Een uitstrijkje maken kan binnenkort thuis. “Als je weet waar je vagina is, kan je niet missen”

Gynaecoloog, Gyn, Vagina, Baarmoeder, Brancard, Team

Vier op de tien vrouwen laten geen uitstrijkje maken. Omdat ze niet durven of omdat ze er gewoon niet mee bezig zijn. Nochtans is het nodig om baarmoederhalskanker op tijd op te sporen. Daarom start het Verenigd Koninkrijk een giga-studie met een zelftest. Ook bij ons is er al onderzoek uitgevoerd naar zo’n doe-het-zelf-uitstrijkje. Een utopie of toekomstmuziek? En hoe makkelijk is het in gebruik? Een prof en ervaringsdeskundige leggen uit. 

Werkt een zelfnameset voor baarmoederhalskanker even goed als een onderzoek bij de huisarts of gynaecoloog? Die vraag proberen ze te beantwoorden in het Verenigd Koninkrijk. Wetenschappers hebben een enorme studie opgezet, waarbij 31.000 vrouwen tussen 25 en 64 jaar zo’n zelftest kunnen uitproberen. Ook bij ons is er de voorbije jaren al volop mee geëxperimenteerd. En da’s belangrijk, zegt professor Veronique Verhoeven, hoofddocent binnen de vakgroep FAMPOP (Family Medicine and Population Health) van de Universiteit Antwerpen. “Op die manier willen we vrouwen bereiken die momenteel geen uitstrijkje laten nemen.”
En die groep is groter dan je denkt. “60 procent van de vrouwen doet het wél. Vaak plannen ze elk jaar een gynaecologisch bezoek, terwijl dat niet nodig is. Een uitstrijkje om de drie jaar is meer dan genoeg”, vertelt Verhoeven. De overige 40 procent blijft ver weg van de eendenbek. “Waarom? Een goeie vraag. Verschillende factoren spelen een rol. De cultuur weerhoudt sommige vrouwen, anderen zijn er niet mee bezig. Als de moeder het niet doet, neemt de dochter vaak die slechte gewoonte over. Een hardnekkige groep durft gewoon niet.” 

Een aantal vrouwen is bang voor het uitstrijk­je. Ze hebben schrik dat het inwendig onderzoek pijnlijk is of vrezen de vervelende eendenbek.Huisarts en ervaringsdeskundige Eveline Somers

Dat bevestigt huisarts Eveline Somers, die ook onderzoek deed naar de zelftest én er eentje uitprobeerde. “De drempel om naar een arts of gynaecoloog te gaan, is groot. Een aantal vrouwen is bang voor het uitstrijkje. Ze hebben schrik dat het inwendig onderzoek pijnlijk is, vinden het gênant om met hun benen wijd open te liggen voor een vreemde of vrezen de vervelende eendenbek. Een doe-het-zelf-kit is dus een handige opstap om deze vrouwen tóch te bereiken en te vermijden dat ze een diagnose missen.” 

Hoe werkt het? 

De nieuwe zelftest zit iets anders in elkaar dan de reguliere PAP-test, ofwel het klassieke uitstrijkje. “De PAP-test op afwijkende cellen die de voorlopers kunnen zijn van kankercellen. Een doe-het-zelf-set zoekt daarentegen naar het HPV-infectie dat baarmoederhalskanker veroorzaakt”, aldus professor Verhoeven. “Zo’n infectie lost zich meestal spontaan op door de tussenkomst van je immuunsysteem, maar dat moet goed opgevolgd worden. Bij een ongunstig resultaat moet de vrouw dus alsnog naar een professional voor een inwendig vervolgonderzoek.” 
Volgens Somers is zo’n test qua uitzicht en gebruik vergelijkbaar met een tampon. “In feite is het een kleine plastic buis met daarin een soort van borsteltje. Die spullen krijg je thuis toegestuurd met een bijgeleverde handleiding. Het plastic omhulsel moet je in je vagina schuiven. Diep genoeg, zodat de brush vrijkomt in je baarmoederhals, maar ook niet té diep zodat je jezelf niet kwetst. Meestal zitten er vleugeltjes aan de tube om dat te voorkomen.”

Proefpro­jec­ten leren ons dat een zelftest net zulke goede en betrouwba­re resultaten oplevert als het klassieke uitstrijk­je bij een gynaeco­loog.Professor Veronique Verhoeven

“Wanneer je het device inbrengt, kan je een beetje door de benen buigen. Sommige vrouwen vinden het fijn om hun ene voet ergens op te zetten, maar dat is geen must”, zo gaat Somers verder. “Het is heel straight forward. Het is niet lastig, pijnlijk of ingewikkeld. Iedereen kan het. Je moet er geen medische kennis voor hebben of angstig met de benen open voor een spiegel gaan zitten. Er kan werkelijk niets misgaan. Als je weet waar je vagina is, kan je niet missen.” (lacht)

Vertrouwen

Kortom, moeilijk klinkt het niet. Waarom is de HPV-test dan nog niet ingeburgerd? Verhoeven: “Vrouwen hebben de neiging om nog te twijfelen aan zichzelf. Doe ik het wel juist? Ze hebben meer vertrouwen in het handwerk van de arts. Terwijl dat niet nodig is. Proefprojecten leren ons dat een zelftest net zulke goede en betrouwbare resultaten oplevert als het klassieke uitstrijkje bij een gynaecoloog. Daarom is het de moeite waard om verder te onderzoeken. De universiteiten van Gent, Antwerpen, Leuven en Brussel starten binnenkort een groot project waarbij ze een aantal zaken onder de loep nemen. Zijn vrouwen op grote schaal bereid om een zelftest te proberen? Zullen ze effectief de stap zetten naar de arts bij een ongunstig resultaat? En is het praktisch haalbaar? Blijven de resultaten betrouwbaar als de tests enkele dagen onderweg zijn met het transport naar het labo?”
De professor hoopt van wel. “Als dat het geval is, zal het snel gaan. Dan werken we binnen dit en tien jaar allemaal thuis met een zelftest”, zegt ze enthousiast. “Dan krijgen we als extraatje nog een bijkomend voordeel: de HPV-test kan om de vijf jaar gebeuren in plaats van om de drie. Dat komt omdat het enorm lang duurt voordat een infectie uitmondt in kanker.” Zo spaar je ook weer tijd – én een gevreesde meet & greet met de eendenbek – uit.

BRON:https://www.hln.be/fit-en-gezond/een-uitstrijkje-maken-kan-binnenkort-thuis-als-je-weet-waar-je-vagina-is-kan-je-niet-missen~a2b3a72c/

Ik kan perfect begrijpen dat bepaalde het moeilijk hebben om naar een gynaecoloog te gaan om een uitstrijkje te laten nemen. Natuurlijk is het toch van belang. Dan is het toch goed dat vrouwen het thuis kunnen doen. Maar dan zullen toch ook de nodige informatie moet krijgen om het tot een goed einde te brengen.
Vaak is het een bepaalde angst die deze vrouwen tegenhoud of een trauma.

Ik had er al eens iets over laten lezen in 2013. Maar tot op heden is daar nog niet veel vanuit de bus gekomen. Dus nu te hopen dat bepaalde toch zelf een uitstrijkje zouden kunnen nemen.

Zee, Strand, Vrouw, Naakte, Naakt, Zand, Meisje, Mensen

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM