Terug naar je oerritme

© thinkstock.

 

Ooit al gewenst dat je in de prehistorie of een inheemse stam leefde? Niet te veel stress, vanzelf voldoende slapen en bewegen, en instinctief de juiste voeding eten? Dat die wens nog niet zo vreemd is, blijkt uit een nieuw en superboeiend boek ‘Oerritme’.

Volgens Leen Steyaert, auteur van het boek ‘Oerritme’, moeten we deels terug naar ons ‘oer-ritme’. Toegegeven, dat klinkt niet erg sexy. Maar ‘Oerritme’ belooft ons in ruil voor deze switch vernieuwde energie, gezondheid, evenwicht en veel minder stress. Het enige wat we moeten doen, is meer leven zoals onze voorouders. Want onze genen zijn nog niet veranderd sinds de oertijd. Onze leefwereld en levensstijl des te meer …

Miljarden jaren leefden onze voorouders op het ritme van de natuur: ze stonden op als de zon opkwam en gingen slapen als het donker werd. ’s Zomers aten ze massa’s vruchten en ze aten zich dik tot in de herfst. In de winter was er voedselschaarste, en dan vastten en rustten ze. Ons menselijk lichaam is volledig afgestemd op deze cycli. Toch leven wij tegenwoordig, door de elektrische verlichting en de overvloed aan voedsel, alsof het eeuwig zomer is. Het hele jaar door gaan we (te) laat slapen en eten we vaker en meer dan nodig, bijna zonder enige fysieke inspanning te moeten doen. ‘Deze onnatuurlijke levensstijl maakt ons moe, depressief en dik’, waarschuwt Leen Steyaert.

Herstel je oerritme
We moeten meer rekening houden met onze eigen innerlijke klok. Die werkt volgens het zogenaamde circadiaanse ritme – van het Latijnse circa (ongeveer) en dies (dag) – en omvat ongeveer 24 uren. Deze ‘oerklok’ stuurt elk van de miljarden cellen, organen en hormonen in ons lichaam. Van nature hangt dit proces nauw samen met de cyclus van licht en donker. Maar hoe langer hoe meer laten we ook omgevingsfactoren ons ritme beïnvloeden: het werk, de hobby’s en sociale contacten, onze eetgewoontes … Zo komen onze biologische klok en de ‘sociale klok’ soms mijlenver uit elkaar te liggen. Deze verstoring van ons circadiaanse ritme leidt tot slaapstoornissen, (chronische) vermoeidheid, burn-out, een slecht humeur, agressie en depressie. Maar ook tot obesitas, ADHD, angststoornissen en verminderde immuniteit.

Vele kwaaltjes en gezondheidsproblemen kan je zelf verhelpen door je natuurlijke ritme te herstellen. Dat doe je vooral door je slaap-waakritme en daarmee ook je hormonale systeem opnieuw in balans te brengen. Terwijl de gemiddelde volwassene in 1910 nog negen à tien uur sliep per etmaal, is dat nu nog amper zeven uur. Een op de drie mensen heeft bovendien problemen met inslapen of doorslapen. Nochtans bezorgt voldoende slapen ons meer energie en minder stress, een slanke(re) lijn en een goed humeur. De oermens moest eten zoeken, plukken en (in het geval van wild) achternazitten. Zo moest hij soms een halve dag lopen voor hij iets eetbaars vond, en dan legde hij tot veertig kilometer per dag af! De overvloed heeft ons lui gemaakt. Nochtans is lichaamsbeweging het gezondste middel tegen stress en de goedkoopste medicatie.

Authentiek eten
We sporten meer dan ooit, zijn al decennialang op dieet, eten ‘light’, en toch zijn we dikker dan ooit. Het grote probleem ligt bij de koolhydraten en suikers van onze voeding. Leen: ‘De klassieke voedselpiramide is nog steeds gebaseerd op koolhydraten, en brood is voor vele mensen een basisvoedsel. Maar granen maken ons ziek.’ Onze voorvaderen, de jagers-verzamelaars, verbouwden immers geen granen en ons lichaam is daar ook niet op voorzien.Veel brood of pasta eten houdt het insulinegehalte in ons bloed hoog, waardoor we onze reservevoorraad vet niet kunnen aanspreken. Het vet, en vooral het buikvet, blijft dus ‘hangen’. Graanproducten geven ook vervelende pieken en dalingen in de bloedsuikerspiegel, die je snel weer trek geven in een (alweer koolhydraatrijk) tussendoortje. Granen bevatten bovendien gluten, die Leen verslavend en ongezond noemt. Volgens haar kan je veel typische hedendaagse klachten – van AD(H)D, CVS, fibromyalgie, reuma en artrose tot depressie, borderline, angsten en slaapstoornissen – voorkomen of verhelpen met een glutenvrij dieet.

En moeten we dan geen vetten vermijden? Wel, de vetten uit gebak, snoep en gefrituurde voeding zijn inderdaad niet goed voor ons. Maar onze hersenen kunnen niet functioneren of groeien zonder vetten. Alleen hebben ze de juiste soort nodig: de vetten van levende oorsprong, uit noten, zaden en eieren, uit vette vis en vlees. Vandaag kiezen we het best voor wild of biovlees: gevogelte bijvoorbeeld dat vrij heeft kunnen rond-lopen, bevat tot 25 keer meer eiwitten, en hetzelfde geldt voor de eieren. Overstappen naar een authentiek voedingspatroon loont zeker de moeite, en het is bovendien relatief eenvoudig. Een aantal eenvoudige richt-lijnen volstaan (zie kader hiernaast). Doe het wel langzaam, vooral wanneer je zware fysieke inspanningen doet en als je normaal grote hoeveelheden geraffineerde koolhydraten eet (pasta, koekjes, brood, gebak). Want als je bruusk overstapt op authentieke voeding, kan je bloedsuiker fel gaan schommelen en kan je last krijgen van vermoeidheid, slapheid, bevingen en duizeligheid. Ook wie type 2 diabetes heeft, moet zijn inname van ge- raffineerde koolhydraten heel geleidelijk afbouwen.

3 basisregels van het Oerritme
Slaap, licht en beweging zijn de belangrijkste instrumenten om je natuurlijke ritme terug te vinden, meer energie te hebben en stress los te laten. Pas deze makkelijke tips toe en voel meteen het verschil.

1. Meer (en minder) licht
– Ga zo veel mogelijk buiten in het daglicht, ook op bewolkte dagen.
– Zorg voor veel natuurlijk zonlicht in huis (vooral op de plaats waar je ontbijt) en op je werkplek.
– Als de zon is ondergegaan, dim dan de verlichting.
– Verduister de slaapkamer zo goed mogelijk.

2. Meer en beter slapen
– Ga elke dag een halfuurtje vroeger naar bed.
– Eet niet meer in de uren voor je gaat slapen.
– Drink geen cafeïnehoudende dranken (cola, koffie …) na de middag.
– Vermijd alcohol na het avondeten.
– Ga niet voor een computerscherm, laptop, smartphone, e-reader of iPad zitten in de twee uur voor je naar bed gaat, en download de f.lux-software voor een aangepaste computerachtergrond.
– Probeer zoveel mogelijk op hetzelfde uur te gaan slapen en op te staan.

3. Natuurlijk bewegen
– Beweeg dagelijks minstens tien minuten voor elke maaltijd. Ga op zondag wandelen of joggen voor het ontbijt.
– Probeer iedere dag (even) stevig te wandelen in de buitenlucht.
– Hef dagelijks tien minuten gewichtjes (belangrijk voor je spieren).
– Volg een Start to Run-programma of doe drie- tot viermaal per week aan high peak interval training: korte periodes van hardlopen afgewisseld met rustig wandelen.
– Doe korte afstanden te voet of met de fiets.
– Rek je na elke periode van zitten of rusten uit; het kalmeert je.
– Ook yoga, tai chi en pilates houden je soepel en ontspannen.

Opgelet met suikers!
Door de langdurige overconsumptie van koolhydraten of suikers raken steeds meer mensen, waaronder vele jongeren, resistent voor insuline, waardoor ze hun bloedsuikerpeil niet meer kunnen controleren. Dit uit zich vaak in niet te stillen hongeraanvallen met gevaar tot verslaving (binge eating disorder). Je lichaam krijgt geen stopsignaal meer als het verzadigd is. Ook door onvoldoende te slapen kan je insulineresistent worden. Door insulineresistentie ga je minder gemakkelijk bewegen, en toch is lichaamsbeweging de beste remedie!

Eet authentiek
Wil je gemakkelijk slank en fit worden/blijven? Volg dan deze hedendaagse variant van het jager-verzamelaardieet. De belangrijkste richtlijn: eet veel natuurlijke, onbewerkte voeding en weinig brood, pasta en andere graanproducten. Nadat je dit voedingsplan tien dagen gevolgd hebt, snak je vanzelf naar wat goed voor je is. En zodra je vitaal, slank en blijmoedig bent, kan je gaan voor 80 procent authentiek eten.

Het perfecte tijdstip
Onze hormonen en lichaamsfuncties pieken op welbepaalde uren van de dag. Daarmee kan je rekening houden wanneer je activiteiten plant. Bij ochtendtypes kunnen de perfecte tijdstippen vroeger liggen, bij avondtypes een stuk later.

7u: de ideale tijd om op te staan. Het melatonineniveau daalt, het stresshormoon coritsol stijgt.

7u – 8u: tijd voor een stevig ontbijt. Heb je trek in spek met eieren, ga dan je gang: ’s morgens zet je lichaam je voeding het efficiëntst om in energie en niet in vet.

8u: tijd voor een stevige vrijpartij. De productie van geslachtshormoon kent een hoogtepunt.

10u – 11u: je alertheid is nu maximaal. Ideaal om dossiers te behandelen, dingen te leren en je kortetermijngeheugen aan te spreken.

11u: je wordt moe en krijgt een dipje. Even een pauze nemen.

13u: tijd voor een lichte maaltijd.

14u30 – 15u: je langetermijngeheugen, coördinatie en reactiesnelheid zijn op hun best.

15u -16u: tijd voor een korte siësta. Sluit je ogen maximaal tien minuten en haal diep adem.

16u -18u: je spieren snakken naar activiteit. Tijd voor een sportief moment.

17u: je zintuigen staan nu op scherp. Geniet van een lekker glaasje of een mooi stukje muziek.

18u30: je bloeddruk is het hoogst.

19u: je lichaamstemperatuur is het hoogst.

17u – 20u: tijd voor een licht avondmaal. Je basismetabolisme vertraagt, dus een overdadige, vette maaltijd zal tot gewichtstoename leiden.

18u – 21u: je cortisolgehalte neemt af: het geschikte moment voor rustige sociale contacten.

21u – 22u: tijd om te ontspannen en je voor te bereiden op de nacht.

22u -23u: de melatonineconcentratie stijgt en je krijgt slaap: bedtijd!

MEER REGELMATIG MINDER of VERMIJDEN
– Koolhydraten uit groenten en vruchten. – Regelmatig een vleesloze dag: eet zaden, noten en eieren. – Koolhydraten uit granen (brood, pasta, rijst, gebak, koekjes). – Koolhydraten uit granen (brood, pasta, rijst, gebak, koekjes).
– Eiwitten: vlees, vis. – Fruit vooral in de zomer en de herfst. – Rood vlees één keer om de één of twee weken. – Melk en andere zuivelproducten.
– Onbewerkte, seizoensgebonden, verse (en deels rauwe) voeding. – Fruit in de winter (eventueel wel appelen en peren). – Geraffineerde suiker (snoep, gebak ¿).
– Vette vis, lijnzaad, avocado en andere plantaardige bronnen van omega 3-vetzuren. – Alcohol (heeft een nefaste invloed op je natuurlijk ritme). – Fijne vleeswaren (bevatten ongezonde vetten en zijn bewerkt).
– Koud geperste oliën: olijfolie, kokosolie, lijnzaadolie (maar verwarm ze niet). – Lightproducten (bevatten veel suikers en/of chemische toevoegingen).
– Voldoende water (1,5 liter per dag). – Voedsel met veel zout en vet.
– Margarines, industrieel gebak en koekjes, chips (transvetten) en verzadigde vetten uit zuivelproducten.
We zijn van heel wat vervreemd, dat maakt dat we veel te snel door het leven gaan waar we niet bij stil blijven staan. Stress maakt ons dik en we komen nauwelijks nog buiten om te genieten van een wandeling of van een leuke fiets moment. Daar komt nog bij dat ook ons eten allemaal snel moet gaan, en dat we denken dat light gezonder is dan andere producten. Door bijna geen beweging meer te hebben en dat ons leven alleen maar bestaat uit werken voor sommige ontlopen ze zo echt het echte leven. Het leven van genieten en rust.
Dus terug leren naar een evenwichtig leven waar beweging en voeding het punt is. En waar we terug de rust geven aan ons zelf, dit door de nodige uren slaap en het werk nooit mee naar huis nemen en gewoon het werk op het werk te laten.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

http://users.telenet.be/Boeddha_Bruno/

AUM MANI PADME HUM