Mis je de feestjes en koffieklets met collega’s? Psychologieprof Filip Raes legt uit hoe we best omgaan met
gedwongen stilte

Vipassana: wat doet tien dagen stilte met je?

Het zijn harde tijden voor extraverten. Geen geroezemoes op kantoor, geen ambiance in een café, alleen de piekermolen in het hoofd blijft draaien. Veel mensen voelen zich daar niet lekker bij. Psychologieprof Filip Raes (KU Leuven) legt uit waarom de stilte soms een opgave lijkt, en hoe we er mee moeten omgaan. “Zeg alsjeblieft niet dat we deze tijd moeten gebruiken voor zelfreflectie.”

“Stilte is de aanmaning tot rust, de afwezigheid van geluid of beweging”. Dat staat te lezen in de Dikke Van Dale. Een eenvoudige beschrijving, die in realiteit toch iets gecompliceerder is. Stilte is zo veel meer dan de afwezigheid van geluid. Ze kan beklijvend zijn, in een spannende scène van een horrorfilm bijvoorbeeld. Maar ook pijnlijk, tijdens een date die stroef loopt of in de lift met een collega die je vaag kent. De seconden lijken dan trager dan ooit voorbij te kruipen.

Met andere woorden: stilte is vaak oncomfortabel. Best logisch, want we leven in een jachtige wereld, met een smartphone op zak die om de haverklap bliepende geluidjes maakt. We zijn zo omringd door lawaai, dat we er gewoon aan zijn geraakt. Om dat even te schetsen: Vlaanderen telt amper 10 officiële  stiltegebieden. En op die plekken is het zelfs niet muisstil. Het is er vooral de bedoeling dat er geen storende geluiden zijn, wel bijna uitsluitend natuurlijke omgevingsgeluiden.

Lawaai is ongezond

Desondanks is er sprake van een tegenbeweging. “Jarenlang luidde het mantra dat we actief moesten zijn, veel hobby’s moesten hebben, naar buiten moesten komen en van alles moesten ondernemen. Maar dan werden stiltereizen en stilteretraites plots populair. In de nasleep van meditatie en mindfulness was het hip om tot stilstand te komen”, weet klinisch psycholoog Filip Raes.

Die hype kwam er niet zonder reden. “Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat lawaai schadelijk is voor onze fysieke en mentale gezondheid. Het is ook heel stresserend. We storen ons aan geluiden die we niet onder controle hebben of die onvoorspelbaar zijn.”

Sommige mensen worden in lockdown light gek van de stilte

Psychologieprof Filip Raes (KU Leuven).

Wil dat zeggen dat we en masse de stilte moeten omarmen? Toch ook niet. “De ene persoon heeft er gewoon meer nood aan dan de andere. Dat merken we zeker in de lockdown light. Sommige mensen kunnen nu – ongeacht alle problemen die de situatie met zich meebrengt – best genieten van de rust. Andere mensen worden er helemaal gek van.”

Stilteonderzoek

Dat heeft volgens Raes met onze persoonlijkheid te maken. “De ene vindt het niet erg om alleen te zijn. De andere is van nature uit meer extravert en outgoing, die houdt van prikkels, nieuwe ervaringen en uitdagingen en omringt zich graag met mensen.”

Dat zien we ook in het grote stilteonderzoek. Vorig jaar bevroeg het onderzoeksbureau Indiville meer dan 1.000 Vlamingen. Eén op de tien vindt stilte in z’n leven niet belangrijk. Omdat ze opleven bij geluid, muziek en vrienden om hen heen. Maar ook omdat ze tijdens rustige momenten beginnen te piekeren, en zich somber of zelfs angstig voelen.

Ga op zoek naar deugddoende afleiding

Psychologieprof Filip Raes (KU Leuven).

In deze quarantaine wordt het fenomeen nog eens uitvergroot. “Hoe meer we alleen zijn, hoe meer onze gedachten alle richtingen uitgaan. Opnieuw: dat geldt niet voor iedereen, maar zit in de aard van het beestje. Heb je de neiging om veel te piekeren? Dan heb je daar nu nog meer tijd en ruimte voor”, verklaart de professor.

Gelukkig is er een voor de hand liggende oplossing: ga op zoek naar deugddoende afleiding. Raes: “Probeer actief te blijven en je dag te vullen met ontspannende activiteiten. Hou contact met mensen, zij het via videochat of via een gesprek aan de deurdorpel. Door afleiding te zoeken, geef je dat piekeren minder kans. Anderzijds moet je het piekeren en de bijhorende negatieve gevoelens niet proberen onderdrukken, want dat maakt de situatie erger. Accepteer dat je nu meer dan voorheen bezorgd bent. Dat is helemaal oké, gezien de situatie. Laat het zijn. Je kan daar toch niet snel iets aan veranderen.”

Pas op: accepteren is nog een ander verhaal dan omarmen. “Zeg alsjeblieft niet dat we deze tijd moéten gebruiken voor zelfreflectie”, zo voegt de psycholoog er nog aan toe. “Er zijn ongetwijfeld types die van de quarantaine gebruik maken om stil te staan bij het leven. Denk aan mensen die ervaring hebben met mediteren, of zij die afscheid hebben moeten nemen van iemand met een jonge leeftijd. Tegelijk zijn er veel landgenoten die in bijzonder lastige situaties zitten. Gezinnen waar alles misloopt, kinderen die talrijke schoolopdrachten via de computer moeten oplossen en ouders die het moeten bolwerken, zelfstandigen die een financieel fiasco in het vooruitzicht hebben … Tja, tegen hen kan je moeilijk suggereren om nu even te bezinnen. Op Twitter lees ik dat wel vaker: ‘Zeg nu niet dat ik moet stilzitten en nadenken over mezelf en het leven!’. Begrijpelijk, ze hebben andere zorgen aan hun hoofd. Ik sluit niet uit dat sommige mensen lessen zullen trekken uit deze crisis, maar we moeten niet doen alsof de wereld compleet gaat veranderen. Volgens cynici zal het snel weer business as usual zijn. Waarschijnlijk ligt de waarheid ergens in het midden. Er zal wel wat veranderen, maar de wereld gaat niet plots 180 graden draaien.”

BRON: https://www.hln.be/nina/psycho/mis-je-de-feestjes-en-koffieklets-met-collega-s-psychologieprof-filip-raes-legt-uit-hoe-we-best-omgaan-met-gedwongen-stilte~a9d42e15/

Iemand die niet van stilte houd zal snel problemen met zichzelf krijgen, tot zelfs stress. En zoals wij het noemen de muren oplopen. Stilte moet men leren. Stilte kan aangenaam zijn. Alhoewel je niet snel kan zeggen dat het stil is. Ik ben eigenlijk niet eens met zijn laatste stuk. Want juist kan het nu het moment zijn om in stilte iets te bereiken. Het is niet omdat je afscheid van iemand hebt moeten nemen dat je daar niet even bij stil kan staan en dit in stilte moet verwerken. Het laatste deel van dit schrijven heeft te maken met verwerking. En juist dat is heel moeilijk voor mensen. Iets verwerken in positieve zin. Het financiele haal ik ook hier even aan. Je kan zitten kniezen dubben en ga zo maar door. Maar daar ga je geen oplossing door krijgen. Juist door het aan te pakken en alle rust kan je er bovenop komen. Het zal niet makkelijk zijn in bepaalde situaties maar hulp vragen durven bellen naar instanties kan veel oplossen. Je wordt bij bepaalde dingen stil. Je laat dit tot aan je gevoel komen. En dan is het aan jezelf hoe je ermee om wilt gaan. Daarom dat de cijfers van huiselijk geweld de hoogte ingaan. Omdat ze anders in het leven staan nu. Men wordt uit het gekende getrokken uit hun comfortzone. En ja ik durf te schrijven daar zal je toch nu moeten leren mee leven. Als je dat niet kan zullen er nog zware tijden voor je aankomen. 
Het leven zal niet meer zijn van een kusje hier een handje daar. Maar van op een afstand. En weet je hoe dat komt de angst die mensen in deze situatie is gaan creëren. Dat heb je met heel veel situaties zo en dan zal je leven ook hard veranderen als je in de angst blijft leven.
Stilte speelt een belangrijke factor in ons leven. En ja ik schrijf sta daar nu eens bij stil. Juist omdat ons dat allemaal niet is aangeleerd. En dat we dit zelf moeten durven aangaan de stilte.

Geluid & je gezondheid: dit is het effect van stilte én lawaai op ...

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM