Rug- en nekklachten komen heel veel voor en hebben veel verschillende oorzaken. Ze kunnen veroorzaakt worden door een spier- of peesletsel, door beschadiging of sleet van een wervel of een tussenwervelschijf. In de overgrote meerderheid van de gevallen wordt echter geen specifieke oorzaak of een organisch letsel gevonden. Doordat deze problematiek zo uitgebreid is zijn er 9 verschillende dossiers (zie hieronder) over. Helemaal onderaan kan je naar de andere dossiers doorklikken.

Soorten rugpijn
1. Aspecifieke of gewone lage rugpijn: rust roest
2. Aspecifieke nekpijn
3. Rugpijn door spierproblemen
4. Artrose van de wervelkolom
5. Rugklachten ten gevolge van een wervelbeschadiging
6. Beschadiging van de tussenwervelschijf
7. Vernauwing van het wervelkanaal
8. Standafwijkingen van de wervelkolom (scoliose, hyperkyfose, hyperlordose)
9. De ziekte van Bechterew

 

1. Aspecifieke of gewone lage rugpijn: rust roest

 

De meeste mensen met rugpijn hebben lage rugpijn: dat is pijn in het onderste deel van de romp, van de onderste ribben tot de bilplooi. Wanneer mensen spreken over ‘lumbago’, ‘spit’ of ‘het verschot’ dan bedoelen ze eigenlijk lage rugpijn. Zeven op tien Belgen krijgt daar ooit mee te maken. Dit soort rugklachten komen het meest voor bij mensen tussen 35 tot 64 jaar.
Dat vooral de onderrug wordt getroffen is niet zo verwonderlijk als men weet dat dat deel van de rug het zwaarste gewicht moet torsen. We belasten onze onderrug nog eens extra zwaar door ons zittend leven.

Lage rugpijn kan plotseling ontstaan (‘erinschieten’) of meer geleidelijk. De pijn is meestal hevig of zeurend. Vooral bewegen, maar ook staan of zitten kan flink pijn doen. Soms straalt de pijn uit naar de billen, de dij of naar een of beide bovenbenen.
Lage rugpijn kan een duidelijke oorzaak hebben, zoals een spierletsel, een gebroken of een ingezakte wervel, een discushernia, een infectie, de ziekte van Bechterew, artrose, kanker… In dat geval spreken we van specifieke lage rugpijn.
In meer dan 9 op 10 gevallen is er geen duidelijke lichamelijke oorzaak of die wordt alleszins niet gevonden. Dan spreekt men van aspecifieke of gewone lage rugpijn. Soms wordt dit ook mechanische rugpijn genoemd, omdat de pijn meestal verergert door inspanningen of beweging en vermindert door rust.
Men vermoedt dat die aspecifieke lage rugklachten te maken hebben met een overbelasting van pijngevoelige structuren in en rond de wervelkolom zoals tussenwervelschijven, gewrichten, zenuwen en spieren. Daarvoor worden soms de meest ingewikkelde termen gebruikt, zoals blokkades van wervels, facet- en SI-gewrichten, myofasciale pijnpunten, enz. Probleem is dat er meestal geen duidelijke letsels worden gevonden. Om de puzzel nog wat ingewikkelder te maken, veroorzaken niet alle afwijkingen van de rug die men tijdens een onderzoek wel ontdekt ook pijn. Heel wat mensen hebben bijvoorbeeld een tussenwervelschijf die er op een NMR-scan niet meer volmaakt uitziet, maar ze hebben daar helemaal geen last van.
Het heeft dan ook weinig zin om bij gewone lage rugpijn allerlei dure tests en onderzoeken te laten uitvoeren, tenzij uw arts vermoedt dat er mogelijk meer aan de hand is.

Verhoogd risico
Alhoewel men de preciese oorzaken van aspecifieke lage rugpijn niet kent, zouden sommige factoren de kans op lage rugpijn wel kunnen vergroten:
• zware fysieke arbeid en/of veel zware lasten moeten tillen,
• veelvuldig draaien en buigen met de romp
• vaak aan trillingen worden blootgesteld, bijvoorbeeld als vrachtwagenbestuurder,
• alleen zittend werk doen,
• zwangerschap,
• overgewicht,
• weinig beweging,
• leeftijd
• zwakke rug- en buikspieren.

 

 

Rugpijn tijdens de zwangerschap
Ongeveer de helft van de zwangere vrouwen heeft last van bekkenpijn of lage rugpijn. De klachten beginnen meestal na de vijfde zwangerschapsmaand.

  • Pijn in het bekken op of rond het schaambeen. Deze pijn kan uitstralen langs de binnenkant van het bovenbeen, naar de lies of de schede.
  • Pijn links en/of rechts onder in de rug. Deze pijn kan uitstralen over de hele bil, naar de lies, de achterzijde van het bovenbeen en soms ook het onderbeen.
  • Pijn rond de stuit (het laagste punt midden onder in de rug).

Een typisch kenmerk is ‘startpijn’: pijn bij het starten van een beweging zoals opstaan uit een stoel.
De pijn neemt vaak toe bij vermoeidheid. Vermoeidheid treedt het snelst op als men op één plek blijft staan en bij slenteren. Stevig doorlopen geeft vaak minder klachten. Fietsen is vaak beter vol te houden dan wandelen. Langdurig in dezelfde positie zitten of liggen is vaak onplezierig.

De oorzaken hiervan zijn:

  • Verandering in de hormoonspiegel waardoor de gewrichtsbanden in het bekken versoepelen zodat de bekkenbeenderen beweeglijker worden ten opzichte van elkaar.
  • Toename van het lichaamsgewicht
  • Verandering van de lichaamshouding: doordat uw buik dikker wordt, verplaatst het zwaartepunt van uw lichaam zich steeds verder naar voren. U bent dan geneigd om uw schouders naar achteren te trekken en met een holle rug te gaan lopen. Maar zo zet u uw rugspieren flink onder druk.

Wat kan u er aan doen?

  • Probeer overdag geregeld wat te rusten. Vermijd alleszins inspannende bezigheden zoals langdurig rechtstaan, trappen lopen, gebukt werken zoals stofzuigen, bedden opmaken, strijken, koken,… Vraag eventueel extra hulp om huishoudelijke taken te verlichten en de zorg voor de kinderen over te nemen.
  • Let op uw houding. Kantel uw bekken, span uw buikspieren aan en maak uzelf lang.
  • Volg eventueel een cursus zwangerschapsgymnastiek waarop u allerlei oefeningen krijgt om rug- en bekkenklachten te verminderen.
  • Loop niet op hoge hakken.
  • Zorg dat u bij het bukken of tillen door uw knieën buigt.
  • Geef uw onderrug voldoende steun bij het zitten.
  • Activiteiten als fietsen en zwemmen zijn goed voor uw rug en versterken de spieren.
  • Probeer bij seks een houding te vinden waarbij u uw benen niet extreem spreidt. Zijligging blijkt vaak een plezierige houding.
  • Als u ’s nachts last hebt, kunt u een kussen tussen uw knieën en enkels leggen. Zijligging is vaak de beste houding.
  • Probeer bij het uit bed komen op uw zij te rollen met uw knieën tegen elkaar aan. Als u dan uw voeten buiten het bed steekt, kunt u zich daarna met uw armen opduwen tot u zit, en vervolgens opstaan.
  • Draag eventueel een ondersteunende zwangerschapsband als u moe bent of bij zwaardre inspanningen. Vraag wel vooraf advies aan uw arts.
  • Leer uw pijngrens kennen. Vermijd situaties die de pijn verergeren

Wanneer een arts raadplegen?

Als de klachten vroeg in de zwangerschap ontstaan, hevig zijn of u behoorlijk belemmeren in uw dagelijkse werkzaamheden, is het verstandig om uw arts te raadplegen. Misschien is er wel iets anders aan de hand. Ook als de klachten na de bevalling na enkele weken niet verdwijnen is het het best om een arts te raadplegen.

 

Welke klachten?
Typische klachten bij gewone of aspecifieke lage rugpijn zijn:
– Een hevige of zeurende pijn onderaan in de rug. De pijn verergert wanneer u beweegt (wandelt, opstaat uit een stoel, iets moet opheffen…).
– De pijn kan uitstralen in de bil, de dij of één of beide bovenbenen.
– soms stijfheid in de rug bij het opstaan ’s morgens.

 

 

Alarmsignalen
Wanneer één of meerdere van volgende klachten ontstaan, moet u een arts raadplegen. Deze klachten kunnen er namelijk op wijzen dat er meer aan de hand is dan gewone lage rugpijn.

  • De pijn is na één week nog steeds hevig en lijkt niet te verminderen
  • De pijn wordt erger, ook als u niet beweegt en vooral ‘s nachts
  • De pijn straalt uit tot in de tenen
  • De pijn gaat gepaard met gevoelloosheid, tintelingen en/of verlammingsverschijnselen in de benen
  • De pijn gaat gepaard met plasproblemen (urineverlies of niet kunnen plassen)
  • Klachten voor de leeftijd van 20 jaar of na 55 jaar
  • De pijn is ontstaan na een ongeval (een val, een verkeersongeval…)
  • Onverklaarbaar gewichtsverlies
  • De pijn duurt langer dan dan 6 weken.

 

Hoe lang duurt gewone lage rugpijn?
Gewone lage rugpijn gaat gelukkig bijna altijd vanzelf over. Langzamerhand krijgt u minder last en na een tijdje kunt u weer zonder pijn bewegen. Bij sommige mensen is de pijn binnen enkele dagen over, soms duurt het een paar weken. Zelden duren de klachten langer dan 6 weken. Maar de kans dat de klachten na verloop van tijd terugkomen, is wel groot. Gemiddeld driekwart van de mensen heeft binnen het jaar opnieuw rugpijn.
Bij ongeveer 5% van de mensen blijven de klachten langer dan 6 weken aanslepen. Wanneer ze ook na 12 weken nog niet verdwenen zijn, spreekt men van chronisch lage rugpijn . Waarom lage rugklachten bij sommige mensen blijven aanslepen, is niet bekend. Mogelijk spelen hierbij, naast lichamelijke factoren, ook psychologische factoren mee, zoals angst voor pijn en bewegen, ongerustheid over de evolutie, ontreddering, schrik voor jobverlies, enz. Chronische lage rugpijn is een venijnig probleem. Er zijn slechts weinig testen en individuele behandelingen waarvan het nut overtuigend bewezen werd.

 

 

Wat moet u doen?
Bij lage rugklachten worden tal van behandelingen voorgesteld waarbij vaak nauwelijks bewijs bestaat dat ze effectief helpen. Soms zijn ze zelfs contraproductief.
Essentiëel is dat u zo veel mogelijk blijft bewegen. Een multidisciplinaire aanpak waarbij meerdere technieken worden gebruikt, is meestal effectiever dan een geïsoleerde interventie.

1. Blijf actief
Probeer zoveel mogelijk actief te blijven. Blijf bewegen en probeer uw dagelijkse bezigheden (werk, huishouden, hobby’s…) zo veel mogelijk voort te zetten, ook al heeft u pijn. Bewegen met pijn veroorzaakt geen schade. Doe het wel rustig aan en forceer uzelf niet. Probeer daarbij uw rug zoveel mogelijk te sparen (zie hoofdstuk….). Eventueel moet het werk (tijdelijk) aangepast worden.
Onderzoek heeft aangetoond dat niet bewegen of het vermijden van bewegingen uw rug meer kwaad doet dan goed. Mensen met rugklachten maken ook meer kans om te evolueren naar chronische ruglijder als ze inactief blijven. Onderzoek heeft bijvoorbeeld uitgewezen dat hoe langer een werknemer niet kan werken omwille van rugpijn, hoe kleiner de kansen worden om het werk te hervatten.
Wordt de pijn steeds erger of is de pijn na een aantal dagen nog steeds te hevig om te bewegen, raadpleeg dan uw huisarts.

2. Geen bedrust
Bij zeer hevige pijn kan in bed liggen de pijn verlichten. Doe dit echter alleen als het niet anders kan en maximaal twee dagen. Blijf niet de hele dag liggen, maar probeer toch af en toe wat te bewegen. Te veel rust verzwakt de spieren en vertraagt het herstel.

 

 

Hoe liggen met rugklachten: semi-fowlerhouding?
De beste houding om rugklachten te verlichten is de zg. semi-fowlerhouding: ga op de rug liggen met de onderbenen op een lage stoel of een doos zodat de knieën en de heupen ongeveer 90° gebogen zijn.

 

3. Oefentherapie
Een gepersonaliseerd oefenprogramma onder begeleiding van een ervaren therapeut, waarbij o.m. de rompspieren worden geoefend, kan helpen om actief te blijven en sneller te herstellen. In de acute fase is oefentherapie vaak niet mogelijk, maar zeker bij chronische lage rugpijn, en om een herhaling van de lager rugpijn te voorkomen, wordt oefentherapie ten zeerste aanbevolen.
Er bestaan diverse types van oefenprogramma’s: spierversterkende oefeningen, aerobe oefeningen, stabilisatie oefeningen, flexie en extensie oefeningen, McKenzie, enz. Welk type de voorkeur geniet, is niet duidelijk. Belangrijk is vooral dat het programma is aangepast aan uw individuele noden en mogelijkheden en dat het voldoende intensief gebeurt.
Er is geen bewijs dat oefeningen in water (‘hydrotherapie’) beter zouden zijn dan een gewoon oefenprogramma.

4. Manuele therapie
Manuele therapie met o.m. manipulatie (‘kraken’) lijkt op korte termijn een lichte verbetering van de pijn te geven en kan helpen om sneller opnieuw normaal te kunnen bewegen.
Kraken dient door een ervaren therapeut te gebeuren omdat het ook risico’s kan inhouden.

5. Geneesmiddelen
Geneesmiddelen kunnen het herstel niet versnellen maar ze helpen wel om te blijven bewegen.
Neem de pijnstillers gedurende een aantal dagen en kijk daarna of u geleidelijk aan weer zonder kunt. Gebruik bij voorkeur paracetamol. Gebruik pas als dat niet help niet-steroïdale onstekeningsremmers zoals ibuprofen.
Geneesmiddelen die de spieren verslappen, hebben weinig zin, tenzij uw arts duidelijk heeft vastgesteld dat bepaalde spieren sterk zijn opgespannen doordat u door de pijn verkeerd beweegt.

6 Warmte
Veel mensen vinden het prettig de rug warm te houden. Een hete douche, een warmtecompres of kruik kan hierbij helpen.

7 Massage
Massage wordt niet echt aangeraden als behandeling, maar een lichte massage kan wel deugd doen. Wie u ook masseert, maak deze persoon duidelijk dat u pijn hebt en waar. Laat een niet-professionele masseur nooit de ruggengraat zelf behandelen.

8. Acupunctuur
Over de mogelijke effecten van acupunctuur lopen de meningen sterk uiteen. Sommige studies tonen een gunstig effect aan, in andere is er geen of nauwelijks effect. Baadt het niet, het schaadt ook niet.

9. Gedragstherapie
Bij mensen met chronische lage rugklachten wordt ook cognitieve gedragstherapie aangeraden om pijnbeleving, angst om te bewegen enz. te helpen oplossen.

 

Níet aan te raden behandelingen
Volgende behandelingen worden niet aangeraden bij gewone lage rugpijn, zowel in de acute fase als bij aanslepende rugpijn:
• Spinale tractie in welke vorm dan ook (gemotoriseerd of manueel uitgevoerd, continu of intermitterend, met uiteenlopende trekkrachten en in verschillende uitgangshoudingen).
• het dragen van een korset of lendenriem en andere ondersteuningsvormen
• Diverse vormen van injectietherapie in de rug
• TENS (Transcutaneous electrical nerve stimulation)
• Ultratonentherapie, laserbehandeling of elektrische interferentietherapie
• Radiofrequente facetgewricht-denervatie
• Intradiscale electrothermale therapie of percutane intradiscale radiofrequente thermocoagulatie
• Operatie: gewone lage rugpijn is nooit een reden tot een chirurgische ingreep.

 

 

Let op uw houding en bewegingen
Lage rugpijn geneest meestal vanzelf binnen twee tot zes weken. U kunt het herstel niet versnellen. Maar u kunt wel leren met de pijn om te gaan door op uw houding en bewegingen te letten.

  • Als u naar bed gaat, kunt u het beste op uw rug liggen met een paar kussens onder uw knieën, of op uw zij met half opgetrokken benen (‘foetushouding’).
  • Als u uit bed komt, ga dan eerst op uw zij liggen. Steek uw benen over de rand van het bed en druk uzelf met beide armen zijwaarts omhoog. Als u gaat liggen, doet u hetzelfde in omgekeerde volgorde.
  • Als u gaat zitten, neem dan een rechte stoel, liefst met armleuningen zodat u zich bij het opstaan gemakkelijk kunt opdrukken. Probeer te zitten met rechte rug en ingetrokken buik. Zet bij het opstaan uw handen op de leuningen en schuif naar het puntje van uw stoel. Zet één voet vlak onder de stoel en de andere voet wat naar voren. Probeer met gestrekte rug op te staan.
  • Als u iets moet optillen, buig dan eerst door uw knieën en til met rechte rug. Houd het voorwerp dat u optilt dicht bij uw lichaam (niet met vooruitgestrekte armen tillen).
  • Til niet te veel tegelijk en draag geen zware dingen over grote afstanden, maar maak tussenstops.
  • Voorkom gelijktijdig draaien en buigen van de rug. Als u zit en iets wilt oprapen dat achter u ligt, sta dan eerst op, draai om en buig door uw knieën. Als u uit de auto stapt, zorg dan dat u uw lichaam en benen tegelijk een kwartslag draait. Zet uw voeten buiten op de grond en zoek met uw handen steun voordat u gaat staan.

 

 

Fonds voor Beroepsziekten helpt bij rugklachten
Rugklachten op het werk komen voor in de meeste bedrijfssectoren en bij zowat alle beroepen. Het Fonds voor de beroepsziekten (FBZ) heeft een programma ter preventie van de lage rugpijn gelanceerd. Doel van het programma is de frequentie van chronische lage rugpijn verminderen dankzij een programma dat de werkhervatting bevordert na een episode van lage rugpijn. De medische literatuur heeft inderdaad aangetoond dat dergelijke programma’s de evolutie naar chronische lage rugpijn mogelijk doen afnemen. Bovendien wil het programma zowel de preventie als de ergonomie bevorderen in alle beroepssectoren.
Dit preventieprogramma bevat een medisch luik en een ergonomische interventie.
De medische hulp bestaat uit gratis revalidatiesessies (kinesitherapie, fysieke conditietraining, psychologische begeleiding). Het FBZ betaalt het remgeld van de revalidatie en komt tussen in de verplaatsingskosten (0,29 euro/km met een maximum van 1.000 km). Dit programma omvat maximum 36 sessies van elk 2 uur, gespreid over een periode van maximum 6 maanden.
Het ergonomisch luik van het programma omvat financiële hulp aan werkgevers die gunstige voorwaarden scheppen om hun werknemers terug aan de slag te laten gaan (opleiding voor een goede houding, evaluatie van de risico’s …). Ook bestaat de mogelijkheid tot uitvoering van een ergonomische studie van zijn werkpost, waardoor een verbetering van de arbeidsomstandigheden verwacht kan worden.

Om te kunnen genieten van dit programma, moet u voldoen aan drie voorwaarden:
1. U werkt als loontrekkende in de privé-sector (geen zelfstandige) ofwel bent u tewerkgesteld is in een provinciale of lokale overheidsdienst (niet in een federale, gewestelijke of communautaire overheidsdienst);
2. U bent arbeidsongeschikt
– sinds ten minste vier weken en maximaal drie maanden wegens lage rugpijn of
– sinds ten minste 1 week en niet langer dan 3 maanden wegens lage rugpijn en die reeds arbeidsongeschikt geweest is wegens lage rugpijn gedurende minstens 3 weken binnen het jaar dat voorafgaat aan de huidige arbeidsongeschiktheid
– sinds ten minste 4 weken en niet langer dan 3 maanden wegens een chirurgische ingreep ter hoogte van de lage rug;
3. Uw bedrijfsarts moet van oordeel zijn dat u rugbelastend werk uitvoert.

Meer info:
www.fmp-fbz.fgov.be/prev/RUGPREVENTIE/index.html

 

Meer lezen
– Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO, Richtlijn Aspecifieke lage rugklachten – www.cbo.nl
– Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO, Concept Ketenzorgrichtlijn Aspecifieke Lage Rugklachten 2010 – www.cbo.nl
– NHG-Standaard Aspecifieke lagerugpijn – www.nhg.org
– Algemene Directie Humanisering van de Arbeid, Behandeling van lumbago in arbeidsgeneeskunde, 2008
– Federaal Kenniscentrum voor de gezondheidszorg, Chronische lage rugpijn

 

2. Aspecifieke nekpijn

 

zie ook artikel : Soorten rugpijn (2): Aspecifieke nekpijn en whiplash

3. Rugpijn door spierproblemen

 

zie ook artikel : Soorten rugpijn (3): Rugpijn door spierproblemen

4. Artrose van de wervelkolom

 

zie ook artikel : Soorten rugpijn (4): Artrose van de wervelkolom

5. Rugklachten ten gevolge van een wervelbeschadiging

 

zie ook artikel : Soorten rugpijn (5): Rugklachten ten gevolge van een wervelbeschadiging

6. Beschadiging van de tussenwervelschijf

 

zie ook artikel : Soorten rugpijn (6): Beschadiging van de tussenwervelschijf (hernia)

7. Vernauwing van het wervelkanaal

 

zie ook artikel : Soorten rugpijn (7): Vernauwing van het wervelkanaal

8. Standafwijkingen van de wervelkolom (scoliose, hyperkyfose, hyperlordose)

 

zie ook artikel : Soorten rugpijn (8): Standafwijkingen van de wervelkolom (scoliose, hyperkyfose, hyperlordose)

9. De ziekte van Bechterew

 

zie ook artikel : Soorten rugpijn (9): De ziekte van Bechterew

 

Meer en meer hoor ik mensen klagen van rugpijn. Dit meestal te wijden is aan stress werk of een verkeerde houding. Natuurlijk kan het ook op een operatie uitlopen dit omdat er geen behandeling meer is om goed door het leven te gaan. Maar de meeste dokters zullen altijd eerst proberen om andere dingen uit te proberen dan een operatie. Want hier zijn dan toch ook risico’s aan verbonden.
We hebben een rug die de ons hele bovenlichaam draagt, draag er zorg voor want niet alleen hebt bot maar wat erin loopt kan heel zware gevolgen hebben.

AUM NAMASTE BOEDDHA BRUNO
Om Shanthi,
spiritueel en het aardse moet men kunnen verbinden

http://users.telenet.be/Boeddha_Bruno/

AUM MANI PADME HUM

Advertenties