Slaapwandelen is een hit online: waarom doen we het en wanneer wordt het gevaarlijk? “Als het een gewoonte is, zit er iets mis”, zegt slaaptherapeute

Fantasie, Licht, Stemming, Hemel, Mooie, Fairytale

Op videomedium TikTok vergaart de Canadese Celina Myers miljoenen views met haar filmpjes waarin ze slaapwandelt. Op hotel steelt ze ’s nachts onbewust kussens uit de lobby, thuis doet ze op blote voeten en in een petieterig nachtjurkje een blokje om. Het is een fenomeen dat fascineert. Waarom slaapwandelt een mens? En waarom besluit een slaapwandelende mens de koelkast te plunderen, het huis te verlaten of zijn partner aan te vallen? Slaapexperte Annelies Smolders begeleidt slaapwandelaars. “Wat ze ’s nachts doen, staat helemaal los van hun normale gedrag of persoonlijkheid.”

Bijna tien miljoen volgers heeft ze ondertussen op TikTok, de Canadese Celina Meyers. Haar korte, humoristische filmpjes scoren goed, met telkens een paar honderdduizend views. Maar dé kijkcijferkanonnen van haar profiel? De filmpjes waarin Meyers ’s nachts al slapend op avontuur gaat. “Ik ben altijd al een slaapwandelaar geweest”, zegt ze in een video. “Maar ik doe het vooral als ik erg gestresseerd ben.” 
Met een paar camera’s in huis registreert Meyers haar nachtelijke escapades. Soms gaat ze, met ogen open, op wandel buitenshuis. Soms haalt ze de pot mayonaise uit de koelkast. Soms gaat ze haar honden kussen. Soms staat ze in de woonkamer luidop te brabbelen of serveert ze een maaltijd voor denkbeeldige gasten. Telkens is ze de ochtend nadien compleet verbaasd wanneer ze de beelden ziet en herinnert ze zich niks meer. 

https://www.tiktok.com/embed/v2/6921150070855355654?lang=nl

Meyers’ kijkers smullen ervan. Het blijft een fascinerend fenomeen, slaapwandelen. En relatief zeldzaam. “In de kindertijd doet zo’n twintig procent aan slaapwandelen. Maar dat groeit er bijna altijd uit. Bij volwassenen ligt het cijfer nog rond de vier procent”, zegt slaapexperte Annelies Smolders, auteur van ‘Start to Sleep’ en ontwikkelaar van online slaaptherapie. 

Alcohol, drugs, cafeïne

“Volwassenen die slaapwandelen, zijn daar sowieso kwetsbaar voor. Die kwetsbaarheid is meestal genetisch: niet zelden zit slaapwandelen al in de familie. Maar er zijn altijd ook bijkomende triggers. Vaak is de boosdoener een ernstig slaaptekort: iemand die heel onregelmatig slaapt of geen deftig bioritme heeft, kan gaan slaapwandelen. Denk aan iemand die in shiften werkt, een student in de blok of iemand die een zware jetlag heeft. Of gewoon iemand die geen goede slaapstructuur kan onderhouden. Eens zo’n persoon weer gezonde slaapgewoontes ontwikkelt, komt er meestal een einde aan het slaapwandelen.”
Meyers gaat naar eigen zeggen slaapwandelen als ze onder veel stress staat. Ook dat kan een trigger zijn, bevestigt Smolders. “Mensen die gevoelig zijn voor stress of felle emoties, zijn inderdaad kwetsbaarder. Misbruik van bepaalde middelen kan ook voor slaapwandelen zorgen: alcohol, drugs of cafeïne, bijvoorbeeld.”

Niks met dromen te maken

Wat precies in het lijf en de hersenen van een slaapwandelaar gebeurt, is erg complex, zegt Smolders. “In essentie is slaapwandelen een slaapwaakstoornis. Dat houdt in dat een slaapwandelaar zich in de diepe slaapfase – fase 3 – bevindt en plots ontwaakt, zonder zich daar ook maar enigszins bewust van te zijn. Een deel van de hersenen wil verder slapen, een deel wil wakker zijn. De slaapwandelaar zit als het ware in een toestand tussen slapen en waken in. En de verlamming die normaal optreedt tijdens onze slaap, werkt op dat moment niet optimaal. Dat maakt dat een slaapwandelaar effectief aan het wandelen gaat.”
Omdat het slaapwandelen in onze diepe slaap gebeurt, heeft het niks te maken met dromen. Dromen doen we immers in onze REM-slaap (Rapid Eye Movement), niet in onze diepe slaap. “Een nachtmerrie of droom ervaren we als een verhaal, dat we vaak nog kunnen navertellen. Slaapwandelen niet, we herinneren ons er achteraf ook niks van.” Wie praat of roept in z’n slaap, komt wel in de buurt van een slaapwandelaar. “Dat werkt volgens hetzelfde principe, maar is een minder extreme uiting ervan.”

Van koelkast plunderen tot moorden 

Waarom een slaapwandelaar dan ’s nachts op avontuur gaat richting koelkast of buitenwereld, is wetenschappers nog niet duidelijk. “Daar wordt nog altijd onderzoek naar gedaan. Meestal kunnen slaapwandelaars hun gedrag zelf ook niet verklaren. We weten wel dat wat een slaapwandelaar besluit te doen, helemaal los kan staan van hun normale gedrag of persoonlijkheid. Iemand kan tijdens het slaapwandelen bijvoorbeeld agressief zijn, maar daar in het normale leven nul neiging toe hebben. Ik heb ooit een patiënt begeleid die zijn partner ’s nachts flink vastgreep, die man schrok zich te pletter toen hij dat ontdekte. In Engeland in 2008 vermoordde een Brit zijn vrouw toen ze samen in een camper sliepen. Ook die man was in complete shock. En de rechter sprak hem vrij.” 

Ook de bedpartner kan een slaappro­bleem ontwikke­len: die ligt de hele nacht te waken, uit angst dat de slaapwande­laar iets gevaar­lijks zal doenSlaapexperte Annelies Smolders

Een slaapwandelaar die een moord pleegt: dat is een erg extreem voorbeeld. Maar slaapwandelen kan wel degelijk gevaarlijk en onaangenaam zijn. In de eerste plaats voor de slaapwandelaar zelf natuurlijk. “Een persoon die ’s nachts een steile zoldertrap afwandelt of met de auto een ritje gaat doen: dat kan fout aflopen. Ik heb ooit een student begeleid die wakker was geworden op het dak van zijn studentenkot. Zo iemand moet z’n stoornis echt aanpakken. Evengoed kan het voor conflict binnen het gezin zorgen. Ooit had ik een vader die kwaad was op z’n pubers omdat ze ’s nachts de koelkast leegroofden. Bleek dat die vader dat zelf deed, al slaapwandelend.”
“Om nog maar te zwijgen van hoe zwaar het kan zijn voor de bedpartner. Die ligt vaak de hele nacht te waken, uit angst dat de slaapwandelaar iets gevaarlijks zal doen. Met als gevolg dat ze zelf ook een slaapprobleem ontwikkelen. Ik raad altijd aan om een waakoogje met een sensor te kopen voor de slaapkamerdeur. In de hoop dat de partner dan geruster kan zijn. Sensormatjes voor naast het bed bestaan ook. Maar algemeen geldt: zodra iemand onder het slaapwandelen lijdt, of als het slaapwandelen lang aansleept, moet je het echt gaan aanpakken.”
Dat aanpakken doe je niet door de slaapwandelaar ’s nachts wakker te maken, waarschuwt Smolders. “Zo doe je die persoon midden in de nacht ongelooflijk schrikken. Dat draagt alleen nog maar toe aan zijn slaapstoornis. Beter is om de slaapwandelaar gewoon rustig terug naar bed te begeleiden.” Daarnaast is het vooral belangrijk om de slaapgewoontes van de slaapwandelaar aan te pakken. “Fiks het bioritme. Bekijk ook het alcohol- en druggebruik. Indien nodig met professionele hulp”, zegt Smolders. 

BRON: https://www.hln.be/fit-en-gezond/slaapwandelen-is-een-hit-online-waarom-doen-we-het-en-wanneer-wordt-het-gevaarlijk-als-het-een-gewoonte-is-zit-er-iets-mis-zegt-slaaptherapeute~a69ccd20/

Dit gebeurd in je diepe slaap. Dat maakt dat je er ’s morgen niet echt iets van weet. Men gaat wandelen of dingen doen ongecontroleerd. Het komt het meeste voor bij jongeren. Het is op zich niet gevaarlijk. Toch moet men uitkijken dat de persoon zich niet kwetst. Iemand die slaapwandelt maak je best niet wakker. Deze kan abrupt wakker worden en zelfs op zo een moment slagen. Het beste is neem een arm vast en begeleid de persoon terug naar bed. Daar zou je de persoon wel rustig kunnen wakker maken.
Belangrijk is dat bepaalde deuren dicht zijn en op slot. Zodat de persoon niet weg kan. Alhoewel ze soms heel wat kunnen verwezenlijken als ze aan het wandelen gaan. Iemand die slaapwandelt kan ook seks hebben. Dit noemt men seksueel slaapwandelen. De persoon zal ook dit ’s morgens niet meer weten.
Ik weet dat hierover een pracht film bestaat. Maar kan het me niet meer voor de geest halen.

Dreamcatcher, Illustraties, Patroon, Object, Design

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM