Zo hou je jonge & minder jonge ogen gezond

© Thinkstock.

Ruim de helft van de bevolking sukkelt in zekere mate met zijn zicht. Terwijl heel wat oogproblemen wel degelijk te voorkomen zijn! Wij vroegen aan een oogspecialist hoe je het best zorg draagt voor je kijkers.

TIPS VOOR JE KIDS
‘Of je kind een bril nodig heeft, is voor een deel erfelijk bepaald’, vertelt oogchirurg dokter Frank Goes jr. ‘Zeker als een van de twee ouders een bril draagt, valt dat soms niet te voorkomen. Maar de genen zijn niet de enige factor die een invloed hebben.’

Stuur je kinderen naar buiten
Dokter Goes: ‘Verschillende wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat kinderen die veel buiten spelen, een kleinere kans hebben om bijziendheid te ontwikkelen. Als je bijziend bent, zie je dichtbijgelegen voorwerpen scherp, maar zaken die verderaf liggen lijken wazig. Dat komt omdat bijzienden ofwel een te krom hoornvlies hebben, ofwel een te lang oog. Daardoor wordt het binnenkomende beeld niet op je netvlies geprojecteerd maar ervoor, met alle gevolgen van dien. Uv-licht heeft een invloed op de manier waarop onze ogen groeien. Bij kinderen zijn die nog in volle ontwikkeling. Lagereschoolkinderen die weinig daglicht zien, hebben een grotere kans om langwerpige ogen te krijgen.’ Veertig minuten per dag langer buiten spelen kan het verschil maken.

‘De opvatting dat veel tv-kijken of op de tablet spelen oogproblemen veroorzaakt klopt dus niet. Het verband is onrechtstreeks. Omdat kinderen vandaag de dag steeds meer tijd voor een scherm doorbrengen, komen ze minder buiten.’ Ook lezen in het donker heeft geen enkele invloed op je zicht. ‘Al kan je dat trucje wel blijven gebruiken om je kroost vroeger in bed te krijgen’, lacht de dokter. ‘Het is zo dat het wijdverspreide misverstand ontstaan is.’

Mis de schoolscreening niet
Zo’n vijf procent van alle kinderen heeft last van een lui oog. Daarbij ontwikkelt één oog zich minder goed, waardoor het geen details kan waarnemen. Soms hangt een lui oog samen met scheelzien, maar dat is niet altijd het geval. Het is perfect mogelijk dat je kind een lui oog heeft zonder dat er iets aan op te merken valt. ‘Gelukkig hebben scholen tegenwoordig een heel goede screening om een lui oog op te sporen’, weet oogchirurg Goes. ‘Als de aandoening opgepikt wordt vóór de leeftijd van tien jaar, kan het probleem haast altijd gemakkelijk opgelost worden. Het goede oog wordt dan afgeplakt, zodat het andere gedwongen wordt om zelf goed te leren zien.’

Ga op tijd naar de oogarts
De kans is klein dat je zoon of dochter uit eigen beweging zal zeggen dat hij of zij slecht ziet. Merk je dat je kind vaak in zijn ogen wrijft, zijn blad ver weg houdt tijdens het lezen of schrijven, zijn ogen tot spleetjes knijpt of vaak moet knipperen? Klop dan voor de zekerheid eens aan bij een oogarts om een test te laten uitvoeren. ‘Het zicht van je kind zal niet sneller achteruitgaan als hij of zij niet direct een bril krijgt. Maar als je te lang wacht, kan je zoon of dochter wel problemen krijgen op school en een ontwikkelingsachterstand oplopen. Zo snel mogelijk ingrijpen is dus de boodschap’, aldus de dokter.

ZORG ALS VOLWASSENE
Niet alle oogproblemen manifesteren zich in de kindertijd. Het is perfect mogelijk dat je pas op volwassen leeftijd klachten krijgt. Oplettend zijn en je ogen goed beschermen is daarom essentieel.

Let op de signalen
Dokter Goes: ‘Heb je soms hoofdpijn als je de hele dag achter je computer gewerkt hebt? Geen paniek, je zicht verslecht niet door kleine lettertjes te lezen of blootgesteld te worden aan computerlicht. Maar als je al een kleine afwijking hebt, zal je je ogen wel extra moeten inspannen om je scherm goed te zien. Dat kan hoofdpijn veroorzaken. De computer is dus geen boosdoener, maar een manier om oogproblemen op te merken.’

Kijk af en toe weg van je scherm
Er is één ding waar je rekening mee moet houden als je uren achtereen naar een scherm kijkt. ‘Als je aan de computer werkt, knipper je minder met je ogen’, legt de dokter uit. ‘Dat komt omdat je oogspieren zich ontspannen. Je ogen hoeven zich tenslotte niet continu scherp te stellen op veranderende afstanden en ze bewegen amper. Knipperen heeft nochtans een belangrijke functie. Telkens als je oog zich sluit, komt er een traanachtig beschermlaagje over je oogbol. Dat noemen we de traanfilm. Gebeurt dat niet, dan krijg je droge ogen. Zeker als je contactlenzen draagt of als de lucht niet vochtig genoeg is door airconditioning of verwarming.’

Droge ogen zijn erg vervelend en in ernstige gevallen kan je hoornvlies zelfs beschadigd raken. Dokter Goes: ‘Onderbreek je computerwerk dus vaak genoeg door eens rond te lopen of zelfs even naar buiten te gaan. Daarnaast helpt het om lichtcontrasten te voorkomen, zoals geen of te felle achtergrondverlichting terwijl je aan de computer werkt.’

Let op met contactlenzen
‘Contactlenzen zijn een handige oplossing tegen ver- of bijziendheid, maar je moet er voorzichtig mee omspringen’, waarschuwt dokter Goes. ‘Maak nooit de overstap van een bril naar lenzen zonder begeleiding van een opticien of oogarts. Je kan tegenwoordig overal zomaar contactlenzen kopen, zelfs in de supermarkt, maar de kwaliteit ervan is niet altijd gelijkwaardig. Bovendien moet je enkele belangrijke voorschriften volgen. Zo mag je zachte contactlenzen nooit aanhouden als je gaat zwemmen. Maandlenzen moet je elke nacht uitdoen en mag je nooit langer dan één maand gebruiken als je ze dagelijks draagt. Gebruik je ze maar af en toe, dan mag je ze niet langer dan drie maanden bewaren. Je lenzen mogen ook nooit in contact komen met kraantjeswater en speeksel. Als je dat niet weet, kan je je ogen ernstig beschadigen. Ik heb al mensen gezien die gaan zwemmen zijn met hun lenzen, waardoor amoeben uit het zwembad hun hoornvlies konden binnendringen. Zo kan je een litteken krijgen op je oog dat je zicht ernstig belemmert. Zorg dus alsjeblieft voor een goede follow-up.’

Draag een zonnebril
‘Gewoon daglicht is goed voor je ogen, maar uv-licht dat buiten het visuele spectrum valt kan heel nadelig zijn’, waarschuwt oogchirurg Goes. ‘Draag dus altijd een goede beschermende zonnebril als je in het zuiden verblijft, op zee bent of in de sneeuw vertoeft. Elke skibril heeft een beschermingsfactor tussen één en vijf. Hoe hoger het cijfer, hoe beter. Koop nooit een exemplaar lager dan factor drie. Sneeuwblindheid kan namelijk nefast zijn voor je ogen. Op korte termijn is dat heel pijnlijk, omdat je hoornvlies in feite verbrandt door het overvloedige zonlicht. Doorgaans herstelt het zichzelf weer na een dag. Maar als je oppervlakkige letsels overhoudt, loop je op lange termijn een hoger risico om cataract te ontwikkelen. Dat is een aandoening waarbij je ooglens vertroebelt, waardoor je zicht wazig wordt. Ook de kans op maculadegeneratie (AMD) wordt groter. Bij die aandoening sterven je lichtgevoelige cellen af en ontstaat er een blinde vlek op je netvlies.’ Voor een zonnebril is UV400 de aangewezen minimumbescherming.

Eet gevarieerd
Frank Goes jr.: ‘Een gezond en gevarieerd dieet is belangrijk voor je hele lichaam en dus ook voor je ogen. Het cliché dat wortels goed zijn voor je zicht klopt wel degelijk. Ze bevatten net als veel andere groenten bètacaroteen. Uit die stof haalt ons lichaam vitamine A, wat cruciaal is om goed te zien. Maar je moet er ook niet mee overdrijven. Als je gezond bent, zou ik vitamine A-supplementen absoluut afraden. Een teveel ervan kan vervelende neveneffecten veroorzaken. Je krijgt genoeg binnen via je voeding. Supplementen die wel regelmatig voorgeschreven worden aan patiënten met oogklachten zijn luteïne en zeaxanthine. Dat zijn antioxidanten die een beschermende uitwerking hebben op je netvlies. Onderzoek heeft aangetoond dat zij kunnen helpen om maculadegeneratie en cataract af te remmen. Ook tekort aan vitamine C zou het risico op cataract en AMD vergroten.’ Van nature zijn luteïne en zeaxan- thine aanwezig in eieren, groenten zoals spinazie, maïs, boerenkool en broccoli, kiwi, druiven, abrikoos en sinaasappel. Vitamine C vind je voornamelijk in citrusvruchten. Omega 3 helpt op zijn beurt tegen droge ogen. ‘Als je traanfilm te weinig vetten bevat, is het mogelijk dat je oogvocht te snel verdampt. Extra omega 3-vetzuren kunnen dan een oplossing bieden.’ Die zijn rijkelijk aanwezig in vette vis zoals zalm, makreel en sardines en plantaardige oliën zoals lijnzaad- en chiazaadolie.’

45 JAAR: TIJD VOOR EEN BRIL?
Veel buiten spelen als kind, gezonde voeding, bescherming tegen uv- stralen en een goede hygiëne houden je ogen opmerkelijk langer gezond. En ook al stijgt de kans op kwalen met de leeftijd, door tijdig in te grijpen kan je bepaalde aandoeningen toch bedwingen.

Laat je oogdruk testen
Dokter Frank Goes jr.: ‘Glaucoom is een typische ouderdomsaandoening, waarbij de oogzenuw beschadigd raakt. Dat gebeurt wanneer de druk in je oog te hoog is, bijvoorbeeld doordat de afvoer van vocht minder efficiënt verloopt. Glaucoom kan heel verraderlijk zijn, omdat je er niets van merkt tot negentig procent van je oogzenuwen aangetast zijn. Dan is het te laat om je zicht nog te herstellen.’ Als de oogarts opmerkt dat de druk in je oog permanent verhoogd is, kan je wel stappen ondernemen om verdere beschadiging te voorkomen. ‘Soms kan een eenvoudige behandeling met oogdruppels je zicht redden.’

De druk in je oog heeft niets te maken met een hoge bloeddruk, dat zijn twee aparte systemen. Wel kan hypertensie oogproblemen veroorzaken. Een verhoogde bloeddruk kan namelijk de fijne bloedvaatjes in je netvlies aantasten. Als bepaalde plekken niet meer doorbloed raken of als er een bloeding optreedt, kan dat plaatselijke blindheid veroorzaken. Des te meer redenen om je bloeddruk onder controle te houden door gezond te eten, regelmatig te bewegen en je zoutinname te matigen.

Grijp meteen in bij vervormd beeld
‘Een andere kwaal die vaak voorkomt na het zestigste levensjaar is maculadegeneratie’, vervolgt dokter Goes. ‘Daarbij gaan de kegeltjes op je netvlies minder goed functioneren. Er bestaan verschillende vormen van AMD. De droge vorm begint als een soort blinde vlek in het midden van je oog. Beelden die daarop geprojecteerd worden, zie je niet meer. Die vlek breidt langzaam aan steeds meer uit. Als je tijdig hulp zoekt, kan je de aandoening vertragen of zelfs een halt toeroepen door middel van supplementen. Zo kan je ook voorkomen dat de ziekte evolueert naar een natte vorm van AMD. Daarbij gaat een bloedvat in je oog opzwellen. Als het vaatje je netvlies raakt, zal dat je beeld vervormen. Lijnen die vroeger recht waren, worden nu krom. Merk je dat op? Ga dan meteen naar de oogarts! Die kan met een inspuiting zorgen dat het bloedvat opnieuw inkrimpt. Doe je dat niet, dan kan het bloedvat barsten. Met een litteken tot gevolg.’

Vrees de leesbril niet
De kans dat je na je 45ste een leesbril nodig hebt, is reëel. Naarmate je ouder wordt, verliest je ooglens namelijk elasticiteit. Daardoor krijgen je ogen het moeilijk om scherp te stellen op dichtbijgelegen voorwerpen. Je wordt dus ouderdomsverziend. ‘Een leesbril is dan de perfecte oplossing’, weet de dokter. ‘Veel mensen stellen de aankoop van een leesbril uit omdat ze denken dat je zicht daardoor sneller achteruitgaat. Maar dat is een foute opvatting. Als je je leesbril een keertje vergeet, kan het wel lijken alsof je zicht plots verslecht is, gewoon omdat je het gewend geraakt bent om perfect te zien. Maar je beschadigt je ogen er absoluut niet mee, laat dat duidelijk zijn. Je levenskwaliteit zal er alleen maar op vooruitgaan.’

BRON: http://www.goedgevoel.be/gg/nl/143/Oogproblemen/article/detail/2970752/2016/11/09/Zo-hou-je-jonge-minder-jonge-ogen-gezond.dhtml

Net als ieder lichaamsdeel worden ook onze ogen niet gespaard met ouder worden. En nu de dag van vandaag met pc en kunstlicht is het allemaal niet al te goed gesteld met onze ogen. Toch zijn er maar weinig mensen die hun ogen op geregelde tijden laten controleren. En dan op een moment geconfronteerd worden met slecht nieuws. We moeten ook eerlijk zijn mensen wie zou zijn ogen kunnen missen als je er nooit een probleem aan gehad hebt?
Een bril dragen is niet verkeerd als het nodig is, en je mag zeker zijn met de nodige hulp zal je er nog mooi mee staan ook.

Wat we ook toch niet mogen vergeten is: mensen die medicatie moeten nemen of narcose toegediend krijgen hun ogen daar ook van achteruit kunnen gaan.

Afbeeldingsresultaat voor bril

Afbeeldingsresultaat voor bril

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

http://users.telenet.be/Boeddha_Bruno/

AUM MANI PADME HUM