Hoe help je iemand die met paniekaanvallen kampt? Leen Dendievel weet raad

Acute angst, paniekaanvallen of anxiety: de kans is groot dat jij of een van je vrienden er al mee in aanraking kwamen. Maar wat doe je als iemand in je omgeving ermee kampt? Leen Dendievel schreef een boek over paniekaanvallen- ‘Asem’ – en deelt haar inzichten met ons. 

Leen Dendievel paniekaanvallen
Foto: Selina De Maeyer

Hoe herken je een paniekaanval bij iemand anders?

“Niet. Als je er niet vertrouwd mee bent, is een paniekaanval moeilijk te herkennen. Eigenlijk merk je er niets van, tot je vriend of vriendin het zelf heeft uitgesproken. Als je iemand echt heel goed kent zal je misschien wel merken dat die persoon onrustig is, of plots zelfvertrouwen mist, … maar dan nog is het moeilijk om de link te leggen.

Bij iemand die je minder goed kent is het nog moeilijker, dan moet die persoon al heel veel uiterlijke kenmerken vertonen. Aan het hyperventileren zijn, of aan het shaken, … of je zicht duizelig voelen.

Een angstaanval begint veel kleiner dan dat, wordt heel snel heel groot … en dan weer kleiner. Ik kan hier een paniekaanval hebben en je zal het aan mij niet merken, maar ik ga wel doodmoe naar huis gaan, mijn lijf helemaal opgespannen. Dat gebeurt vanbinnen, je ziet er niets van.

“Het is belangrijk om tegen je vrienden te vertellen dat je paniekaanvallen hebt. Dan kunnen ze je helpen, en erkenning bieden.”

Er zijn heel veel mensen die  van mij niet wisten dat ik paniekaanvallen had, tot ik heb uitgesproken. Als ik er nu nog eens last van heb kruip ik in mezelf, en als er dan iemand ziet wat er aan de hand is, geeft dat vertrouwen.”

Speelt onzekerheid een rol?

“Niet weten wat je overkomt maakt je onzeker. Je hebt geen houvast tot je weet wat het is, waar het vandaan komt. Ik ben van nature heel stabiel, ik weet wat ik wil en wie ik ben. Maar op het moment dat ik paniekaanvallen kreeg voelde ik me plots ontzettend labiel. Zolang je niet weet wat het is, waar het vandaan komt en waarom het jou overkomt, dreig je van een evenwichtsbalk te vallen. Je hebt even geen houvast meer.”

Paniekaanvallen - Leen Dendievel

Hoe begin je een gesprek als je vermoed dat je vriend(in) met angstaanvallen kampt?

“Ik ben er nogal direct in. Niet in volle groep natuurlijk, maar ik kaart het wel aan. ‘Heb je soms last van benauwdheid, want ik heb dat ook’. Of: ‘Ik zag precies dat je wat ongemakkelijk was’. Punt. En dan komt er wel iets. Benoemen wat je hebt gezien helpt ook, bevestigen. Je moet geen schrik hebben om iemand aan te spreken, waarschijnlijk is die persoon net blij met die (h)erkenning.

Wat veroorzaakt paniekaanvallen?

“Paniekaanvallen hebben een waaier van oorzaken en het is ontzettend belangrijk om te ontdekken wat de jouwe zijn. Misschien was je mama heel angstig en heb je die stress meegekregen, misschien ben je opgegroeid in een angstig gezin. Of misschien heb je een trauma meegemaakt – dat kan ook heel klein zijn.

“Paniekaanvallen hebben een waaier van oorzaken.”

Het kan ook in je karakter zitten – zoals bij mij het geval is – dat je hooggevoelig en perfectionistisch bent. Alles moet, je zegt nooit nee want je wil de mensen niet teleurstellen, maar je hebt wél tijd nodig om uit te rusten.

En natuurlijk kan het ook een puur neurologische oorzaak hebben, dan zijn paniekaanvallen alleen te behelpen met pillen.

Naast je oorzaak heb je nog de triggers. Ik weet van mezelf dat ik geen tien interviews moet geven op een dag, dan heb ik ‘s avonds hoofdpijn en functioneer ik de volgende dag niet. Als je je triggers niet kent dan ga je daar tegenin en dat is nefast.”

Paniekaanvallen - Leen Dendievel

Hoe kan je als vriendin helpen om de triggers of oorzaak te vinden?

“Je kan gerust vragen wanneer die paniekaanval kwam opzetten, wat er vlak daarvoor gebeurd is, wat die stress veroorzaakt. Vragen als ‘wat heb je deze week gedaan’, ‘wie ben je tegengekomen’, ‘heb je al gerust’, ‘heb je teveel koffie gedronken’, ‘heb je ruzie gehad met iemand’, … kunnen duidelijkheid scheppen.

De vragen die je aan jezelf moet stellen kan een vriend of vriendin ook stellen. Soms kan het zelfs helpen dat iemand anders het zegt, kan iemand anders de oorzaken en triggers sneller vinden.

Het kan best dat je er zelf uitkomt, maar als je écht niet weet vanwaar je paniek komt, dan ga je best naar een psycholoog. Ik denk trouwens dat een psycholoog goed is voor iedereen: ventileren tegen iemand die niets met je leven te maken heeft, dat kan deugd doen. En nadenken over jezelf, da’s positief.”

Wat kan troost bieden op het moment zelf?

Er zijn. En aanvaarden dat iemand eens een afspraak afzegt. Je wilt je vrienden zien, maar paniekaanvallen zijn zo energievretend, dat je soms gewoon nood hebt om alleen thuis te zijn.

“De jongeren van nu zijn een hele begripvolle generatie.”

“Bij de jongeren van nu is dat geen probleem denk ik, die zijn mondig. Ze spreken al hun emoties tegen elkaar uit, het is een hele begripvolle generatie. En paniekaanvallen zijn alomtegenwoordig bij jonge gasten: examens, ontwikkeling, te veel verandering, druk, de eeuwige aanwezigheid van de smartphone. En toch kan een deel van die generatie zeggen: ‘en dan’.

“Yolo is ook: voor uzelf zorgen.”

Als je zelf niet op en top bent , dan kan je er ook niet zijn voor je vrienden, voor je familie, voor je school en voor je werk. Jij moet zelf eerst opgeladen zijn.”

Leen Dendievel Asem - paniekaanvallen

Welke trucjes helpen om (iemand) te kalmeren?

“Goed ademen, je daar even op focussen. Een keer goed inademen door de neus en dan zes-zeven-tellen uitademen door je mond. Je doet dat zo lang het nodig is. Op den duur is je brein zo gefocust op dat ademen dat de paniekaanval overgaat.

Wat misschien nog beter helpt is vriendenlijk tegen jezelf zeggen wat er gebeurt. ‘Het is een paniekaanval, je hebt een drukke week gehad, … je hebt in de file gestaan, …”

Als iemand die je kent midden in een paniekaanval zit, kan je best praten. Vertel hoe hij of zij moet adem, ademen mee. In ‘Down The Road’ was Jeffrey aan het hyperventileren omdat het brandalarm ging. Maud ging naar hem toe en zei: “stop eens met in en uit te ademen, vertel gewoon eens wat er gaande is”. Dat was een goede tip, die legde de focus net niet op dat ademen. Op het moment dat een van jouw vrienden er last van heeft, is het aan jou om in te schatten wat het beste werkt.”

BRON: https://nsmbl.be/leen-dendievel-paniekaanvallen/

Iemand die in paniek is zal zwaar en sneller gaan ademen. Deze laat zijn adrenaline door zijn lichaam gaan. De vraag is moet men in paniek gaan. Ja soms kan dit ook positief zijn. Maar mensen die door gelijk welke omstandigheid in paniek gaan en een paniekaanvallen krijgen. Lokken dit zelf meestal uit. Door verder te ademen. Je kan aan de persoon al vragen om rustiger te ademen, of zelfs in een zakje adem te halen. Zo krijgt men terug zuurstof. Als je weet dat iemand dat kan krijgen kan je ook vragen hoe het komt. Want het heeft altijd een oorzaak en vaak komt dit door een trauma dat deze persoon gehad heeft. En omdat het blijft hangen zal deze er ook aan angst of paniek voor blijven houden. Zelfs het opbouwen. Maar de persoon dit zichzelf dat aan. Paniek kan ook positief zijn om jezelf in veiligheid te brengen. Dan ga je merken blijf je eigenlijk redelijk rustig adem halen maar ga je adrenaline door je lichaam laten stromen om je veiligheid.
Haar boek leest als een parel. En zoals ze schrijft zweet breekt uit je hart gaat als gek te keer en je hapt naar adem. Dit als het gaat om een negatief paniek gevoel. Bij een positief zal je hart ook iets sneller gaan maar ook je zintuigen gaan op heel scherp staat.
Maar nogmaals als de persoon wilt kan hij van deze paniekaanvallen vanaf komen als deze dat zelf wilt. Maar ook als deze zijn gedachten kan veranderen. Denk maar aan mensen die een panische angst hebben voor een muis. Die muis is banger van jou. Maar het is het uiterlijk. En vaak komt dit door de ouders die tegen hun kind zeggen dat zijn vieze beesten. Net zoals kinderen in de begin jaren het moeilijk hebben om op het potje te gaan. Omdat ouders het kind een angst geven van bha je stinkt zeggen en dat kan diep in dat geheugentje zitten zodat ze ook bang hebben om op het potje te gaan.
Dus soms zijn het kleine dingen waar de angst vandaan kan komen.

Afbeeldingsresultaat voor paniekaanval

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

Advertenties