Een klasgenootje sterft en wat doe je dan? Zo help je kinderen bij verlies

De twaalfjarige Merel De Prins overleed eerder deze week voor de ogen van haar vrienden toen ze in Vilvoorde met de fiets van de weg werd gemaaid. In haar klas, familie en vriendengroep laat het meisje nu een ontzettend grote leegte na. Vandaag trekt haast heel Vlaanderen naar het kerkhof om geconfronteerd te worden met de mensen in ons leven waar we afscheid van hebben moeten nemen. Bestaat er een juiste manier om afscheid te nemen van een overleden kind? We vroegen het aan dé specialist in rouwverwerking, klinisch psycholoog en professor Manu Keirse.

Sterven is verhuizen, van de buitenwereld naar het hart van de achterblijvers.

Manu Keirse, klinisch psycholoog en expert in rouwverwerking

De dood is voor volwassenen vaak een onderwerp waar ze moeilijk over kunnen spreken, en dit aan een kind moeten uitleggen is zo mogelijk emotioneel nog zwaarder. Toch is het voor kinderen erg belangrijk dat je – zonder er al te veel doekjes om te winden – uitlegt wat de dood is. De leeftijd van je gesprekspartner is wel erg belangrijk voor de boodschap die je brengt. Manu Keirse legt uit waarom je kinderen jonger dan zes anders moet benaderen over de dood.

Duiding
“Voor je zesde begrijp je het begrip dood niet. Daarom is het belangrijk dat je drie dingen voor het rouwende kind duidelijk maakt. Ten eerste moet je uitleggen dat de dood onomkeerbaar is. Daarna leg je uit dat het lichaam niet meer functioneert. De dode ademt niet meer, wandelt niet meer en eet niet meer. En als laatste moet je nog meegeven dat alles wat leeft sterft. Voor kind van 12 is het vooral belangrijk dat je de correcte informatie geeft door precies te vertellen wat er gebeurd is.”

Herinneringen ophalen
Wat kun je nog doen om kinderen te steunen in hun rouwproces? Volens Keirse luisteren volwassenen vaak te weinig naar rouwende kinderen. “Ouders en familieleden leggen kinderen te veel het zwijgen op. Het is echter heel belangrijk om een warme omgeving te creëren met veel genegenheid. Zorg ervoor dat het achtergebleven kind zich niet alleen voelt. Ook is het essentieel dat de kinderen de gelegenheid krijgen de overledene nog te zien en afscheid te nemen. Als ze dit niet willen, dan moet je ze niet dwingen. Maar vraag hen wel waarom, waar ze bijvoorbeeld bang voor zijn. Want dan kan je vaak door te praten die angst nog wegnemen.

Zorg er ook voor dat de herinneringen aan de overledene goed bewaard blijven, dat de overledenen een permanent plekje in het leven van het kind krijgt. Zoals Manu Keirse het mooi kan omschrijven: “Sterven is verhuizen. De overledene verhuist van de buitenwereld naar het hart van de achterblijvers. En dat moet je ook bij kinderen steeds in het achterhoofd houden.”

Eigen verdriet
“Heb je als ouder zelf verdriet te verwerken, dan heeft het geen zin om dat weg te stoppen. Je mag je tranen gerust laten zien. Wanneer bijvoorbeeld een kind zijn broer of zusje heeft verloren, dan zijn die kinderen alles kwijt. Niet alleen hun broer of zus, maar ook de ouders die op dat moment door het verdriet opgeslokt worden. Daarom is het belangrijk om voor opvang door familie of vrienden te zorgen. Ook kan het helpen om de school in te schakelen en te maken dat ook daar extra aandacht voor het kind is”, aldus Keirse.

Leerkrachten
Als laatste spelen in het geval van Merel ook de leerkrachten een belangrijke rol. Manu Keirse legt uit: “Een leerkracht moet, net als ouders, de correcte informatie geven en expliciet zijn na het overleden van een klasgenoot. Daarnaast moeten ze in het achterhoofd houden dat alle emoties normaal zijn. Niet elke klasgenoot heeft dezelfde band met de overledene. Voor sommigen was het een vriend, anderen hadden er helemaal geen band mee en voor enkelingen kan het serieus met de overledene gebotst hebben.”

“Leg als leerkracht uit dat er veel verschillende emoties mogelijk zijn, en dat die allemaal normaal zijn. Een boekje waarin iedereen iets kan schrijven, is een belangrijk hulpmiddel voor leerkrachten in het rouwproces, zeker bij leerlingen die moeite hebben de emoties niet te verwoorden. Een grote fout is het overleden kind te idealiseren. Want dan geef je de klasgenoten de boodschap dat ze dood moeten zijn om de aandacht te krijgen.”

Geen houdbaarheidsdatum
Verder wil Keirse nog meegeven dat er een geen houdbaarheidsdatum op rouwen staat. “Het verdriet kan nog jaren later (plots) de achterblijvers overvallen. Bijvoorbeeld tijdens de proclamatie in het laatste jaar van het middelbaar zullen de klasgenoten aan Merel denken en haar missen. En zeker voor de ouders wordt die dag een erg moeilijk moment.”

Wil je meer informatie over rouwverwerking, bekijk hier dan eens de vele boeken die Manu Keirse over het onderwerp geschreven heeft.

BRON: http://www.goedgevoel.be/gg/nl/575/Gezin/article/detail/2508929/2015/11/01/Een-klasgenootje-sterft-en-wat-doe-je-dan-Zo-help-je-kinderen-bij-verlies.dhtml

Zoals volwassenen blijven kinderen van deze emotie ook niet gespaard. En zeker als het dan nog eens gaat over een familielid of een klasgenootje. Dat is voor hen soms een hele zware verwerking waar je toch even moet blijven bij stil staan. Zeker in de school en klas moeten ze er aandacht aan geven, en ook kinderen die hun emoties willen uiten dit ook laten doen. Het is soms moeilijk om het zelfs te begrijpen dood de persoon is er niet meer. Hoe leg je dit soms uit. Soms kan het nuttig zijn om tekeningen te laten maken een collage zodat ze dat wat ze niet kunnen zeggen daarin kunnen leggen. Het is dan ook van groot belang als kinderen elkaar erin steunen, en dan nog eens aanvoelen dat ze er niet alleen emotioneel van zijn. Dat ze voelen dat ze hulp krijgen als het nodig is, dat er gepraat kan worden. Want sluit maar eens je ogen beeld je in als je in een klas zit met 20 leerlingen, en plots is er een stoel leeg. Zie je de foto nog alleen aan de muur hangen. Wat er dan door je heen gaat is voor een kind nog 100maal zoveel meer. 

STERKTE AAN DE FAMILIE EN VRIENDJES EN DE SCHOOL VAN DE TWAALFJARIGE MEREL DE PRINS

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

http://users.telenet.be/Boeddha_Bruno/

AUM MANI PADME HUM