Hersenhonger? Mondhonger? Honger komt in 8 soorten, maar schijn bedriegt. “Niet alle hongergevoelens zijn écht”

Eclair, Aardbeientaart, Aardbeien, Room, Slagroom

Geen buikgevoel is zo bedrieglijk als honger. Want het komt in alle vormen en maten: van alcoholhonger tot harthonger. Het is dus goed om te weten wat er precies knaagt in je maag, als je om tien uur ’s ochtends naar de chocolade wil grijpen omdat je buik bromt. Diëtiste Sanne Mouha legt uit hoe je acht verschillende hongers van elkaar onderscheidt en hoe je elke soort honger het beste aanpakt. “Als je elke keer met een zak chips naar je favoriete tv-serie kijkt, zal de begingeneriek op den duur je hersenhonger triggeren.”

Je maag knort en rammelt aanhoudend, ondertussen laten je concentratie, denkvermogen en alertheid het afweten. Allemaal duidelijke signalen dat je lichaam dringend brandstof nodig heeft. Het schreeuwt: voed mij! Als reactie op dat alarm ga je eten, en even later is dat zeurende buikgevoel weer voorbij. Honger, het lijkt zo simpel. Maar in de praktijk is het net iets complexer. “Niet alle hongergevoelens ontstaan namelijk vanuit échte honger”, stelt diëtiste Sanne Mouha.
“Honger komt normaal gezien voort uit een samenwerkingsverband tussen je maag en hersenen”, vervolgt ze. “Zodra er nood is aan brandstof, wordt er ghreline aangemaakt in de maagwand. De productie van dat hormoon komt op gang wanneer de maag leeg is. Ghreline verspreidt zich vervolgens via de bloedbaan naar je hersenen. Het wordt ook wel het hongerhormoon genoemd, en eigenlijk vertelt die bijnaam je precies wat het doet. Ghreline geeft je hersenen namelijk het signaal dat je eten nodig hebt. Het ­gevolg: je krijgt honger en gaat op zoek naar voedsel. Zodra je maag weer gevuld is, stopt de aanmaak van ghreline. In plaats daarvan zal je lichaam dan leptine gaan produceren, het hormoon dat je juist een verzadigd gevoel geeft. Dit proces zorgt ervoor dat je niet meer hoeft te eten tot je maag opnieuw leeg is.”

Frietjes

In theorie althans. Denk maar eens aan die keer toen je een uur nadat je een gezonde salade ophad langs een frietkraam wandelde. De kans is groot dat die herkenbare geur meteen je gedachten in ­beslag nam. Mmm, frietjes! Wellicht kwam het water je meteen in de mond, en kreeg je spontaan goesting in een kleintje met mayonaise. Iets soortgelijks overkomt je een paar dagen later bij ­reclame voor roomijs. Ping! Je krijgt ­meteen zin om zelf je lepel door die heerlijk smeuïge massa te halen.

Na een lichte broodmaal­tijd is je maag na twee uur alweer leeg, maar na frietjes met vol-au-vent pas na vier uur.Sanne Mouha

“Dat heeft niks te maken met een gebrek aan wilskracht”, verzekert de diëtiste. “Via onze neus, ogen en oren worden we de hele dag tot eten verleid. Heerlijke geuren, krakende geluiden of smakelijke beelden geven ons zin. Die goesting vertaalt zich in een gevoel dat sterk op honger lijkt, maar het eigenlijk niet is. En ook onze gewoontes en activiteiten doen een duit in het zakje.”

Eerste hulp bij honger

Sanne Mouha: “Een maaltijd is verteerd in twee tot vier uur. Na een lichte broodmaaltijd is je maag na twee uur alweer leeg, maar na frietjes met vol-au-vent pas na vier uur. Dat wil zeggen dat je, afhankelijk van de maaltijd, pas na drie tot vijf uur een hongergevoel kan hebben. Toch al sneller honger? Dan wordt dat gevoel uitgelokt door je zin in eten. Die zin wordt op zijn beurt door verschillende omstandigheden getriggerd.”

1. Lijfhonger: de enige echte

“De honger die je vertelt dat je lichaam nood heeft aan voedsel, valt te herkennen aan de ­fysieke signalen zoals hoofdpijn, minder energie, een grommende maag of duizeligheid door een te lage bloedsuikerspiegel. Lijfhonger kan je beter niet negeren: als we te lang wachten met eten, ontstaat er een soort ‘noodtoestand’, waardoor we het eerste dat we tegenkomen verorberen.”
“Lijfhonger is dan ook een van de grootste vijanden van een gezonde voeding. Die rommelende maag zet je aan tot ongezonde keuzes die je eigenlijk niet wil maken. Ook pusht het je om sneller te eten, meer te eten en nog een extra keer op te scheppen. Vlak erna volgt de tweede vijand: de spijt na de honger, die een ‘foert, het is nu toch om zeep!’-gevoel oproept. Hoe meer je jezelf ontzegt, hoe harder de boemerang in je gezicht terugkomt. Samengevat: wacht nooit te lang met eten en eet altijd drie maaltijden per dag.”

2. Hersenhonger: bedrieglijke gedachten en gewoontes

Een chocolaatje als je thuiskomt van het werk. ­Koffiepauze met een lekker koekje erbij. Een dessertje op restaurant, omdat dat nu eenmaal hoort bij een uitgebreid diner. Veel eetmomenten hebben weinig te maken met echte honger, maar vooral met vaste patronen, bedrieglijke gedachten en vastgeroeste gewoontes. 
De diëtiste: “Door elke dag op hetzelfde moment te eten, creëer je als het ware zin op commando. Dat je elke middag rond 12 uur honger krijgt, is pure conditionering. Idem wat je nood aan een knabbeltje voor de tv betreft: als je elke keer met een zak chips naar je favoriete tv-programma kijkt, is de begingeneriek op den duur genoeg om hersenhonger te triggeren. Probeer je brein te herprogrammeren door je ongezonde gewoontes te vervangen door een gezonder alternatief – bijvoorbeeld een stuk fruit of groente – of iets productievers, zoals een wandeling na het eten. In de categorie hersenhonger hoort ook aangeleerd gedrag thuis, zoals de overtuiging dat het onbeleefd is om een aanbod af te wijzen of je bord niet leeg te eten.”

3. Alcoholhonger: eten als beschermings­mechanisme

“Ons lijf ziet alcohol als vergif: door ons tot eten te verleiden, probeert het zichzelf te beschermen tegen de kwalijke invloed van de glazen wijn en de pintjes. Bovendien vallen je remmingen weg als je gedronken hebt, waardoor je de lokroep van de calorierijkste gerechten op de menukaart nog minder zal kunnen weerstaan. Om het helemaal af te maken triggert de typische café- of restaurantsetting ook gewoontehonger: wij als bourgondiërs vinden dat een goed glas vergezeld moet worden door een lekker aperitiefhapje. Alcoholhonger blijft trouwens lang nazinderen: omdat je met flink wat glazen op sowieso ook slechter slaapt, zal je lichaam de dag erna om vet en calorierijk voedsel vragen om het gebrek aan energie op te krikken. Mijn advies? Eerst water, de rest komt later: dat helpt niet alleen tegen je kater zelf, maar ook om hem te voorkomen. Hoe beter je gehydrateerd blijft, hoe minder groot het risico op een kater achteraf. Zet naast elk glas alcohol daarom een glas water, en wissel regelmatig af.”

Wil je eten uit verveling, maak dan een wandeling. het geeft de hersenen nieuwe energie.Sanne Mouha

4. Mondhonger: zin in gekraak

“Soms heeft je mond behoefte aan een ­bepaalde eetervaring: je hebt zin in specifieke smaken, texturen of sensaties. Kauwen levert nu eenmaal een vorm van genot op, en daar speelt deze honger op in. Dankzij hun uitgekiende mix van smaak- en tastsensaties lokken ­ongezonde voedingsmiddelen als borrelnootjes, chips, koekjes en ijs deze soort honger uit. Dat is meteen de regel waarom het zo moeilijk is om het bij ‘een beetje’ te houden. Probeer tijdens je maaltijd dus voldoende eetervaringen te voorzien: combineer bijvoorbeeld verschillende groenten op één bord. Je zal dan minder snel weer de drang krijgen om iets in je mond te stoppen.”

5. Harthonger: je emoties wegeten

“Bij dit type honger is er sprake van een onderliggend probleem dat eerst aangepakt moet worden. Daarom is het zo belangrijk om te leren herkennen wanneer je er last van hebt. De meeste mensen herkennen het ‘wat een rotdag, geef me chocolade!’-gevoel wel. Da’s een typisch voorbeeld van emo-eten. Het grote probleem is dat er dikwijls een schuldgevoel de kop opsteekt, waardoor de emotraktatie in sneltempo verorberd wordt. Daardoor eet je niet alleen veel meer dan je van plan was, maar schiet het doel van het comfortfood erbij in: je gaat je achteraf namelijk nog slechter voelen, waardoor een nieuwe emo-eetbui om de hoek loert.”
“Stop je behoefte aan comfortfood daarom niet weg, maar creëer er echt een feelgoodmomentje rond: ga in bad, zet een fijne serie op, bel ondertussen een vriendin … Kortom, neem je tijd, en probeer echt te genieten.”

6. Vervelingshonger: eten als activiteit

“Onze hersenen zijn gewend aan een constante stroom van prikkels. Als je niet gefocust bent op een bepaalde taak, dan ga je veel sneller stilstaan bij de signalen die je lichaam geeft, en pik je een vals hongergevoel dus sneller op. Uit verveling ga je trouwens ook sneller eten. En natuurlijk durven je gedachten uit verveling weleens af te dwalen naar de inhoud van de snoep- en koekenkast, wat de zin in zoet al helemaal de pan uit doet swingen. Een korte wandeling geeft de hersenen nieuwe energie: beweging maakt glycogeen vrij in de spieren, wat brandstof is voor de hersenen.”

Een voedzaam eetpatroon en voldoende regelmaat helpen je om de lokroep van de snoepauto­maat en het frietkraam te weerstaan.Sanne Mouha

7. Geur- en kijkhonger: zintuigen die doen watertanden

“De geur van versgebakken pistolets, een schaal snoepjes op tafel of flitsende reclame voor je favoriete snack: onze zintuigen pikken constant verleiding op. Je daarvan bewust worden is al het halve werk. Een voedzaam eetpatroon en voldoende regelmaat helpen je om de lokroep van de snoepautomaat en het frietkraam te weerstaan. Ben je iemand die snel het water in de mond krijgt? Eet dan om de twee à vier uur iets kleins (en ­gezonds). Zo blijft lijfhonger uit, en ben je beter bestand tegen de invloed van geur- of kijkhonger.”

8. Hormonale honger: de tijd van de maand

“Iedere vrouw kent dit fenomeen. Als het over gezond eten gaat, kan de tijd van de maand serieus roet in het eten strooien. De hormoonspiegels veranderen rond de menstruatie, en daardoor ook de eetlust. Probeer de vette en zoete goestinkjes zo veel mogelijk te vervangen door gezonde dingen als crackers met hummus of fruit met wat yoghurt. Zorg ervoor dat je structuur in je eetpatroon houdt, met drie maaltijden en twee gezonde tussendoortjes per dag. Zo voorkom je dat je continu naar vet- en suikerrijk voedsel grijpt. Eet ­rustig, want schrokken lost totaal niks op.”

Zo bestrijd je de valse honger

Hou je maag langer tevreden: “Zorg ervoor dat je maaltijden voldoende verzadigen. Dan zal je ook minder snel naar iets om te snacken grijpen”, zegt Mouha. Dit zijn de ingrediënten van een ­vullende maaltijd:

• Gezonde vetten: ‘Vet zorgt voor een tevreden gevoel in je maag en het geeft geen snelle stijging van de bloedsuikers. Zorg per maaltijd voor minstens één gezonde bron van vet, zoals volle yoghurt.’
• Vezels: ‘Vezels houden je maag en darmen lang aan het werk, waardoor je langer verzadigd blijft. Groenten en fruit bevatten vezels, maar volkorengranen, noten, pitten en peulvruchten ook.’
• Eiwitten: ‘Deze voedingsstof verzadigt het langst. Eet dus regelmatig yoghurt, kwark, ei, peulvruchten, vis of mager vlees zoals kip.’
• Combineren: ‘Koolhydraten, eiwitten en vetten verzadigen het best als ze gecombineerd worden met elkaar. Een voorbeeld: als je alleen een appel eet als ontbijt, heb je binnen het uur weer honger. Maar in combinatie met 150 gram yoghurt en een handvol noten, is je maag minstens drie uur tevreden.’

Zet je oerbrein een hak en hou je cravings eens onder het licht. Heb je écht zin in iets, of gewoon stress?Sanne Mouha

• Volume: ‘Eten doe je ook met je ogen. Zorg er daarom voor dat je bord goed gevuld is: zo krijgen je hersenen het idee dat je een grote portie ophebt. Vul je bord voor minstens de helft met groentjes. Ga daarbij voor een mix van bonte kleuren: dat oogt extra smakelijk.’
• Kauwen: Wist je dat het ongeveer 10 minuten duurt voor je hersenen weten dat je maag vol zit? Zo lang duurt het namelijk voordat de verzadigingshormonen in werking treden. Met andere woorden: als je snel eet, zal je pas véél later doorhebben dat je eigenlijk genoeg hebt, waardoor je jezelf overeet. Kies ­regelmatig voor krokant voedsel als groenten, fruit en stevig brood. Daar moet je sowieso langer op kauwen.’

Neem je cravings onder de loep: “Ons lichaam is er al sinds het begin der tijden op gebrand om te overleven. Alleen heeft het de memo nog niet gekregen dat suiker en vet tegenwoordig gewoon te koop zijn en er anno 2021 dus allerminst schaarste heerst. Zet je oerbrein een hak en hou je cravings eens tegen het licht. Kijk eerst en vooral waar ze vandaan komen. Heb je écht zin in iets, of gewoon stress? Zoek je troost of bevestiging in eten? Heb je net reclame voor een bepaald product gezien? Of heb je eigenlijk gewoon dorst? Ons lichaam durft dorst namelijk weleens te verwarren met honger. Zorg er daarom voor dat je bij elke maaltijd en elk snackmoment een groot glas water drinkt. Voel je een craving opkomen? Drink dan eerst een goed glas H2O. Het helpt je om rustiger te eten, zorgt dat je extra gehydrateerd wordt en stimuleert je vertering.”

Kies slimme snacks: “Snelle suikers foppen het neuro-endocrinologisch systeem. Omdat suikerrijke voedingsmiddelen en dito drankjes geen vezels bevatten, worden ze volledig geabsorbeerd in het eerste deel van je maag-darmstelsel. Het tweede deel – dat van het eerste het signaal gekregen had dat er eten zou komen – blijft letterlijk op zijn honger zitten. Uit onvrede zal het een signaal naar de hersenen sturen, in de vorm van een hongerhormoon als ghreline. En dus zal je amper een uur nadat je vol smaak een croissant at, weer willen snacken. De ene calorie is dus duidelijk de andere niet. Neem nu een glas cola en een appel: ze leveren evenveel suiker aan. Met het verschil dat een appel allerlei ­vezels bevat en zo ons hele maag-darmstelsel tevreden houdt.”

Eet mindful: “Eet met smaak en aandacht, ­oftewel mindful.” Dat doe je zo:

• Vermijd afleiding tijdens het eten: zet ­schermpjes uit.
• Minimaliseer: ga voor kleinere porties en ­kleinere happen.
• Eet langzaam en kauw uitvoerig.
• Pauzeer tijdens het eten: leg je bestek af en toe even neer, en drink voldoende tussendoor.

BRON: https://www.hln.be/nina-kookt/hersenhonger-mondhonger-honger-komt-in-8-soorten-maar-schijn-bedriegt-niet-alle-hongergevoelens-zijn-echt~aeebdae4/

Een hongerig gevoel en we lopen naar de ijskast of snoepkast. Een knabbeltje bij tv. Noem het allemaal maar op. Meestal nog het ongezondste eerst. Toch hebben we dat ook zelf in de hand. En zouden we kunnen kiezen voor iets gezond. Toch zijn er die ook moeten afrekenen met zogenaamd emo eters. Het naar voedsel grijpen als troost. Dit is een herkenbaar probleem voor veel mensen die willen afvallen. In stressvolle situaties, na teleurstellingen, uit verveling, uit verdriet of eenzaamheid of juist geluk.
Als men zelf de honger niet in de hand heeft zal op een moment je lichaam dat ook gaan vertonen. Waardoor je dan weer boos wordt op jezelf omdat er een kilootje meer aangekomen is. Net zoals er vrouwen zijn de juist voor of tijdens hun menstruatie ook meer gaan snoepen.
Gezonde voeding is van belang. Maar ook rustig eten. Net als het voldoende kauwen. Zo zal je merken dat je minder nodig hebt om een voldaan gevoel te hebben.

Kerstkoekjes, Cookies, Kerstmis Bakken, Bakken

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM