De toespraak van Sonam Dorjee op de begrafenis van Takna Jigme Sangpo 

Op de begrafenis van Takna Jigme Sangpo op 22 oktober werd een prachtige toespraak gehouden door Sonam Dorjee. Sonam Dorjee heeft enkele jaren de cel in de Drapchi gevangenis gedeeld met Takna Jigme Sangpo.

Sonam Dorjee
Sonam Dorjee is geboren in Gyama Township, Medrolgungkar County (bij Lhasa) in Tibet. In 1992 organiseerde hij samen met vier andere jonge Tibetanen een protest bij een grote bijeenkomst van 1200 mensen, waaronder de hoogste communistische functionarissen van de Gyama Township. Ze bestormden het podium met een enorme zelfgemaakte Tibetaanse nationale vlag. Dit was het eerste boerenprotest ooit in Tibet. Ze werden allemaal gearresteerd. Sonam Dorjee zat zijn gevangenisstraf uit van 1992 tot 2005. Hij leed aan ernstige martelingen en geestelijke mishandelingen in de gevangenis gedurende 13 jaar. Vandaag de dag woont Sonam Dorjee in Zwitserland.

De toespraak: Takna Jigme Sangpo foreverI want to thank the Tibetan Community in Switzerland & Liechtenstein, Tenzin Sewo as well as the monks of Rikon monastery for organizing the funeral today. And I want to thank all of you for joining us here today.From 1994 to 1998 I was imprisoned in the same unit in Drapchi prison as Takna Jigme Sangpo. When we came into the prison, Takna Jigme Sangpo held our hands saying: «You are all here because you have fought for our freedom struggle. I am happy about that. Let me tell you that you will face a lot of hardship and you will undergo suffering here. But let me also remind you to stay alive! You are all young and you must leave this prison alive because there will be a time and place to tell our stories outside to the outside worldWe used to call him « Pala ». No one called him by his name. Why? When we came into prison, Pala had already spent decades insideit and yet his courage had not faltered. Even though he went through unimaginable suffering, torture and interrogatinos by the Chinese auhorities, his determination was alive. For us, he was someone to look up to. At that time, 12 prisoners would share a cell, however they put Pala in a cell with only one other non-political prisoner. There was also only one prison guard to watch him. A few times I witnessed Pala’s protests. One morning I remember hearing him shout from his cell «Long live His Holiness the Dalai Lama! Independence for Tibet!». The prison guard was usually sleeping in the mornings. This time, he woke up and went into Pala’s cell and put his hands on his mouth, injuring him badly. Then, he along with other guards dragged him into another room. That room was very small and ususally used for torture and solitary confinement. After such incidents, we would not see him for three weeks, sometimes two months. Each time he came back, he had remained as determined as ever. His body was old and weak but his spirit remained strong. All of us admired him, because even though he was in his 70s, his courage never ceased. He inspired all of us and our own courage grew stronger.On 4 May 1998 the Chinese celebrated their national «Youth Day ». On this particular day, they took all new prisoners to the square outside. Pala and I remained in our cells as we were the elder prisoners. They raised the Chinese national flag and played the Chinese national anthem. The prisoners were supposed to pay their respects but instead we heard loud noises from outside : They were protesting. There were also non-political prisoners in this group. We got nervous and ran to the gate. Some of us were shouting, some of us were crying. All of a sudden I heard gun shots. It was as if something was rushing beneath our legs. One monk from Drikung monastery was next to me, he still lives in Tibet today. He said: «I don’t know what is happening to me. I feel so dizzy!» I looked at him and saw his legs were covered in blood. As I looked closer I saw that they had shot him through the belly. There was an open wound and flesh hanging down behind his back. We all took him away and tried to cover his wound with cloth . In this chaos, Pala said: «Please, please, let’s stop now or they will kill all of us! Let me talk to them now. I will take the responsibility.» He walked towards a prison official and said: «You have shot and wounded our people. Please take them to the hospital!» Before he could stop speaking this official shouted: «You reactionary! Shut up!» and started kicking and beating him. He fell to the ground. The officials pointed their guns at him trying to shoot but all prisoners came between them and so they did not fire. I looked outside and there were military placed all over the building pointing their guns at us. They beat us all very badly this day, dragging us back into our cells. I remember all faces were covered in blood. They took us into the torture chambers and interrogated us: «Who started this protest? Who is responsible?». They locked us in the cells for days and nights. After that incident, I did not see Pala again. On that day, 3 prisoners were shot and died, one hanged himself because he could not bear the torture and eight prisoners were sentenced to harsher prison terms.I was imprisoned from 1992 to 2005 and spent 13 years in prison. In 2010 I came to Switzerland. I heard that Pala was staying in Rikon monastery. I went there to meet him. I told Pala: «My name is Sonam Dorjee. We were together in Drapchi prison.» Pala ignored me saying: “I don’t know you. You must be searching for someone else..” Then I started recounting the stories. I told him the cell number in which he was staying and I mentioned all of our fellow prisoners’ names. I saw tears rolling down his face. He hugged me. I also started crying and I felt such relief, happiness and sadness at the same time. Again, we became very close and from 2010 to 2020 I visited him at least once per month before the pandemic started. I was close to him not only because he was my fellow prison mate, but also because we were fellow freedom fighters.Pala dedicated all his life to our freedom struggle and our people. I am asking you all today to pray for his good rebirth.

DE VERTAALDE TEKST VIA GOOGLE TRANSLATE

Portrait of Takna Jigme Sangpo - Central Tibetan Administration

De toespraak: Takna Jigme Sangpo foreverIk wil de Tibetaanse gemeenschap in Zwitserland en Liechtenstein, Tenzin Sewo en de monniken van het Rikonklooster bedanken voor het organiseren van de begrafenis vandaag. En ik wil jullie allemaal bedanken dat jullie hier vandaag bij ons zijn gekomen.Van 1994 tot 1998 zat ik opgesloten in dezelfde eenheid in de Drapchi-gevangenis als Takna Jigme Sangpo. Toen we de gevangenis binnenkwamen, hield Takna Jigme Sangpo onze handen vast en zei: «Jullie zijn allemaal hier omdat jullie hebben gevochten voor onze vrijheidsstrijd. Daar ben ik blij mee. Laat me je vertellen dat je veel ontberingen zult meemaken en dat je hier lijden zult ondergaan. Maar laat me je er ook aan herinneren om in leven te blijven! Jullie zijn allemaal jong en je moet deze gevangenis levend verlaten, want er zal een tijd en plaats zijn om onze verhalen buiten aan de buitenwereld te vertellenWe noemden hem “Pala”. Niemand noemde hem bij zijn naam. Waarom? Toen we in de gevangenis kwamen, had Pala er al tientallen jaren in gezeten en toch was zijn moed niet getemperd. Hoewel hij onvoorstelbaar leed, marteling en ondervragingen door de Chinese autoriteiten doormaakte, leefde zijn vastberadenheid. Voor ons was hij iemand om naar op te kijken. Op dat moment zouden 12 gevangenen een cel delen, maar ze plaatsten Pala in een cel met slechts één andere niet-politieke gevangene. Er was ook maar één gevangenisbewaker die hem in de gaten hield. Een paar keer was ik getuige van Pala’s protesten. Op een ochtend herinner ik me dat ik hem vanuit zijn cel hoorde schreeuwen: “Lang leve Zijne Heiligheid de Dalai Lama! Onafhankelijkheid voor Tibet! ». De gevangenisbewaker sliep meestal ’s ochtends. Deze keer werd hij wakker en ging naar Pala’s cel en legde zijn handen op zijn mond, waardoor hij ernstig gewond raakte. Daarna sleepte hij hem samen met andere bewakers naar een andere kamer. Die kamer was erg klein en werd gewoonlijk gebruikt voor marteling en eenzame opsluiting. Na dergelijke incidenten zouden we hem drie weken, soms twee maanden niet zien. Elke keer dat hij terugkwam, was hij vastbesloten gebleven als altijd. Zijn lichaam was oud en zwak, maar zijn geest bleef sterk. We hadden allemaal bewondering voor hem, want ook al was hij in de zeventig, zijn moed hield nooit op. Hij inspireerde ons allemaal en onze eigen moed werd sterker.Op 4 mei 1998 vierden de Chinezen hun nationale «Jongerendag». Op deze specifieke dag namen ze alle nieuwe gevangenen mee naar het plein buiten. Pala en ik bleven in onze cellen omdat we de oudste gevangenen waren. Ze hieven de Chinese nationale vlag en speelden het Chinese volkslied. De gevangenen moesten hun respect betuigen, maar in plaats daarvan hoorden we harde geluiden van buitenaf: ze protesteerden. In deze groep waren ook niet-politieke gevangenen. We werden zenuwachtig en renden naar de poort. Sommigen van ons schreeuwden, sommigen van ons huilden. Plots hoorde ik geweerschoten. Het was alsof er iets onder onze benen raasde. Een monnik uit het Drikung-klooster zat naast me, hij woont nog steeds in Tibet. Hij zei: «Ik weet niet wat er met me gebeurt. Ik voel me zo duizelig! » Ik keek hem aan en zag dat zijn benen onder het bloed zaten.Toen ik beter keek, zag ik dat ze hem door zijn buik hadden geschoten. Er was een open wond en er hing vlees achter zijn rug naar beneden. We namen hem allemaal mee en probeerden zijn wond met een doek te bedekken. In deze chaos zei Pala: «Alsjeblieft, alsjeblieft, laten we nu stoppen of ze zullen ons allemaal vermoorden! Laat me nu met ze praten. Ik neem de verantwoordelijkheid. » Hij liep naar een gevangenisfunctionaris toe en zei: «Je hebt onze mensen neergeschoten en verwond. Breng ze alsjeblieft naar het ziekenhuis! » Voordat hij kon ophouden met spreken, riep deze ambtenaar: «Jij bent een reactionair! Hou je mond!” en begon hem te schoppen en te slaan. Hij viel op de grond. De ambtenaren richtten hun geweren op hem terwijl ze probeerden te schieten, maar alle gevangenen kwamen tussen hen in en dus schoten ze niet. Ik keek naar buiten en overal in het gebouw stonden militairen die hun geweren op ons richtten. Ze hebben ons allemaal heel slecht geslagen deze dag,ons terug te slepen naar onze cellen. Ik herinner me dat alle gezichten onder het bloed zaten. Ze namen ons mee naar de martelkamers en ondervroegen ons: «Wie begon dit protest? Wie is verantwoordelijk?”. Ze sloten ons dagen en nachten op in de cellen. Na dat incident heb ik Pala niet meer gezien. Op die dag werden drie gevangenen neergeschoten en stierven, één hing zichzelf op omdat hij de martelingen niet kon verdragen en acht gevangenen werden veroordeeld tot zwaardere gevangenisstraffen.één hing zichzelf op omdat hij de martelingen niet kon verdragen en acht gevangenen werden veroordeeld tot zwaardere gevangenisstraffen.één hing zichzelf op omdat hij de martelingen niet kon verdragen en acht gevangenen werden veroordeeld tot zwaardere gevangenisstraffen.Ik zat van 1992 tot 2005 gevangen en heb 13 jaar in de gevangenis gezeten. In 2010 kwam ik naar Zwitserland. Ik hoorde dat Pala in het klooster van Rikon verbleef. Ik ging erheen om hem te ontmoeten. Ik zei tegen Pala: «Mijn naam is Sonam Dorjee. We waren samen in de gevangenis van Drapchi. » Pala negeerde me en zei: ‘Ik ken je niet. Je moet iemand anders zoeken … ”Toen begon ik de verhalen te vertellen. Ik vertelde hem op welk celnummer hij verbleef en noemde alle namen van onze medegevangenen. Ik zag tranen over zijn wangen rollen. Hij omhelsde me. Ik begon ook te huilen en ik voelde tegelijkertijd zoveel opluchting, geluk en verdriet. Nogmaals, we werden heel dichtbij en van 2010 tot 2020 bezocht ik hem minstens één keer per maand voordat de pandemie begon. Ik was dicht bij hem, niet alleen omdat hij mijn medegevangene was, maar ook omdat wij medevrijheidsstrijders waren.Pala wijdde zijn hele leven aan onze vrijheidsstrijd en onze mensen. Ik vraag jullie vandaag allemaal om te bidden voor zijn goede wedergeboorte.

BRON: https://savetibet.nl/nieuwsartikel/de-toespraak-van-sonam-dorjee-op-de-begrafenis-van-takna-jigme-sangpo/

bol.com | Gebedsvlaggen koord Tibetaans met 10 vlaggen - 9x9 - Katoen (10  stuks)