“En, hoe is het nu met jou?” Hoe steun je iemand die met kanker te maken krijgt?

Unsplash
Het leven is niet altijd rozengeur en maneschijn, dat weten we. Maar wat als je ouder, partner, beste vriend(in) of collega plots getroffen wordt door het noodlot en te horen krijgt dat ze kanker heeft? Wat zeg je überhaupt, want plots klinkt de vraag “Hoe gaat het met jou?” zo banaal. “Eigenlijk maakt dat niet zoveel uit. Of je nu begint te wenen of een kaartje stuurt, dat is veel beter dan simpelweg niet te reageren.”

Wij legden ons oor te luisteren bij Melissa Reynen, een verpleegkundig specialist oncologische borstzorg die patiënten doorheen heel hun traject begeleidt (UZ Leuven). Én bij Nathalie, die vanavond te zien is in de documentairereeks RESET. De nieuwe serie van Canvas gaat over mensen die plots getroffen worden door een ongeluk of ziekte, en opnieuw van nul moeten starten. Nathalie, een goedlachse moeder van twee kindjes, kreeg in 2015 te horen dat ze kanker had. Wat is nu de beste manier om daarmee om te gaan? Want er bestaat jammer genoeg geen etiquettegids gevuld met dé woorden die je kan gebruiken om te praten over een levensbedreigende ziekte.

Nathalie
RESET Nathalie

Melissa: “Als je een gesprek wil aanknopen, begin je best met een open vraag. Door te polsen hoe het met iemand gesteld is, doe je niets verkeerd. Patiënten kiezen zelf of ze antwoorden of niet.”

Nathalie: “Veel mensen verontschuldigen zich ook, terwijl dat helemaal niet moet. Hoe vaak ik wel niet gehoord heb: ‘Hoe gaat het, of mag ik dat niet vragen?’ Natuurlijk mag dat wel. Als ik geen zin heb om erover te babbelen, dan laat ik dat snel genoeg merken.En wat je zegt, maakt eigenlijk niet zoveel uit. Of je nu begint te huilen of een onhandig kaartje stuurt: dat is veel beter dan simpelweg niet te reageren.”

Melissa: “Het belangrijkste is dat je een open houding aanneemt. Laat de andere eventjes z’n verhaal doen en luister naar waar ze mee zitten.”

En wat als het om een vage kennis gaat?

Melissa: “Dat is natuurlijk een ander verhaal. De meeste patiënten worden wel eens lastiggevallen door een curieuzeneuzemosterdpot die anders nooit een babbeltje slaat. Het is vervelend als ze plots wél willen keuvelen en vragen stellen. Dan begin je eigenlijk te dramatiseren, en dat is not done.”

Wat als de vraag teruggekaatst wordt en de patiënt polst hoe het met jou is? Kan je nog honderduit over je eigen problemen praten, die plots héél pietluttig lijken?

Melissa: “Ik denk dat patiënten soms graag over iets anders praten dan over zichzelf en het k-woord, maar je moet oppassen dat je die mensen niet gaat belasten met je eigen emoties. Dan krijgen ze het gevoel dat ze moeten klaarstaan voor hun omgeving in plaats van dat ze zelf getroost worden.”

Nathalie: “Mijn vader is nogal een emotionele man en ik heb hem echt door die periode moeten sleuren. Hij is ontzettend veel afgevallen, sliep slecht en vroeg voortdurend of ik zeker was dat ik niet ging sterven. Dat was best zwaar, omdat hij eigenlijk mij had moeten opbeuren. Tjah, iedereen verwerkt die ziekte op z’n eigen manier.”

Nathalie
RESET Nathalie

Melissa: “De familie en vrienden mogen ook niet vergeten om voor zichzelf te zorgen. Als de partner bijvoorbeeld voetbalt en plots al zijn trainingen afzegt om constant bij zijn vrouw te zitten, gaat het op een bepaald moment botsen. Je moet ook tijd durven nemen voor jezelf.”

Nathalie zei het net zelf: bij kanker denken mensen automatisch aan het ergste scenario. Moet je daarover praten als de patiënt dit onderwerp niet aansnijdt?

Melissa: “Je kan zeker eens checken of de persoon zich daar zorgen over maakt. Maar als je aanvoelt dat-ie vragen over sterfelijkheid omzeilt, moet je dat ook respecteren.”

Nathalie: “Zeker in het begin komt het woord ‘dood’ wel eens ter sprake. Maar wanneer je weet dat je een kans hebt om te genezen, is het volgens mij belangrijk om je op dat positieve te concentreren.”

Speelt optimisme een rol in het genezingsproces?

Nathalie: “Door alle behandelingen takelt je lichaam wat af. Je voelt je verzwakt en ook je immuniteit is niet meer wat het geweest is. Dus ik ben ervan overtuigd dat als je mentaal eronderdoor gaat, dat je minder kans hebt om tegen de ziekte te vechten.

Zijn er dingen die je zeker niet mag zeggen of doen?

Melissa: “Het laatste wat je mag doen is vergelijken met andere mensen die min of meer hetzelfde hebben meegemaakt. Haal het zeker niet in je hoofd om te beginnen over iemand die overleden is aan kanker. Dat én minimaliseren zijn twee grote frustraties. Als de behandelingen achter de rug zijn, krijgen patiënten wel eens te horen dat ze er beter uitzien, dus ‘dat alles wel weer op rolletjes loopt’. Dat is een misplaatste uitspraak, want je weet nooit hoe iemand zich écht voelt.”

Is het een goed idee om regelmatig iets van je te laten horen?

Melissa: “Natuurlijk, maar je moet ook niet overdrijven. Patiënten klagen wel eens dat ze overstelpt worden met vragen en betutteld worden. Teveel bellen, mailen of bezoekjes brengen kan dus ook het tegenovergestelde effect hebben.”

Nathalie: “Als je chemo krijgt, zijn veel praktische dingen niet meer mogelijk. Van je kinderen van school halen tot zelf naar het ziekenhuis rijden, met zware winkeltassen sleuren, stofzuigen en strijken. Net daarom doen vooral de kleine gebaren deugd. Biedt daarom concrete hulp aan en stel niets voor dat je niet kan! Wie geen keukenprinses is, moet bijvoorbeeld niet aanbieden om een pot verse soep te maken.”

Wat neem je mee als je op visite gaat? Mag je nog komen opdraven met een flesje bubbels?

Melissa: “We raden aan om niet te veel te drinken, dus alcohol is een ‘gevaarlijk’ geschenkje. Maar langs de andere kant mag je af en toe wel een glaasje drinken.”

Nathalie: “Ik heb dat alleszins nooit gelaten. (lacht) Of als ik zin had in frietjes, at ik ook frietjes. Hetzelfde geldt voor chips. Het is niet de bedoeling dat je gaat diëten hé. Je moet niet ineens een volledige fles achteroverslaan, maar als je je goed voelt, kan een glas wijn tijdens een terrasje of cava met kerst geen kwaad. Blijf genieten, maar met mate.”

BRON: https://www.hln.be/nina/-en-hoe-is-het-nu-met-jou-hoe-steun-je-iemand-die-met-kanker-te-maken-krijgt~a1013fbe/

Kanker of gelijk welke ziekte is het soms moeilijk om deze een gevoel van steun te geven. Vaak is het eerste wat men vraagt. En hoe gaat het nu met je. Daarom nooit een eerlijk antwoord komt, want eigenlijk zou de zieke moeten zeggen zie je dat dan niet, niet beter als gisteren. Maar ook dat gebeurd niet. Zieke mensen gaan vaak door een psychologische hel. Anderen bedoelen het wel goed maar het kan verkeerd aankomen en zo komen dan weer emoties vrij. Het is zo moeilijk om een gesprek te beginnen met een ziek iemand en zelfs met de nauwe mensen die er rond staan.
Zelf vind ik het ook altijd moeilijk als je iemand gaat bezoeken, en ja de eerste vraag is altijd hoe gaat het met je. Beter zou zijn hoe is het vandaag met je. Zo kan een gesprek opgang komen. En kan je  luisteren naar wat ze te vertellen hebben. Hoe moeilijk en emotioneel dat ook is, vergeet op zo een moment ook niet de personen die naast het bed staan of bij hen thuis zijn.
Proberen er gewoon te zijn en te luisteren als ze dat willen kan al een hele verademing zijn.

Afbeeldingsresultaat voor in de kliniek liggen

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

AUM MANI PADME HUM

Advertenties