukkiger zijn door te trippen, kan dat? Of is het een gevaarlijke hype? Neurowetenschapper Michiel van Elk zet alle voor- en nadelen op een rijtje. “Ik kan me voorstellen dat psychiatrieafdelingen in de toekomst enkele ‘tripkamers’ ter beschikking zullen hebben.”

Sinds oktober 2021 besloot de zangers, die in het echte leven Sanne Putseys heet, te stoppen met antidepressiva. “De bijwerkingen ervan begonnen me in de weg te zitten”, vertelt ze in een interview met ‘Het Nieuwsblad’. “Ik voelde me creatief afgevlakt en geblokkeerd. Ik besefte hoe snel ik verveeld raakte, hoe lui ik soms was, en ik vroeg me af: ben ik die persoon wel echt?” Dus begon ze te zoeken naar alternatieve behandelingen: ze startte met een therapie met psychedelische truffels. Best straf, want paddo’s zijn al jaar en dag illegaal. Toch zijn steeds meer mensen overtuigd van de voordelen ervan. Neurowetenschapper Michiel van Elk (Universiteit Leiden) is zo iemand. Jarenlang gaf hij les over psychedelische middelen, zonder ze zelf uit te proberen. Hij wist dat de meeste niet verslavend zijn, maar klasseerde ze toch in het vakje “voor junkies” en “te mijden”. De bewustzijnsverruimende effecten kende hij dus alleen van horen zeggen. Vijf jaar geleden, in de nasleep van een scheiding, won de nieuwsgierigheid het van zijn weerstand tegen drugs. Hij schreef zich in voor een sjamanistische ceremonie met het hallucinogene middel ayahuasca én schreef er een boek over: Een nuchtere kijk op psychedelica. Na die eerste ervaring verkende Van Elk enthousiast de wondere wereld van lsd, magic mushrooms en andere geestverruimende middelen.

Je schrijft dat psychedelica je ogen geopend hebben.

“Een paar weken na die ceremonie zat ik naar ‘The Sound of Music’ te kijken. Ik ben geen fan, maar ik was zo geraakt door de muziek, de beelden en de platte romantiek dat ik begon te huilen zoals ik nog nooit eerder gehuild had. Het was alsof er een venster in mijn ziel was opengezet.”

Kan je wetenschappelijk objectief blijven als je zelf ­weleens tript?

“Dat is een uitdaging. Tripervaringen zijn zo complex en bizar dat ze alle kaders doorbreken. Hoe kan je iets onderzoeken dat je nauwelijks onder woorden kan brengen? Maar je moet ook opletten voor vooringenomenheid, door je onderzoek zo transparant en open te houden als mogelijk. Sommige onderzoekers zijn zo enthousiast over psychedelica dat ze er niets verkeerds meer over willen horen. Dan dreig je negatieve aspecten onder de mat te vegen.”

Jij hebt die negatieve aspecten zelf ondervonden.

“Zes maanden na die sessie met ayahuasca kwam ik in een diepe depressie terecht en kreeg ik paniekaanvallen. Ik was bang dat het voorgoed afgelopen was met mijn mentale gezondheid.”

Het ideale moment voor truffeltherapie!

(lacht groen) “Ik had gelezen dat magic mushrooms kunnen helpen tegen depressie.”

Ik had een vervelende bad trip die alle lelijkheid in mijn leven naar boven bracht.Neurowetenschapper Michiel van Elk

Dat had je beter niet gedaan?

“Het werd een vervelende bad trip. Mijn eigen schuld: ik voelde me belabberd en nam in een bevlieging een grote dosis. Het bracht alle lelijkheid in mijn leven naar boven.”

Toch heeft ook die ervaring jou geholpen, schrijf je.

“Het was een wake-upcall. Ik deed het ­inzicht op dat ik beter voor mezelf moest zorgen en minder moest drinken – ik had toen de neiging om veel alcohol te drinken. Een nieuwe ervaring met ayahuasca kort daarna werd bovendien een fantastische trip, waarbij ik een soort recapitulatie van mijn leven beleefde en inzag dat een nieuwe start mogelijk was. Inmiddels ben ik gestopt met te veel drinken en zit ik lekker in mijn vel. Ik heb veel ­minder last van stemmingswisselingen.”

Hebben de psychedelica je van je depressie afgeholpen?

“Nee, maar ze maakten misschien wel deel uit van de oplossing. Psychedelica werken als een katalysator. Ze heffen een tip van de grijze sluier op die over je leven ligt, zetten de deur weer op een kier. Je ziet weer schoonheid, je doet inspiratie en nieuwe inzichten op. Maar dat effect is niet blijvend. Als je achteraf niets doet met die inzichten, komt de shit van het dagelijkse leven weer bovendrijven en verandert er niets.”

Hoe doe je dat dan?

“Je moet die inzichten uit je trip in je leven integreren. Zelf heb ik jarenlang psychotherapie gevolgd. En uit de gedragstherapie wist ik dat je ongezond gedrag kan veranderen door nieuwe gezonde methodes te ontwikkelen. Daarom heb ik een betere slaaphygiëne ontwikkeld en ben ik gaan hardlopen, wielrennen en zwemmen om ­mezelf een andere ‘high’ te geven.”

Psilocybi­ne, de werkzame stof in magic mushrooms, lijkt me het meest veelbelo­ven­de middel. De patiënten voelen zich geholpen.Neurowetenschapper Michiel van Elk

Wetenschappers onderzoeken of psychedelica ingezet kunnen worden voor de behandeling van depressie.

“Psilocybine, de werkzame stof in magic mushrooms, lijkt me het meest veelbelovende middel. De patiënten voelen zich geholpen, maar het gaat nog om zeer kleine groepjes proefpersonen. Er is meer onderzoek nodig. De ervaring blijkt in veel gevallen ook best heftig en uitdagend te zijn – het is lang niet altijd de heerlijke piekervaring waar de media vaak over berichten. In elk geval zal het gebruik ­ingekaderd moeten worden in een bredere psychotherapie, met de nodige begeleiding en nazorg.”

Zal iedereen baat hebben bij psychedelische ­depressietherapie?

“Hooguit 10 à 20 procent van de mensen, schat ik. Wie rouwt over een partner zal beter geholpen zijn met klassieke psychotherapie of een coach. Psychedelica lijken me meer iets voor moeilijk behandelbare depressies die draaien rond gevoelens van zinloosheid. De patiënt moet genoeg cognitieve vermogens hebben om achteraf een plek te geven aan de chaotische tripervaring.”

Psychedelica die misschien helpen bij depressie, worden ook onderzocht voor de behandeling van verslaving en angsten.

“Depressie, verslaving en angststoornissen hebben een gemeenschappelijk kenmerk: rigiditeit in handelen en denken. Mensen zitten klem in vastgeroeste patronen, zoals een negatief zelfbeeld, eindeloos gepieker, dwangmatige denkbeelden of de overtuiging dat ze niet kunnen functioneren zonder alcohol. Vergelijk het met een skihelling, met ingesleten banen waarlangs je elke keer opnieuw naar beneden glijdt. Psychedelica doorbreken die voorspelbaarheid. Ze schudden de sneeuw opnieuw op, zodat je de kans krijgt om buiten de gebaande paden te skiën.”

Er ­gebeurt iets biologisch in de hersenen dat de zucht naar de drug waaraan men verslaafd is dempt. Jammer ­genoeg kan de stof ook hartritme­stoor­nis­sen veroorza­ken.Neurowetenschapper Michiel van Elk

Een minder bekende psychedelische stof is ibogaïne. Dat is blijkbaar herontdekt als mogelijk middel in de behandeling van verslaving.

“In de jaren zestig had men al ontdekt dat ibogaïne de drang en de ontwenningsverschijnselen doet afnemen. Nieuw onderzoek met proefdieren bevestigt dat. Er ­gebeurt iets biologisch in de hersenen dat de zucht naar de drug waaraan men verslaafd is dempt. Jammer ­genoeg kan ibogaïne hartritmestoornissen veroorzaken. Het risico weegt niet op tegen de mogelijke voordelen.”

We eindigen met een buitenbeentje: MDMA, beter ­bekend als ecstasy, wordt uitgetest als behandeling van posttraumatisch stresssyndroom of PTSS.

“PTSS-slachtoffers hebben last van heftige flashbacks, nachtmerries en paniekaanvallen als gevolg van een traumatische ervaring, zoals seksueel misbruik of een oorlogssituatie. Ongeveer 40 procent van hen is niet geholpen met de klassieke therapieën. Voor hen kunnen twee à drie MDMA-sessies, als onderdeel van een uitgebreide psychotherapeutische behandeling, wonderen verrichten.”

Hoe werkt dat dan?

“MDMA maakt dat mensen met meer liefde en mededogen naar zichzelf kijken en meer open worden. Dat versterkt de vertrouwensband met de therapeut, wat helpt om over moeilijke en pijnlijke dingen te praten. MDMA vermindert ook de hyperactiviteit in de amygdala, de hersenklier die betrokken is bij het verwerken van emoties. Daardoor kan je moeilijke emoties als angst en schaamte beter verdragen. De herinneringen aan het trauma zijn er nog, maar je wordt er minder door overweldigd. Het zou overigens best kunnen dat MDMA ook goed werkt in relatietherapie. Verschillende onderzoeksgroepen doen daar momenteel research naar.”

Hoe zie je de toekomst van psychedelische therapie?

“Ik hoop dat psychedelica als medicijn meer mainstream zullen worden. Ik kan me voorstellen dat psychiatrieafdelingen enkele tripkamers ter beschikking zullen hebben.”

Voorlopig is dat nog toekomstmuziek. Wat vind je van mensen die zelf aan de slag gaan? In Nederland zijn ­magische truffels vrij te koop en worden ayahuasca-ceremonieën gedoogd. In België is dat illegaal.

“Volledig legaliseren lijkt me geen goed plan. Ik gun iedereen een trip, maar mensen met een verhoogd risico op psychose blijven er beter af. Psychedelica zijn een stressfactor die een al aanwezige gevoeligheid voor psychose kunnen versterken. Maar voor de meeste mensen is de kans op negatieve gevolgen minimaal. Alcohol en sigaretten veroorzaken veel meer gezondheidsschade en zijn, in tegenstelling tot bijna alle psychedelica, wél verslavend. In plaats van legaliseren zou ik de verkoop reguleren. Je zou een soort van drugspaspoort kunnen invoeren, op basis van een drugexamen en een jaarlijkse screening bij je huisarts. Zo voorkom je dat mensen compleet onvoorbereid aan een psychedelisch avontuur beginnen.”

Er bestaan veel tripmiddelen met verschillende effecten. Klassieke psychedelica hebben een structuur die lijkt op serotonine. Deze neurotransmitter speelt een rol bij het regelen van emoties:

Lsd wordt op een eetbaar stukje papier gespoten. Het veroorzaakt sterke veranderingen in waarnemingen en emoties.

Ayahuasca komt uit de Zuid-Amerikaanse sjamanistische traditie en wordt gebrouwen van een plant en een liaan. Het effect is vaak een innerlijke reis met veel zelfinzicht en openbaringen.

Psilocybine zit in magische paddenstoelen en truffels. Het zorgt voor emotionele inzichten, mystieke en kosmische ervaringen en ervaringen van synesthesie (waarbij de zintuigen door elkaar lopen, zoals kleuren horen en geuren zien).

Atypische psychedelica lijken qua structuur niet op serotonine, maar hebben toch een krachtig effect op het bewustzijn:

Ketamine zorgt voor een roes van ontspanning, euforie en empathie en gevoelens van dissociatie (de indruk dat je geest losstaat van je lichaam).

Ibogaïne wordt gemaakt van de wortels van een Afrikaanse struik. Het middel veroorzaakt typische dissociatie en een reis terug naar de kindertijd.

Empathogene tripmiddelen zoals MDMA verhogen de afgifte van serotonine in de hersenen en zorgen voor sterke gevoelens van verbondenheid, liefde en empathie. De bekendste variant is de partydrug xtc.

Tips voor trips

In België zijn psychedelica verboden. Op eigen risico te kopen of te gebruiken dus. ­Hetzelfde geldt voor de onderstaande tips die we ­sprokkelden uit het boek Een nuchtere kijk op psychedelica.

• Combineer psychedelica als ayahuasca en magic mushrooms niet met antidepressiva. Beide middelen grijpen in op de serotonine in je hersenen. De combinatie kan leiden tot het potentieel levensbedreigende serotoninesyndroom.

• Neem nooit psychedelica als je alleen bent. Retraite­centra (Nederland telt er een 70-tal) organiseren groepsceremonies met magische truffels (van 500 tot 5.000 euro voor twee à drie dagen). Wie niet graag in groep tript, kan zich laten begeleiden door een tripsitter.

Begin voorzich­tig. Eet je magische truffels, start dan met een kwart of de helft van het doosje.Neurowetenschapper Michiel van Elk

• Weet wat je neemt. In Nederland kan je terecht bij organisaties die de kwaliteit van je drugs testen, in België niet.

• Begin voorzichtig. Eet je magische truffels, start dan met een kwart of de helft van het doosje en wacht af wat dat geeft.

• Zorg dat je goed in je vel zit, maak voldoende tijd vrij en creëer een aangename, vertrouwde omgeving. ­Muziek heeft een sterk versterkend effect op de ­ervaring. Michiel van Elk verzamelde zijn favoriete tripmuziek op Spotify (Een Nuchtere Kijk – Playlist).

BRON: https://www.hln.be/psycho/trippen-als-therapie-kunnen-paddos-helpen-bij-een-depressie-alcohol-en-sigaretten-veroorzaken-veel-meer-gezondheidsschade~af59af34/

Zelf ben ik iemand die ooit met het nodige geëxperimenteerd heb. Waar ik zeker geen verslaving aan over gehouden heb. Het laatste wat ik gedaan heb was Ayahuasca. Waar in de groep ook geleerd mensen bij aanwezig waren. Zuiver en alleen om hun rust even te vinden. Even weg van alles jouw reis maken. Maar zoals je ook kan lezen is alles verboden en juist zouden ze dit eens moeten gaan herbekijken. Want ik ben ook van mening dat men bepaalde trippen kan inzetten als therapie. Als het maar moet de juist begeleiding is. Net zoals we al meermaals het over cannabis en CBD olie gehad hebben. Natuurlijk hangt alles af van het probleem maar ook van de persoon. Niet iedereen zal geholpen worden met een trip of dergelijke en is andere therapie voor nodig.

Ooit hoop ik dat de wetenschap en reguliere geneeskunde ook kunnen werken met alternatieve zoals kruiden of zoals velen het noemen een drug.

Surrealistisch, Science Fiction, Achtergrond, Droom

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM