Wat is het lichamelijke en psychologische effect van een abortus op je lichaam? Arts geeft uitleg

Baby, Sneeuw, Abortus, Leven, Licht

Medisch advies Het abortusthema is niet weg te slaan uit de actualiteit. Over het uitbreiden van de wettelijk toegelaten termijn wordt stevig gediscussieerd. Maar hoe gaat een abortus er eigenlijk aan toe en wat is de psychologische en lichamelijke impact ervan? Wij vroegen het aan abortusarts Sven Todts. “Eén op de zes Belgische vrouwen ondergaat ooit een abortus.”
Voorlopig is een abortus in ons land mogelijk tot een zwangerschapsduur van 12 weken, oftewel 14 weken na de eerste dag van de laatste menstruatie. Om de ingreep beter te begrijpen legt abortusarts Sven Todts van LUNA, Unie van Nederlandstalige Abortuscentra, uit hoe de verschillende abortusmethodes precies in zijn werk gaan. Daarnaast kaart hij ook de lichamelijke en psychologische effecten van zo’n ingreep aan. 

1. Methodes

“Bij een prille zwangerschap – tot 7 weken of 9 weken te tellen na de laatste menstruatie – kunnen we een pilabortus uitvoeren”, zegt Sven Todts, abortusarts. “Die methode verloopt in twee fasen. De inname van de eerste pil – de abortuspil- zorgt ervoor dat het vruchtzakje loskomt van de baarmoederwand en zich niet verder kan ontwikkelen. Een à twee dagen later dienen we dan de pillen toe die een miskraam creëren. Vroeger gebruikten we hiervoor vaginale medicatie, maar tegenwoordig hebben we goede alternatieven om onder de tong te plaatsen.” 
Hoewel deze procedure in theorie perfect in een thuisomgeving kan plaatsvinden, moet deze volgens het RIZIV onder medisch toezicht gebeuren. “Een jong meisje waarvan de ouders niet op de hoogte zijn, hebben we uiteraard liever bij ons dan alleen thuis. Maar voor heel wat vrouwen zou het perfect veilig zijn om de medicatie thuis te nemen. Na het innemen duurt het even vooraleer de pillen beginnen te werken. Bovendien moet bij een pilabortus het lichaam het eigenlijke werk doen. Hoelang alles zal duren, is dus moeilijk te voorspellen. Op een bepaald moment voelen vrouwen baarmoederkrampen opkomen die een tijdje kunnen aanhouden. Dan treedt plots bloedverlies op, gevolgd door de expulsie (afdrijving van de vrucht, red.) van het vruchtzakje.” 

Met enkele kleine prikjes verdoven we de baarmoederhals. Dat klinkt heftig, maar is eigenlijk minder pijnlijk dan een prikje in de huid

Sven Todts

Een tweede, meer gekende vorm van abortus is de curettage. “Bij verdergevorderde zwangerschappen tot 12 weken kiezen we voor deze methode. We dienen dan twee soorten medicatie toe: antibiotica om infecties te vermijden én een middel om de baarmoederhals – een soort van kringspier – te versoepelen. De ingreep zelf gebeurt op een gynaecologische stoel en met een eendenbek, wat de meeste vrouwen kennen van een uitstrijkje. Met enkele kleine prikjes verdoven we de baarmoederhals. Dat klinkt heftig, maar is eigenlijk minder pijnlijk dan een prikje in de huid. Eens de verdoving werkt, kunnen we de baarmoederhals vastnemen en met een sonde oprekken tot de juiste grootte, afhankelijk van de zwangerschapsduur. Vervolgens brengen we een buisje in die de baarmoeder leegzuigt. Het hele gebeuren is meestal op tien minuten voorbij.”

2. Lichamelijke impact

“Bij een abortus voelen vrouwen weliswaar dat er iets gebeurt, maar dankzij de lokale verdoving valt het goed te verdragen. Het leegzuigen van de baarmoeder is een vervelend moment. Eens leeg trekt de baarmoeder zich terug samen. Dat zorgt voor een felle kramp die zeker bij verdergevorderde zwangerschappen behoorlijk pijnlijk kan zijn. We bereiden vrouwen goed voor op dat moment. Na een paar minuten ebt die pijn weer weg. Bij een pilabortus is het moeilijker te voorspellen hoeveel én hoelang vrouwen pijn ervaren. Eens de baarmoederkrampen op gang komen, kunnen we pijnstilling toedienen. Na de expulsie van het vruchtzakje, betert het snel. Bij acht op de tien vrouwen is alles binnen de drie uur na het toedienen van medicatie achter de rug. In heel zeldzame gevallen – bij traumatische ervaringen of extreme angsten – gebeurt een abortus onder algemene verdoving, maar bij zo’n kleine ingreep is dat normaal gezien niet aan de orde.”

We vragen vrouwen om zich een week lang te onthouden van vaginale seks en geen tampons maar maandverband te gebruiken om het infectierisico zo klein mogelijk te houden

Sven Todts

“Een soort van menstruatiepijn is na een abortus zeker niet abnormaal. Vrouwen met zware menstruatieklachten hebben het trouwens vaak wat zwaarder. Een pijnstiller kan dan zeker helpen. Bij vrouwen die niet meteen hormonale contraceptie opstarten, kan het bloedverlies enkele weken aanhouden. Het lichaam heeft tijd nodig om zijn natuurlijke cyclus terug te vinden. Het bloedverlies is vaak heviger en meer klonterig dan bij gewone maandstonden. Bij sommige vrouwen stopt het al na een paar dagen, anderen hebben er langer last van. Bij een pilabortus adviseren we om na enkele dagen op controle te komen. In tegenstelling tot bij een curettage is er bij een pilabortus geen vruchtzakje te zien. We zijn dan liever zeker dat de ingreep goed verlopen is. Verder vragen we vrouwen om zich een week lang te onthouden van vaginale seks en geen tampons maar maandverband te gebruiken om het infectierisico zo klein mogelijk te houden.”
“Bij iedere ingreep – hoe klein ook – kan er iets misgaan, maar gelukkig is dat bij abortus zeer zeldzaam. Wie achteraf last heeft van felle pijn of koorts doet er sowieso goed aan om een arts te raadplegen. Mogelijk gebeurde de abortus dan niet volledig of is er toch sprake van een infectie. Maar een abortus is een van de veiligste ingrepen en verloopt haast altijd probleemloos. Bij minder dan 1 op de 100 ingrepen is een hercurettage of extra opvolging nodig. Ook over toekomstige zwangerschappen hoeven vrouwen zich geen zorgen te maken. Het verandert absoluut niets aan hun vruchtbaarheid.”

3. Psychologische impact

“Vrouwen stappen bij ons binnen of bellen ons op voor een eerste afspraak: een uitgebreid intakegesprek met een van onze psychologen en een kort onderzoek bij de arts. Zeker in coronatijden dringen we erop aan om, net voor alle medische consultaties, een afspraak te maken. Tijdens het intakegesprek waken onze psychologen erover dat het bij iedere abortusvraag om een weloverwogen, doordachte beslissing gaat. In 80 procent van de gevallen volgt zes dagen later een abortus. Het is wettelijk verplicht om die wachttermijn te respecteren. Sommige vrouwen krijgen in tussentijd een spontane miskraam, anderen veranderen alsnog van gedachten. Toch is die verplichte maatregel betuttelend en dringend aan bijsturing toe. Sommige vrouwen hebben nood aan meer dan zes dagen om na te denken, anderen zijn vastbesloten en hebben op voorhand genoeg nagedacht en met anderen gesproken. Hen verplichten tot zes dagen extra bedenktijd is een door de wet opgelegde maatregel die tot lijden leidt.”

Al dertig jaar hoor ik hoe vrouwen tegen abortus waren, tot ze het zelf nodig hadden. We zien zelfs politici die zich openlijk tegen abortus kanten, maar voor hun eigen situatie toch naar ons komen. Het risico op stigma is zeer groot

Sven Todts

“Hoewel veel vrouwen een abortus ondergaan, blijft het thema in de taboesfeer hangen. De publieke opinie is dringend aan verandering toe, maar dat blijft een moeilijke opdracht. Al dertig jaar hoor ik hoe vrouwen tegen abortus waren, tot ze het zelf nodig hadden. We zien zelfs politici die zich openlijk tegen abortus kanten, maar voor hun eigen situatie toch naar ons komen. Het risico op stigma is zeer groot. Psychologische ondersteuning is dus een erg belangrijk punt. De meeste vrouwen nemen een kleine kring van mensen in vertrouwen: een partner, moeder of vriendin. Het gebeurt gelukkig zelden dat iemand er écht alleen voorstaat. Vast staat wel dat een abortus voor velen een grotere emotionele impact heeft dan ze verwacht hadden. Ook vrouwen die tijdens het hele proces een rationele houding bewaren, maken nadien een soort van verwerkingsproces door. Dat verloopt gelukkig quasi altijd vlot, maar het gebeurt dat vrouwen het langere tijd moeilijker hebben.”

Jaarlijks kunnen we in ons land 15.000 à 20.000 vrouwen helpen, maar toch moeten we gemiddeld zo’n 500 patiënten naar Nederland doorverwijzen, waar een abortus tot 22 weken toegelaten is

Sven Todts

4. Wie en waar?

“Een op de zes vrouwen ondergaat tijdens haar leven ooit een abortus. We krijgen de perfecte doorsnede van de bevolking over de vloer: van middelbare schoolmeisjes tot parlementairen. De gemiddelde leeftijd bedraagt 28 jaar. Het gaat zeker niet altijd om vrouwen die slordig met anticonceptiva omgaan. Ook goed gebruikte contraceptie faalt soms. Jaarlijks kunnen we in ons land 15.000 à 20.000 vrouwen helpen, maar toch moeten we gemiddeld zo’n 500 patiënten naar Nederland doorverwijzen, waar een abortus tot 22 weken toegelaten is. Vaak gaat het om erg kwetsbare vrouwen. Vrouwen die zodanig onder controle staan dat ze niet op tijd bij ons geraken, vrouwen die in totale ontkenning zaten, maar evengoed vrouwen bij wie de situatie plots wijzigt: denk bijvoorbeeld aan een kankerdiagnose of een relatiebreuk. Op allerlei manieren gaat het om vrouwen die zeer kwetsbaar zijn. Corona heeft nog maar eens bewezen hoe schrijnend het er soms aan toegaat. Vrouwen moesten naar Nederland, terwijl er geen treinen reden, en toestemming vragen aan abortuscentra om het land binnen te mogen. Aan de douane konden ze zich dan vaak nog eens verantwoorden…”

In het kaartje hieronder kan je zien dat in de meeste Europese landen 12 weken de maximumtermijn is tot wanneer vrouwen een abortus mogen laten uitvoeren zonder medische reden. In de grijs ingekleurde landen is abortus niet toegestaan zonder speciale reden.

HLN

5. Ondersteuning

“De maand volgend op de ingreep bieden we bij LUNA patiëntenondersteuning aan, maar in de praktijk kunnen vrouwen ook later nog bij ons terecht. Zo gebeurt het dat vrouwen op de verjaardag van de abortus nood hebben aan een gesprek. Dan staan we hen graag te woord. Patiënten die nood hebben aan psychotherapie verwijzen we door naar gespecialiseerde organisaties zoals FARA. Dankzij de zorgvuldige intakegesprekken is dat eigenlijk vrij zelden aan de orde. We bereiden vrouwen zo goed mogelijk voor op wat hen te wachten staat. Dat een abortus een positieve beslissing is, maakt het vaak draaglijk. We bekijken ook een abortus als een vorm van verantwoord ouderschap. Het voorkomt dat een kind ongewenst op de wereld komt, zorgt ervoor dat ouders op een goede manier voor hun andere kinderen kunnen zorgen…” 
“Ik werk al dertig jaar als abortusarts en heb zowel bij mijn patiënten als bij die van collega’s na een abortus nog nooit dramatische psychologische problemen gezien. Het zogenaamde post-abortussyndroom is een verzinsel van radicale Amerikaanse christenen. We weten uit degelijk onderzoek dat abortus geen psychologische problemen creëert of vergroot. Maar net zoals dat bij alles zo is, zullen er altijd uitzonderingen bestaan.”

BRON: https://www.hln.be/nina/fit-gezond/medisch-advies/wat-is-het-lichamelijke-en-psychologische-effect-van-een-abortus-op-je-lichaam-arts-geeft-uitleg~aa4709fa/

In bepaalde omstandigheden kan ik erin komen dat een vrouw een keuze maakt. Maar als het gaat omdat het kind niet gewenst is dan is het een andere kwestie. Men mag niet vergeten dat men toch door een psychische hel gaat. En soms zelfs nadien er een spijt kan ontstaan.
Men mag niet vergeten dat je een leven beëindigd. Dat men als vrouw toch je lichaam hebt voelen veranderen. En dan komt de stap.
Hier spreek men het tegen dat er geen psychische problemen zouden zijn.

Hoe sta je tegen abortus op gelijk welk gebied?

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM